Nhật ký tư duy trên hành trình đầu tư

[vietcarlo2]

Trước đây cũng lập pic tương tự, nhưng tìm lại không ra, mình lập lại đây với ý định làm nhật ký ghi lại suy nghĩ. Đăng các bài viết và suy nghĩ của mình, thiên về tư duy sâu, các bạn có thể xem cho vui.
Ngày 17/7/2026…Tư duy đa ngành

Hệ thống giáo dục nói chung và nhất là ở VN coi trọng chuyên môn hóa, điều này có hiệu quả khi đào tạo người làm công (vốn là mục tiêu chính), cá nhân được đặt vào 1 ô thi hành 1 chức năng nhất định trong xã hội và tiến theo chiều dọc lên trên trong ô đó. Nhưng nó là nhược điểm lớn trong đầu tư và kinh doanh. Hệ thống trường học không tối ưu cho đào tạo nhà đầu tư có năng lực sinh tồn.

Tư duy chuyên biệt như hộp dụng cụ chỉ có 1 cái búa, khi anh là cái búa, anh nhìn thế giới ở đâu cũng là ván gỗ và mọi vấn đề là cây đinh, cách giải quyết duy nhất của anh là đập. Luật sư nhìn mọi vấn đề xã hội, lợi ích và sự nghiệp dưới dạng điều khoản và ràng buộc. Thầy dạy toán nhìn mọi vấn đề qua lăng kính logic và phương trình, thích diễn giải. Dân sản xuất nhìn mọi việc bằng con mắt quy trình, định mức và hàm lượng. Nhà văn nhìn đời bằng con mắt thấu cảm và sắc thái.

Môi trường đầu tư là 1 hệ đa biến các yếu tố đan xen với nhau và củng cố lẫn nhau rất phức tạp, nó không bao giờ là kiểu công ty tốt thì sẽ tăng giá mà luôn là tương tác của nhiều yếu tố trong đó như lợi thế cạnh tranh doanh nghiệp, cơ chế thưởng của môi trường bên trong DN, thay đổi công nghệ và tiến hóa để sinh tồn, tâm lý học của nhà đầu tư, đặc tính ngành và hành vi người tiêu dùng thay đổi, rủi ro và may mắn. Nói chung là 1 hệ bao hàm cả vật lý (nơi lãi suất giống như 1 trọng lực, nơi 1 công ty xuất chúng như số ít tên lửa có vận tốc vượt thoát để vào quỹ đạo Mặt trời), tâm lý học (thiên kiến nhất quán, đáp đền và bằng chứng xã hội của đám đông), quy tắc an toàn xây dựng (luôn ra quyết định trong biên an toàn), hóa học (khi 1 phản ứng tạo ra sản phẩm lại là chất xúc tác cho chính phản ứng đó) v.v…đòi hỏi tư duy vận hành ở tầng quy luật để nhìn ra được bản chất và hậu quả tất yếu trước hàng triệu cá nhân xuất chúng khác trên TTCK.

Tư duy cây búa và cái đinh khiến 1 người trong ngành đóng tàu rất am hiểu các quy luật của vận tải hàng hải, nhưng khi gặp cùng bản chất quy luật đó nơi doanh nghiệp và thị trường tài chính, họ như thể gặp nó lần đầu và ra quyết định hết sức ngu ngốc mà nếu bên ngành hàng hải họ sẽ không bao giờ làm. Kỹ năng liên hệ chéo và kho tàng quy luật đa ngành là ít ỏi.

Suốt sự nghiệp đầu tư tôi đã tích lũy được vài chục quy luật đa ngành khi quan sát và tìm hiểu các ngành khác nhau, tôi chia sẻ với các bạn 1 vài cái. Tôi sẽ chia sẻ nhiều hơn nếu các bạn muốn.

Quy luật 1 – Mọi hệ thống cố hữu đều có phản lực

• 1 người không chạy bộ đã nhiều năm, nếu cố chạy lại ngay 20km, phản lực của hệ thống là ghê gớm (kiệt sức, suy sụp ý chí và tinh thần) có thể gãy và vĩnh viễn không thử chạy nữa. Nỗ lực chạy lại cần phù hợp nguồn lực hiện tại để tránh đổ vỡ sớm.

• 1 ngành mới (dù là A.I, bitcoin, dotcom năm 1999) bùng nổ trong giai đoạn đầu sẽ sớm phải chịu stress test từ thị trường, muốn đường dài hơn phải có tích lũy lại nguồn lực

• Các thói quen phát triển bản thân (đọc sách, thể thao, giao tiếp) khi gây dựng từ con số 0 lấy số ít mà lặp lại đổ nền hơn là số nhiều, chưa hề đọc sách mà cố đọc 100 trang trong 1 ngày chỉ càng làm quá trình phát triển kết thúc sớm.

Quy luật 2 – Mọi thứ là cấp số nhân và đa biến, không phải số cộng

• Tổ kiến là 1 xã hội đan xen chặt chẽ và phức tạp, việc đâm 1 ngón tay vào tổ kiến đó không bao giờ là 1 ngón tay, nó là cấp số nhân tạo ra 1 sự hỗn loạn mất nhiều thời gian tái lập lại trật tự

• Khi 1 doanh nghiệp với các cá nhân tư duy cao tuyển dụng 1 nhân sự cấp trung bình, nó không bao giờ là 1 việc, 1 người và 1 đầu mối giao tiếp, nó là hàng trăm đầu mối giao tiếp và có hậu quả cấp số nhân lên doanh nghiệp, từ việc sinh lòng đố kỵ, bè phái, kéo tụt năng lượng và văn hóa phản biện.

