Nhiệm kỳ của Kevin Marsh tại Fed sẽ ra sao?

Cuối cùng, Kevin đã được chọn. Ngày 30/1, Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm Kevin Warsh làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Ông vượt qua một “Kevin” khác là Kevin Hassett (từng được xem là ứng viên dẫn đầu), cùng Rick Rieder và Christopher Waller trong chặng nước rút của cuộc đua kéo dài nhiều tháng. Tổng thống Trump ca ngợi bề dày lý lịch của ông Warsh. “Ngoài mọi thứ khác,” vị tổng thống xuất thân từ truyền hình thực tế của Mỹ viết, “ông ấy đúng là ‘hình mẫu hoàn hảo’.”

Bỏ qua vẻ ngoài đậm chất Phố Wall, ông Warsh dường như là một lựa chọn khá lạ lùng đối với một tổng thống đang theo đuổi chiến dịch hạ lãi suất. Ông từng gây dựng tên tuổi như một “diều hâu” chống lạm phát quyết liệt trong thời gian làm Thống đốc Fed giai đoạn 2006–2011. Đáng ngạc nhiên hơn, ngay cả trong cao điểm của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007–2009, khi lạm phát gần như không tồn tại, ông vẫn lo ngại giá cả có thể bùng lên.

Giờ đây, nước Mỹ thực sự đang đối mặt với vấn đề lạm phát. Phải đến sau đại dịch và các gói chi tiêu tài khóa khổng lồ (mà công bằng mà nói, ông Warsh từng phản đối), giá cả mới thực sự vượt tầm kiểm soát. Phiên bản Kevin Warsh của hai thập kỷ trước có lẽ đã có thể cảm thấy phần nào hả hê vì được chứng minh là đúng. Thế nhưng hiện nay, ông Warsh lại tự nhận mình là một “bồ câu” ủng hộ cắt giảm lãi suất – đúng kiểu mà Tổng thống Trump ưa thích.

Ông Warsh lý giải sự thay đổi quan điểm này bằng “thiên tài nới lỏng quy định” trong hoạch định chính sách của tổng thống và triển vọng một làn sóng bùng nổ năng suất nhờ trí tuệ nhân tạo. Theo ông, những yếu tố đó sẽ xóa sạch phần lạm phát còn sót lại trong nền kinh tế. Fed, vì thế, không cần quá lo lắng và có thể thoải mái hạ lãi suất để kích thích tăng trưởng.

Ngay cả nếu AI thực sự tạo ra những phép màu về năng suất (điều này vẫn còn gây tranh cãi) và Nhà Trắng thực sự cắt giảm được thủ tục rườm rà (thành tựu cho đến nay vẫn kém xa lời tuyên bố), thì việc phớt lờ lạm phát hiện tại chỉ vì những kỳ vọng năng suất mang tính suy đoán trong tương lai gần với tư duy ước vọng hơn là nghệ thuật điều hành ngân hàng trung ương khôn ngoan. Dù vậy, thị trường dường như đã thở phào. Ông Warsh có thể biến hóa về lập trường, nhưng không phải là một nhân vật xa lạ và sở hữu kinh nghiệm thực tế tại Fed. Lợi suất trái phiếu hầu như không biến động kể từ khi ông nổi lên như ứng viên sáng giá ngay trước ngày ông Trump công bố quyết định. Thị trường chứng khoán cũng gần như không để ý. Khi Tổng thống Trump vốn không định đề cử một gương mặt “an phận thường lệ”, các nhà đầu tư kết luận rằng ông Warsh là lựa chọn gần nhất với điều đó.

Fed dưới thời ông Warsh sẽ trông như thế nào? Nới lỏng định lượng (QE) gần như chắc chắn sẽ bị gạt bỏ. Ông Warsh chưa từng dao động trong sự phản đối gay gắt đối với bảng cân đối kế toán phình to của Fed do các chương trình mua trái phiếu. Điều này một cách thuận tiện lại phù hợp với quan điểm của Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, người giám sát quá trình lựa chọn Chủ tịch Fed (và bản thân ông cũng từng là môn đệ của Stanley Druckenmiller – hiện là ông chủ của ông Warsh tại Duquesne Capital, một văn phòng quản lý tài sản gia đình). Ông Bessent từng so sánh QE với nghiên cứu sinh học “tăng chức năng”, thứ mà những người tin vào giả thuyết rò rỉ phòng thí nghiệm cho là nguyên nhân dẫn đến đại dịch covid-19. Quan điểm này cũng hòa nhịp với sự đồng thuận ngày càng tăng về mặt hoài nghi đối với QE — ngay cả những thống đốc ngân hàng trung ương vốn thận trọng, như Andrew Bailey của Ngân hàng Trung ương Anh, cũng đã bắt đầu bày tỏ những lo ngại tương tự.

Nơi ông Warsh có thể xung đột với thông lệ chính thống là chính sách lãi suất và, đáng lo hơn, tính độc lập của Fed. Ông Warsh sẽ gặp khó khăn nếu muốn tự mình cắt giảm lãi suất: ông chỉ nắm một trong 12 lá phiếu của ủy ban quyết định chính sách. Jerome Powell, vị chủ tịch đương nhiệm có lập trường “diều hâu” hơn, nhiều khả năng sẽ tiếp tục ở lại với vai trò Thống đốc Fed cho đến khi hết nhiệm kỳ vào năm 2028, thay vì rời đi khi nhiệm kỳ chủ tịch kết thúc vào tháng 5 như đa số người tiền nhiệm. Khi đó, ông Warsh gần như chắc chắn sẽ thay thế Stephen Miran – người được xem là thành viên Fed duy nhất trung thành tuyệt đối với ông Trump.

Sự va chạm nghiêm trọng hơn liên quan đến tính độc lập của Fed. Trong bảy thập kỷ kể từ khi ngân hàng trung ương Mỹ được trao quyền độc lập khỏi can thiệp chính trị, chưa có tổng thống nào can dự thô bạo như ông Trump. Ông thường xuyên công kích Jerome Powell, và đang tìm cách sa thải Lisa Cook – một Thống đốc Fed khác – với cáo buộc sai phạm trong hồ sơ thế chấp (mà bà Cook phủ nhận), nỗ lực mà Tòa án Tối cao nhiều khả năng sẽ ngăn chặn. Ngay cả khi ông Warsh quay trở lại bản chất “diều hâu” sau khi nhậm chức với nhiệm kỳ cố định (không chịu ảnh hưởng trực tiếp từ ý chí tổng thống), những nghi vấn về tính vô tư của ông vẫn sẽ còn đó.

Khoảnh khắc định hình sự nghiệp của ông Warsh chính là cuộc khủng hoảng tài chính, khi ông đóng vai trò là “đại sứ” của Fed với Phố Wall. Trong giai đoạn đó, cũng như các cuộc khủng hoảng sau này, Fed là điểm tựa ổn định quan trọng, được cả hai đảng chính trị và thị trường tin tưởng. Việc vừa làm hài lòng tổng thống, vừa không khiến tất cả những bên còn lại quay lưng sẽ đòi hỏi không chỉ vẻ ngoài phù hợp mà còn cả kỹ năng nhào lộn điêu luyện. Có lẽ ông Warsh đang ước mình có một diễn viên đóng thế.