• Hầu hết tương tác của các biến số tài chính là hàm số nhân: ROA = biên lãi ròng x vòng quay tài sản, firm value = FCFF/(r-g), P/B = P/E x ROE, Tăng trưởng lãi ròng = ROE x mức tái đầu tư lãi ròng…

• Trong phát triển bản thân, chạy bộ không chỉ nâng sức tim mạch, nó cải thiện máu lên não và nâng năng suất não, bơm ý chí và suy nghĩ tích cực, rèn thói quen hành động bất chấp trở ngại để đạt mục đích. Tính đòn bẩy là rất cao.

Quy luật 3 – Muốn nhìn con người, rủi ro doanh nghiệp, nhìn động cơ trong môi trường họ sống

• Muốn dự đoán bạn sẽ khỏe hay sẽ thành công đến đâu, ko cần dự đoán. Hãy xem xem cấu trúc sống anh ta thưởng cho hương vị béo ngọt của thức ăn hay thanh đạm giàu xơ, thưởng cho vận động hay nằm và ngồi, thưởng cho nội dung chất lượng hay drama xã hội. Một vài lát cắt trong 1 ngày của anh ta nói bức tranh 5-7 năm tới.

• Nhìn 1 lãnh đạo doanh nghiệp trong 4 lần gần nhất trên truyền thông là nói về giá cổ phiếu kèm hứa hẹn xôi thịt, môi trường doanh nghiệp này đang thưởng cho giá cổ phiếu và cách mà phố Wall nhìn vào dn đó, không phải là giá trị cổ đông, và khả năng là kiểm soát nội bộ đã bị vô hiệu hóa. Có thể thấy rủi ro tiềm ẩn trong cả cách mà 1 công ty như thế sẽ hạch toán tài sản và khấu hao/tồn kho/doanh thu để làm đẹp báo cáo, đồng thời che giấu những khó khăn nghiêm trọng thay vì minh bạch với cổ đông.

• 1 làng có kiểu nhà này xây thì nhà sau phải xây to hơn, nhà này mua ô tô thì hàng xóm cũng phải mua ô tô, bạn hiểu ở đây có kiểu sống theo. Kiểu sống theo đó sẽ là ao làng giới hạn phát triển, người ta có thể phấn đấu nhưng là đến khi ngang với mặt bằng xung quanh, và con người sẽ hay có kiểu khoe thành tích/báo công, hoặc sống theo ánh mắt người khác. Kiểu người này ẩn chứa nhiều rủi ro 1 khi tham gia vào thị trường chứng khoán, có thể lên rất nhanh lúc đầu nhưng dễ tự mãn, bị thị trường lay động và ra quyết định hủy hoại về sau.

Quy luật 4 – Biên an toàn và biên an toàn, không chơi sát mép vực

• Cách hay không phải dự báo có bão hay không và bão mạnh đến đâu, mà xây nền móng vững chắc đủ chịu bão cấp 10 ở nơi thường chỉ có cấp 7.

• Cách hay không phải dự báo có bị tai nạn hôm nay hay không, mình sẽ tổ lái thế nào, mà nên đội mũ bảo hiểm

• Cách hay không phải dự đoán xem cây cầu tải trọng 30 tấn có sập không khi xe 25 tấn đi qua, hãy xây tải trọng với tỷ lệ dư ra trên tải trọng xe tối đa cho phép đi qua

• Nếu bạn định giá ra 1 công ty là 10,000 tỷ, và mua vào ở giá 9,500 tỷ, bạn thực chất đang không có bộ đệm an toàn nào cho sai số, vì đang giả định định giá của mình là đúng hoàn hảo. Trong thực tế, đầu tư là môi trường đa biến sẽ không bao giờ diễn ra đúng theo giả định của bạn, bộ đệm không phải là 1 con số cố định kiểu 10% hay 20%, mà là trực giác của bạn nó đủ lớn cho case này.

Quy luật 5 – Phần thưởng ngắn hạn và hấp dẫn hầu hết có hại

• Hầu hết các món mang vẻ ngoài hấp dẫn vị giác như thịt mỡ, gà chiên, rượu ngon, thuốc lá thì sướng ngay nhưng hại lâu dài, các món thanh đạm khô khan lại tốt hơn.

• Dùng lợi nhuận để M&A, đầu tư ngoài ngành, vẽ câu chuyện hấp dẫn nằm ở tương lai để hút tiền cổ đông, là thịt mỡ rất hấp dẫn, vì nó kích doanh số ngay mà không phải chịu đựng ngắn hạn như tăng trưởng nội sinh, đem lại cho ban lãnh đạo các khoản thưởng hậu hĩ và tô vẽ câu chuyện tăng trưởng. Tuy nhiên các hình thức tăng trưởng này có xác suất thành công quá thấp và thường cho thấy hủy hoại giá trị cổ đông về lâu dài.

• Làm những việc khó chịu và thấy thỏa mãn khi nhìn lại về sau, thì luôn tốt hơn là thấy thỏa mãn ngay lúc này và chịu đựng sự hối tiếc trong 10 năm tới. Bất kỳ ai cũng chịu 2 nỗi đau, nỗi đau của kỷ luật, và nỗi đau của hối tiếc khi đã ko kỷ luật, đáng tiếc là nỗi đau kỷ luật nặng vài lạng mà nỗi đau của hối tiếc thường hàng tấn.

Quy luật 6 – quy luật 80/20 của kẻ săn và con mồi

• Trong sinh học, để đảm bảo an toàn chuỗi thức ăn, động vật săn mồi (hổ báo, cá sấu) luôn chỉ chiếm số ít so với con mồi

• hệ thống trường học phổ biến được xây dựng với mục đích đào tạo 80% người làm thuê, không phải để đào tạo 20% tinh hoa, sẽ dễ hiểu khi ngoài kiến thức chuyên môn, nó rất ít đào tạo các sự thật về tối ưu thuế, phân phối của cải, bản chất nợ vay, bản chất của tiền bạc, bản chất của làm giàu là xây tài sản hệ thống, và vô thức phủ nhận các giá trị rất cần cho thành công như lòng tham vọng, ham thích chiến thắng, chấp nhận rủi ro, tư duy đa ngành, may mắn có thể tự tạo ra v.v…nó gần như là 1 lực trong thế giới tự nhiên để giữ số lượng con mồi luôn ít hơn tinh hoa nhiều

• Cấu trúc cạnh tranh phổ biến trong hầu hết các ngành là độc quyền nhóm – nơi từ 5-7 công ty chiếm phần lớn thị phần trong đó thường có 1 thằng chiếm phần lớn: Sữa (VNM – 45%), Bia (Heiniken & Sabeco – 75%), Thép xây dựng (HPG – 46%)…phần nhỏ nhoi 5-10% sẽ chứa hàng nghìn công ty còn lại. Như trong thế giới động vật, việc các con mồi yếu nhất (doanh nghiệp nhỏ đang gặp khủng hoảng tài chính) dễ bị các con cọp này bắt kịp và nuốt chửng là dễ hiểu.

Quy luật 7 – Đúng sai là ở quá trình ra quyết định, không phải kết quả ngắn hạn

• Bệnh nhân thích đi khám ở bác sĩ nào uống thuốc khỏi ngay, mắc ung thư uống thuốc nam thấy khỏe khoắn ngay thì cho rằng nó có tác dụng thật

• 1 nhà đầu tư dùng đòn bẩy tài chính ở cấp bàn thờ để múc cổ phiếu bất động sản nằm 2021, hoặc trong bong bóng công nghệ năm 1999, nếu thành công anh ta và người xung quanh nhìn nhận như thiên tài, nhưng trong 1 ngã rẽ tăm tối khác của quy luật xác suất, sẽ được nhìn nhận như 1 cái bóng mờ lót nền cho thị trường. May mắn là nạn nhân tội nghiệp, nó là thứ luôn xuất hiện trong hầu hết kết quả, nhưng khi thành công người ta ko bao giờ nghĩ nó có đóng góp, khi thất bại nó lại là thứ bị mang ra đổ lỗi đầu tiên

Quy luật 8 – Cấu trúc mới là sức mạnh, không phải nỗ lực cá nhân

• Trong phát triển bản thân, động lực cá nhân bùng nổ chỉ là nhất thời, khoảng cách dài dằng dặc giữa xuất phát và đích đến thuộc về thói quen, thói quen này như sợi dây thừng được bện mỗi ngày 1 ít và đến 1 lúc nào đó không thể đứt. Nhiều thói quen tốt được gieo hàng ngày tạo 1 cấu trúc sống tự động đẩy bản thân theo hướng tốt mà không phụ thuộc cảm hứng lên xuống nhất thời.

• Trong doanh nghiệp và đầu tư, người ta quá coi trọng CEO, và hay trảm CEO đầu tiên như 1 phương pháp hữu hiệu khi công ty chìm trong khó khăn. Tuy nhiên, 1 công ty với hàng nghìn nhân sự, với khó khăn tạo ra từ văn hóa quan liêu, thói trì trệ lâu năm ăn vào máu hàng nghìn người, như 1 tảng đá khổng lồ đang lao dốc, chặn đứng nó đòi hỏi 1 năng lượng khổng lồ, vượt xa ý chí riêng lẻ của bất kỳ cá nhân nào, với xác suất thành công rất nhỏ vì phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác chứ không chỉ là tài năng của riêng vị CEO mới.

• Ở doanh nghiệp, 1 cấu trúc kinh tế bao gồm các đặc điểm sản phẩm và mô hình kinh doanh, gen văn hóa được tôi luyện thành thói quen ăn sâu vào từng nhân viên, quy trình quy chế và năng lực quản lý của lãnh đạo, niềm tin thương hiệu đã ăn sâu vào tâm thức người tiêu dùng, tất cả, mới là thứ đảm bảo. Sự chú ý của nhà đầu tư nên được đặt nhiều hơn vào các yếu tố cấu trúc hơn là sự đơn lẻ theo tư duy rời rạc.

[vietcarlo2]

Tư duy đa ngành (phần 2)

Quy luật 9

Chất lượng doanh nghiệp suy giảm âm thầm như bệnh ung thư

• Bệnh ung thư không có triệu chứng rõ ràng, mệt mệt, đau bụng mơ hồ âm ỉ, thậm chí không triệu chứng và rất hay vô tình khám ra khi kiểm tra 1 bệnh khác. Sự nguy hiểm của tế bào ung thư là nó có thể đã ủ ở đó cả thập kỷ, nhưng 1 khi đến điểm bùng phát, nó bùng phát rất nhanh và không thể cứu vãn.

• Năm 2012, Marissa Mayer 1 cựu lãnh đạo Google nhậm chức CEO Yahoo và quyết định mua Tumblr 1 công ty startup với cộng đồng trẻ với lượng user và tương tác khổng lồ, nhằm ý định tận dụng tệp khách hàng Tumblr giúp Yahoo tiếp tục tăng trưởng. Nhưng khi đó mới phát hiện vấn đề không phải là lượng khách hàng, mà là ở khả năng biến khách thành doanh thu. Google khi đó đã sở hữu dữ liệu người dùng, hệ thống đấu giá quảng cáo, thuật toán nhắm tới khách hàng mục tiêu, Yahoo thì không. Lãnh đạo Yahoo bàng hoàng nhận ra công ty này đã mất hoàn toàn lợi thế cạnh tranh và đã ở điểm không thể vãn hồi.

• 1 vài quý hay 1-2 năm doanh thu vẫn tăng nhưng biên lãi gộp/biên lãi ebit lại suy giảm…Chi phí bán hàng tăng nhanh hơn doanh thu, doanh thu vẫn tăng trưởng nhưng phải tài trợ vốn lưu động ròng nhiều hơn, dòng tiền suy giảm và công ty bắt đầu phải cắt giảm cổ tức, công ty bắt đầu ra những quyết định khó hiểu như đầu tư ngoài ngành, M&A chưa có tiền lệ, phát biểu về “tái cấu trúc, bước tiến mới”…và lãnh đạo vẫn chỉ giải thích do chu kỳ vĩ mô…quả thật giống như những cơn đau nửa đầu âm ỉ, cơn nhói ở bụng thoáng qua và hầu như trùng với những khi thay đổi thời tiết…điểm trớ trêu là căn nguyên có thể ở đó đã rất lâu trước điểm bùng phát. Nhà đầu tư cần lắng nghe tường tận DN như lắng nghe và thấu hiểu cơ thể mình và trên hết, định kỳ tầm soát.

• Trong xây dựng và cuộc sống nói chung, các hiểm họa cũng không bao giờ xảy ra theo kiểu có thể biết trước, nguy cơ mục ruỗng trong cột và nền móng 1 căn nhà đã ở đó hàng năm, trước khi điểm gãy đến.

Quy luật 10

Đánh giá doanh nghiệp như quy trình khám bệnh

• Phần nhiều kết luận sơ bộ của 1 bác sĩ giỏi về 1 bệnh nhân đã có trong thăm khám ban đầu, ngoại hình và cử chỉ, hơi thở, màu da, màu mắt, lối sống (thể thao, bia rượu, ăn ngủ) thường đã đưa ra 1 kết luận trực giác, việc chỉ định lâm sàng chi tiết sau đó (Xquang, nội soi, CTI) đôi khi chỉ là bổ sung và không phản lại hướng kết luận ban đầu

• Phần nhiều kết luận sơ bộ của 1 nhà đầu tư kinh nghiệm về 1 doanh nghiệp sẽ có trong khoảng 15 phút đầu tiếp cận: Ngành nghề nó đang làm là gì (1 số ngành nghề vốn không cần bàn nhiều về economics tồi tệ sẽ hủy hoại giá trị cổ đông lâu dài như xây dựng, hàng không, xi măng, dầu ăn, trạm thu phí, sản xuất ô tô…), format báo cáo thường niên sơ sài hay công phu, thông tin báo cáo là chi tiết hay chung chung, có thể biết doanh nghiệp làm cái gì trong 2 phút đầu hay không ? các chỉ định lâm sàng bổ sung sau đó như tìm kiếm lợi thế cạnh tranh, đánh giá cơ cấu và chất lượng tài sản, phân tích doanh thu và chi phí, đánh giá nhu cầu vốn và sức mạnh dòng tiền, định giá …thường không thay đổi kết luận trực giác ban đầu và không cần làm nếu ít giá trị.

Quy luật 11

Phần cứng dễ bị phổ thông hóa, phần mềm khó hơn nhiều

• Các công việc thiên về cơ bắp dễ bị thay thế trong khi lợi thế cạnh tranh của nghề nghiệp ngày càng tập trung vào giá trị đến từ trí não. Chân tay mất có thể lắp chân tay giả, cấy ghép, não thì không.

• Trong doanh nghiệp, hầu hết các sản phẩm vật chất dù có công nghệ cao đến đâu, từ ô tô, xe máy, máy tính cá nhân, smartphone đến tàu vũ trụ…đều có xu hướng bị phổ thông và đại trà hóa, năng suất cao hơn, buộc chia sẻ công nghệ vì yêu cầu chuỗi cung ứng đa quốc gia, chi phí biên và giá thành rẻ hơn, khó kết nối hệ sinh thái sản phẩm để khóa khách hàng, nhìn chung vì chúng có các ràng buộc vật chất tất yếu đi cùng với mục tiêu mở rộng sản lượng ra mọi phân khúc khách hàng cao thấp ở mọi quốc gia để tối đa doanh thu. Các sản phẩm công nghệ như phần mềm, sáng chế dược phẩm, bản quyền trí tuệ hoặc tài sản vô hình khác có tốc độ phổ thông hóa chậm hơn nhiều, chi phí cố định ban đầu khổng lồ nhưng biến phí gần như bằng 0, mở rộng doanh thu toàn thế giới mà không cần đi kèm vốn vật chất tương xứng, không biên giới vật chất, ít cần chia sẻ công nghệ cho chuỗi cung ứng, dễ kết nối thành hệ sinh thái vô hình để khóa khách hàng hơn (ví dụ hệ sinh thái hệ điều hành windows, phần mềm diệt virus và bộ ứng dụng Microsoft Office, Mail Outlook, Microsoft Team).

Quy luật 12

Giới hạn số lớn

• Trong thế giới thực tế mọi thứ chịu chi phối bởi quy luật số lớn khi tốc độ tăng trưởng giảm dần so với lúc đầu: gia tốc 1 chiếc xe khi đã đạt 100km/h, gia tốc của vận động viên điền kinh, tốc độ tăng trưởng cơ thể sau tuổi vị thành niên…

• Trong doanh nghiệp, các tốc độ tăng trưởng cỡ 100% hoặc hơn chỉ diễn ra trong giai đoạn đầu quy mô còn nhỏ, sau đó sẽ nhanh chóng giảm về 50 60% khi quy mô lớn hơn và về lâu dài, hầu hết doanh nghiệp hội tụ ở mức tăng trưởng chung của nền kinh tế (GDP). Việc này chịu ràng buộc bởi các quy luật hệ thống giống vật lý: sự tăng trưởng nhanh đòi hỏi quy mô vốn, nhân sự giỏi, số lượng mặt bằng đẹp (với bán lẻ) và số lượng thiết bị máy móc tương ứng, cộng với ma sát hệ thống tăng khi năng lực quản lý, khả năng phối hợp bộ phận và năng suất giảm ở 1 quy mô nhất định.

• Suy cho cùng, tăng trưởng đòi hỏi các nguồn lực tài nguyên tương xứng, dù là dung lượng thị trường hay năng lượng của 1 vận động viên, chúng đều giới hạn trong thế giới thực tế và khó có thể cấp số nhân lên nhỉ tốc tăng trưởng mà chạy bộ hay doanh thu đòi hỏi. Đây là quy luật lõi trong dự phóng và định giá.

Quy luật 13

Chọn lãnh đạo ám ảnh với công việc

• Trong thế giới thể thao, các đỉnh cao cần có 1 phần tố chất bẩm sinh, nhưng phần nhiều đến từ những cá nhân ám ảnh sâu với chiến thắng. Mike Tyson ép bản thân chạy hơn 10km lúc 4 giờ sáng để tạo lợi thế tâm lý, Arnold Schwarzenegger ép bản thân đến cực hạn khi tổng trọng lượng tạ nâng hàng ngày lên tới hàng chục tấn, và rất nhiều huyền thoại khác đều có kỷ luật và ý chí cực đoan. Sự cực đoan đó đến từ mức độ ám ảnh và khao khát chiến thắng tuyệt đối trước khi đi ngủ, mỗi sáng khi mở mắt dậy và trong từng bữa ăn. Họ làm mọi việc ở đẳng cấp thế giới ngay cả khi chỉ có 1 mình trong căn phòng và thế giới bên ngoài không ai biết đến.

• Steve Jobs yêu cầu cả bo mạch bên trong Mac phải đẹp mắt dù khách hàng chẳng bao giờ mở ra xem, Pixel, font chữ và khoảng cách giữa các biểu tượng đều được xem xét kỹ. Jensen Huang không chấp nhận từ “không” từ nhân viên, yêu cầu toàn công ty không so mình với đối thủ mà phải so với tốc độ ánh sáng và treo khẩu hiệu cảnh báo 30 ngày nữa công ty phá sản để tất cả không chủ quan. Edwin H. Land (chủ tịch Polaroid) trực tiếp xem các nguyên mẫu và yêu cầu sửa đi sửa lại dù chậm tiến độ, đặt ra các mục tiêu bất khả thi với các kỹ sư. Elon Musk từng có thời gian ăn ngủ ở phòng máy, làm việc 15 tiếng 1 ngày và có thói quen phải suy nghĩ đến khi “thấy đau não”.

• Đây là 1 trong những mẫu hình mạnh khi lựa chọn doanh nghiệp, những lãnh đạo thật sự yêu thích công việc, ám ảnh với người dùng và sản phẩm cả trong giấc mơ và tập trung vào công việc hơn là drama và lên báo nổ, là những ứng viên cần đưa vào danh mục theo dõi.

[vietcarlo2]

Nhật ký tư duy: TƯ DUY ĐA NGÀNH (PHẦN 3)

Hôm nay là tư duy đa ngành phần thứ 3, các quy luật lõi chi phối đời sống, xã hội và đầu tư:

Quy luật 14 – Tư duy nghịch đảo, thứ gì có thể giết chết tôi ?

Đám đông thường theo tư duy xuôi kiểu “Tôi cần làm gì để giàu có, để khỏe, công ty cần gì để tăng trưởng”, tư duy nghịch đảo không cần đạt mục tiêu bằng cách đó, mà nó loại bỏ những gì ngăn cản giàu có, ngăn cản khỏe mạnh, và ngăn cản tăng trưởng => khi đó, phần còn lại của phương trình là những điều tốt đẹp.

• · Với PNJ: đặt câu hỏi công ty này kiếm cơm dựa trên niềm tin (bản thân logo công ty đã có hình viên đá quý), vậy điều gì sẽ giết chết công ty này và khoản đầu tư của tôi ? Có thể nào dù khâu design trang sức hoàn hảo, tay nghề thợ kim hoàn bậc cao, quản lý điểm bán vượt trội, năng lực marketing hoàn hảo nhưng 1 khối u nhỏ ở chất lượng đá quý có thể kéo đổ ngôi nhà không ?

• · 1 căn nhà với vật liệu cao cấp, nội thất đắt tiền, thiết kế đỉnh cao, có thể nào sụp đổ chỉ vì điểm nhỏ nào đó trong quá trình thi công phần móng và khung nhà không ?

• · Tôi không cần 1 phương thuốc trường sinh trẻ mãi không già, tôi chỉ muốn biết thói quen nào sẽ giết chết mình ? Có thể nào 1 cơ thể cường tráng, tập gym ngày 3 tiếng vẫn sụp đổ hoàn toàn vì 1 nốt nhỏ trong gan không ? Tôi có đang tối ưu cho những điều không quyết định tính mạng không ?

Quy luật 15 – Mọi thứ là 1 hệ đa biến cùng ập vào, không bao giờ đơn biến

Não đám đông là não tuyến tính: Nguyên nhân A => ra kết quả B.

Thế giới thực tế là hệ phi tuyến tính: Nguyên nhân A x nguyên nhân B x nguyên nhân C => ra kết quả D, 3 biến số tác động củng cố lẫn nhau 1 cách phức tạp và còn thay đổi theo thời gian.

• · Mọi thành công thực chất là 1 hệ thiên thời – địa lợi – nhân hòa tác động lẫn nhau phức tạp. Những thành công đỉnh cao như Elon Musk dĩ nhiên có hàm lượng ý chí cá nhân và tài năng quá vượt trội, nhưng ở những mức đỉnh như vậy, sự hội tụ ngẫu nhiên của rất nhiều yếu tố như chu kỳ ngành nghề, thời điểm xã hội, cơ hội, đội ngũ và con người là phải có, dù vai trò của bản thân thúc đẩy chúng là rất lớn.

• · Warren Buffett là biểu tượng của đầu tư giá trị và hệ thống lãi kép, nhưng cũng ít ai để ý 1 điều rằng tuổi thọ và sức khỏe của ông là không phổ biến, và ngoài ra chu kỳ lãi suất từ 1980s đến nay là giảm dần về đáy. 1 người nếu chỉ sống tới 60 70 tuổi sẽ có 1 nhu cầu chính đáng là bán bớt cổ phần để hưởng thụ cuộc sống (không có gì sai), và thời gian lãi kép sẽ ngắn hơn ông rất nhiều, nhất là ở 1 chu kỳ lãi suất hoàn toàn khác sắp tới đây. Mình là môn đệ của ông, nhưng cũng cần hiểu bản chất đa biến của thực tại, để điều chỉnh chứ khó áp dụng đầu tư giá trị nguyên thủy hoàn toàn vào Việt Nam.

• · Con người không sụp đổ vì 1 bệnh, và sụp đổ rải rác, những sự sụp đổ về sức khỏe thường dồn cục lớn vào 1 năm nào đó, khi bệnh nền + miễn dịch kém đi + chấn thương cùng nhảy vào, các cụ gọi là họa vô đơn trí, phúc bất trùng lai.

• · Con người thường không gặp khó khăn đơn lẻ, khi vấp phải dây thua nếu không quản lý tốt, thường sự nghiệp, gia đình, sức khỏe đều cùng lúc gặp vấn đề 1 cách đột ngột.

• · 1 công ty khi sa vào khó khăn, thì cái xảy nảy cái ung. Thị trường bão hòa => khó khăn tài chính, không trả được nợ vay => bank siết tín dụng, kiểm toán nghi ngờ hoạt động liên tục, nhà cung cấp đòi tiền => nợ lương, nhân sự giỏi ra đi => nợ thuế, bị thuế tạm hoãn xuất cảnh siết hóa đơn => đối thủ thâu tóm gây chia rẽ nội bộ, và chuỗi này tự củng cố. Vì thế, những trường hợp như DGC thì thường không phải giải quyết xong vấn đề môi trường là xong, nó sẽ là chuỗi đa biến.

[phikhonglo]

Hay đó bác. Vote.

[Moneytalks]

Chúc may mắn với 15 Quy luật (and counting) này.

[vietcarlo2]

dạ cảm ơn bác

[vietcarlo2]

cảm ơn bác ạ

[vietcarlo2]

Không hẳn, những tuyên bố như thế này dường như thể hiện động lực vì lợi ích công ty/vì khách hàng chiếm tới 90% - 100%, động lực bảo toàn tài sản cá nhân thì chỉ 10% thôi hoặc không có nhưng suy nghĩ thêm 1 chút, có thể thấy động lực cấu trúc lại tài sản cá nhân là không nhỏ thậm chí nổi bật hơn (theo quan điểm cá nhân mình).

• Dù có cho vay căng hết hạn mức 1 nghìn tỷ thì khoản cho vay này cũng không đủ cho nhu cầu PNJ thời gian tới. Chính PNJ cho biết có tính toán phương án huy động 8 nghìn tỷ nữa trong 3 năm tới.
• Tới 30/6/2026 PNJ có gần 4 nghìn tỷ nợ vay ngân hàng, sau đó còn phải tất toán trước hạn tầm 3.1 nghìn tỷ tiền gửi kỳ hạn để lấy thanh khoản tức là lớp tiền mặt sẵn có sẽ bị sử dụng rất mạnh.

Tức là khoản cho vay từ cá nhân lãnh đạo này chỉ mang tính chất cầu nối thanh khoản, mua thêm thời gian trong lúc hệ thống tín dụng và các kênh thị trường khác được thu xếp, trong đó tất nhiên kênh thị trường chứng khoán là dự phòng quan trọng.

Tất cả các kênh vốn đó mới là phần chủ chốt, mới là phần rộng dài gánh đỡ trong 1 2 năm tới phải chứ ? và chúng có rộng mở hay không dựa trên niềm tin – trong đó việc ban lãnh đạo tiếp tục nắm giữ cổ phiếu là 1 chốt chặn niềm tin lớn, thể hiện cái nhìn về triển vọng dòng tiền doanh nghiệp sau bão, phải ko ? Trong khi nhà đầu tư bán tháo cổ phiếu, lại cùng lúc với thông tin lãnh đạo đăng ký bán ra, thì 1 người bình thường sẽ cảm nhận niềm tin của thị trường vốn với công ty bị tác động thế nào.

• Cái này không phải mình bịa ra, chính đại diện công ty cho biết: “Khách hàng bán ra không phải vì họ cần tiền, mà chủ yếu do họ bị lung lay niềm tin. Theo tôi sẽ cần một thời gian nữa niềm tin thị trường mới có thể trở lại hoàn toàn”
• => Cần 1 thời gian nữa niềm tin mới trở lại thì nghĩa là giai đoạn này niềm tin cần được giữ và chỉ có củng cố lên. Trong khi tất nhiên việc người có liên quan gia đình chủ tịch đăng ký bán tới đâu đó 5% tổng lượng cổ phần đang lưu hành sẽ gia tăng chi phí vốn cổ phần, có thể là dữ liệu để thị trường vốn đánh giá lại mức độ cam kết chung tàu và mức độ rủi ro khi rót vốn, đặc biệt trong lúc con tàu cổ đông đang chịu sóng dữ dội.

Mình không nói gia đình chủ tịch cần tự cầm cố cổ phiếu vay bank rồi cho doanh nghiệp vay lại, sẽ là rủi ro lớn có thể gây bán giải chấp với họ, mình cũng không nói gia đình chủ tịch là dân nghìn tỷ thì luôn có sẵn 700-800 tỷ tiền mặt để cho doanh nghiệp vay mà không cần bán cổ phiếu, mình hiểu có nhiều tài sản và có tiền trăm tỷ cho vay ngay là 2 chuyện khác nhau. Mình cũng đồng ý khoản cho vay này rất cần cho thanh khoản ngắn hạn và dòng tiền.

Nhưng để mà nói việc bán cổ phiếu cho công ty vay thuần túy thể hiện sự cam kết của lãnh đạo với công ty và nỗ lực lấy lại niềm tin khách hàng giống như thể chỉ là hành động hiệp nghĩa thì nó lại khác, nó đơn nghĩa, nó một màu, và từ đầu tới cuối vụ việc vừa rồi thì cá nhân mình không thích lắm vì nó luôn cho mình cảm giác một màu. Việc đổi từ vai cổ đông sang vai chủ nợ lập tức có thể làm vị thế danh mục tài sản của những người bán giảm đi rủi ro và vững chắc hơn khá nhiều, khi cho vay thì có lãi và gốc theo hợp đồng vay rõ ràng, và thứ tự quyền lợi kinh tế của chủ nợ đứng hàng trước cổ đông.

[vietcarlo2]

Gần đây Lại thịnh hành thêm 1 ngôn từ tài chính mỹ miều nhưng huyễn hoặc nữa – Tích sản

tôi chán các ông cứ lôi cái bình cũ ra xịt PU đánh vecni làm như phát minh cứu thế lắm rồi
Cũng như các thuật ngữ mỹ miều - vốn có bản chất chả có gì mấy nhưng được mông lại, “tích sản” cũng được xếp trong kho đã vài thập kỷ rồi nhưng lâu lâu đám đông lại lôi ra đánh bóng trưng bày tùy mùa thị trường, tôi không biết bao lâu nữa lại đem cất nó vào kho nhưng chắc sớm thôi.
Trước hết thì bản chất số đông ghét nhàm chán, họ cần liên tục được kích thích và các sự kích thích đó trải rộng từ cập nhật thông báo facebook, video ngắn, khát drama xã hội, nhóm chứng khoán cập nhật liên tục, và mua ra bán vào liên tục cổ phiếu. Ở đâu thì cũng sẽ có những người nhanh trí trong việc mông má 1 cái rượu cũ trong cái bình mới để đáp ứng nhu cầu được kích thích đó.
Thị trường tài chính nhìn chung sẽ hiện đại hơn ở tầng công cụ, vài năm thay đổi 1 lần ở tầng chu kỳ, còn bản chất không đổi, nhưng trí nhớ nhà đầu tư thì ngắn hạn đủ tạo ra vô vàn cơ hội lấy tồn kho cũ ra => mông lại dưới cái vỏ mới cho hợp trạng thái hiện tại => bán nó giá cao hơn. Để tôi kể bạn những lần mông má lại như thế nhé:

• • 1921 - 1929: thuật ngữ “new era” tức là “thời đại mới” rất phổ biến khi Dowjones tăng tới 6 lần, “thời đại mới” phản ánh niềm tin chắc chắn của số đông rằng nền kinh tế đã bước sang kỷ nguyên khác rồi, mọi mức giá cao đều mới chỉ ở chân sóng, p/e 40 giờ cũng ko còn cao nữa và công thức giản đơn là cứ mua vào bất kỳ khi nào có tiền, đây chính là tiền thân của tích sản hiện nay. Sau khi Dow giảm 90% thì thời đại mới này cũng ít dc nhắc.

• Cuối những năm 1960 đầu 1970: nhóm Coca, Mc Donald’s, IBM được gọi là nhóm “One Decision Stocks” nghĩa là nhóm cổ phiếu “Chỉ Có Múc” , là đầu tàu tương đương VIC ở VN hiện nay, cho rằng các công ty này tốt đến mức múc không cần nhìn giá, “Tôi là người sống đơn giản, tôi nhận lương xong tôi múc”. Đây là phiên bản tích sản lần 2. Đến 1974 nhóm này giảm bình quân 47% trong đó Coca Cola giảm gần 3 lần.
• 1995 – 2000 (bong bóng Chấm Com): Lại đến tiết mục “New Economy” tức là “thời đại kinh tế mới” khi internet lan tỏa mạnh, đám đông cho rằng cách định giá cũ xưa rồi Diễm, giờ cứ công ty online là múc, tích sản để đó. Chỉ số Nasdaq Mỹ tăng 170% từ 1998-2000 với nhiều cổ phiếu bán hàng online (mới gọi là cổ phiếu chấm com) tăng hàng trăm lần, Warren Buffett bị chửi là bảo thủ trước khi cổ phiếu internet giảm bình quân 93%. Ngày nay nó chỉ còn là 1 ký ức cười ra nc mắt.
• 2002 – 2007: “Financial Innovation” tức là “thời đại tài chính mới” , giá nhà đất mỹ tăng liên tục tạo cảm giác rất giả tạo rằng các trái phiếu được đóng gói từ các khoản cho vay thế chấp nhà đất dưới chuẩn là an toàn, và việc đầu tư vào các trái phiếu này hay cứ tích sản vào nhà đất ở Mỹ là hốt bạc trở nên rất phổ biến trong 5 năm này. Tất nhiên sau đó là khủng hoàng tài chính toàn diện lan ra toàn cầu khi trái phiếu rác vỡ nợ hàng loạt và ảo giác an toàn hiện nguyên hình chỉ là sản phẩm tiền rẻ tại 1 thời điểm.
• Và tất nhiên còn những “Cổ đất”, “tài sản ngầm kim cương” hay “500k là ■■■■■■■” từ mấy năm trước mà giờ chương trình tuấn vỹ kết nối yêu thương vẫn đang tìm

Nói chung là thay đổi theo mốt, có lợi cho ai dựa trên bán dịch vụ gì đó cho nhà đầu tư (cộng đồng tích sản, app tích sản, khóa tích sản) nhưng có lợi gì cho nhà đầu tư không thì phải chờ 1-2 năm nữa khi nó vào danh sách các sự kiện trên thì ta mới biết.

• Bởi về bản chất tích sản thật phải 4 yếu tố: (1) tài sản tốt (2) giá hợp lý (3) chu kỳ tái đầu tư (4) thời gian đầu tư. Cái nguy hiểm là khái niệm tích sản được đám đông hiểu hiện nay đã cắt phăng 2 cái đầu, họ hiểu rất nông về (1) mô hình kinh doanh và điểm yếu của công ty mình đầu tư, và bản thân cách hiểu tích sản - nghĩa là cứ có lương là bỏ vào - thì vốn đã ko nghĩ đến (2) giá hợp lý rồi (hoặc có nghĩ đến, nhưng phần đông thì rất là đại khái).

Bỏ 2 cái đầu đi như thế thì tích sản chỉ còn là cái tên đẹp cho hành động mua định kỳ . Ờ nghĩa gốc nó không sai: đều đặn để dành tiền tích lũy tài sản qua thời gian là tốt nhưng vấn đề là cái thực sự nhập vào trong não số đông khi truyền thông lại là: “cứ mỗi tháng mua 1 ít cổ tốt, bất kể giá, rồi để 10 năm” . Đám đông hiểu “cổ cơ bản tốt” rất sơ sài, họ nghe tên thấy nổi tiếng thì hiểu là tốt, công ty to to thì hiểu là tốt, nhiều người đồng ý là tốt xưa giờ thì nó là tốt, chứ họ không thể và cũng không muốn tìm hiểu kỹ. Họ đâu có biết 1 cổ phiếu tăng trường kỳ kháng chiến trong nhiều năm nó đòi hỏi lợi thế kinh doanh lớn thế nào và hiếm hoi thế nào, anh kiếm tiền tốt dĩ nhiên sẽ có ngay 10-20 đối thủ nhảy vào đòi chia sẻ, anh phải có gì họ làm không được thì lợi nhuận anh mới tăng kiểu thế trong 10 năm chứ.

Tóm lại thì bản thân tích sản không phải đơn thuần nói về hành động mua định kỳ, mà nền móng của nó là hiểu sâu thứ mình mua và trả giá rẻ, nhưng truyền thông hiện nay biến nó thành 1 phong trào nhận thức nguy hiểm là: Cứ Thời gian dài + đều đặn = An Toàn bởi nó tạo ảo giác đang đi gửi tiết kiệm.

Những vấn đề “thời thượng”, “mốt”, “thịnh hành” này khó diễn đạt, khó mô tả, vì nó là tâm lý, nhưng tâm lý chi phối tất cả và nguy hiểm là nó chi phối ẩn, nhiều người hành động là trong vô thức nhưng chính họ không hiểu mình đang vô thức. Tuy vậy khi viết ra 1 bài này, tôi tin mọi người chỉ cần biết đến chứ không nhất thiết hiểu thấu đáo, thì đã có thêm 1 lớp đề kháng cho bản thân rồi.
P/S: Mình sắp mở cộng đồng tích sản đây anh em ấy thì đăng ký để mình đưa vô thế ý lộn vô nhóm nhoa kkkk