NHNN mua USD ở mức 25.500 đồng: Thanh khoản ngân hàng có thực sự bớt căng?
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) sẽ bắt đầu mua USD giao ngay từ ngày 11/11/2026 với tỷ giá 25.500 đồng/USD, thực hiện vào thứ Hai và thứ Tư hằng tuần. Động thái này không chỉ nhằm bổ sung dự trữ ngoại hối mà còn mở ra một kênh cung ứng tiền đồng dài hạn hơn cho hệ thống ngân hàng. Điểm đáng chú ý là chính sách xuất hiện khi thanh khoản cuối năm chịu áp lực, nhưng hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào lượng USD mà các ngân hàng có thể bán.
Khác với nghiệp vụ thị trường mở, khi NHNN mua USD, tiền đồng được đưa vào hệ thống mà không có kỳ hạn thu hồi xác định. Với mỗi 1 tỷ USD mua vào, khoảng 25.500 tỷ đồng sẽ được cung ứng. Đây là điểm khác biệt quan trọng vì các ngân hàng có thể cải thiện nguồn vốn mà không phải đối mặt với áp lực hoàn trả vào một ngày đáo hạn cụ thể.
Chính sách này tiếp nối nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 182 ngày được triển khai ngày 6/11. Hoạt động hoán đổi đã cung ứng khoảng 48.800 tỷ đồng, tương đương gần 40% lượng vốn đang lưu hành qua nghiệp vụ thị trường mở tại thời điểm đó. Tuy nhiên, khoản tiền này có kỳ hạn và sẽ được thu hồi khi giao dịch đáo hạn vào tháng 5/2027.
Trong khi đó, kênh mua USD giao ngay có thể bổ sung thêm thanh khoản mang tính dài hạn. Theo trạng thái ngoại tệ cuối quý 3/2026 của các ngân hàng niêm yết, lượng USD dương đạt khoảng 1,55 tỷ USD, tương ứng khả năng cung ứng tối đa gần 39.600 tỷ đồng nếu toàn bộ lượng ngoại tệ này đủ điều kiện được bán. Đây mới là quy mô tiềm năng, chưa phải số tiền NHNN đã thực tế đưa vào hệ thống.
Một điểm đáng chú ý khác là tỷ giá mua 25.500 đồng/USD chỉ thấp hơn 47 đồng so với tỷ giá liên ngân hàng ngày 9/11. Mức giá này tạo động lực để các ngân hàng bán USD cho NHNN nếu tỷ giá thị trường giảm thấp hơn. Đồng thời, hoạt động mua ngoại tệ có thể hỗ trợ tích lũy dự trữ trong bối cảnh Việt Nam ghi nhận xuất siêu 7,31 tỷ USD riêng tháng 10.
Vậy ngân hàng nào có khả năng hưởng lợi trực tiếp?
Nhóm có trạng thái USD dương lớn nhất cuối quý 3 gồm Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (CTG), Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (VCB), Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB), Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) và Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPB). Đáng chú ý, CTG nắm trạng thái USD dương quy đổi khoảng 761 triệu USD, vượt đáng kể VCB với 294 triệu USD và OCB với 171 triệu USD.
Những ngân hàng này có điều kiện thuận lợi hơn để tham gia kênh bán ngoại tệ, chuyển một phần tài sản USD thành thanh khoản tiền đồng. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận nguồn vốn không đồng nghĩa lợi nhuận sẽ tăng ngay. Tác động lên kết quả kinh doanh còn phụ thuộc vào chi phí huy động, nhu cầu tín dụng và khả năng sử dụng nguồn vốn hiệu quả.
Ở cấp độ toàn ngành, tín hiệu tích cực lớn nhất là NHNN đang mở rộng công cụ hỗ trợ thanh khoản khi lượng vốn lưu hành qua thị trường mở đã giảm từ khoảng 404.700 tỷ đồng cuối tháng 2 xuống 124.900 tỷ đồng ngày 9/11. Nếu dòng ngoại tệ tiếp tục dồi dào, việc mua USD có thể giúp giảm áp lực lãi suất liên ngân hàng và hỗ trợ ổn định chi phí vốn trong những tháng cuối năm.
Dù vậy, rủi ro vẫn nằm ở quy mô ngoại tệ thực tế được bán và diễn biến tỷ giá. Nếu nguồn USD suy yếu hoặc tỷ giá chịu áp lực tăng, dư địa mua ngoại tệ có thể thu hẹp. Ngoài ra, nguồn tiền từ nghiệp vụ hoán đổi vẫn phải được hoàn trả khi đáo hạn.
Nhìn chung, việc mua USD ở mức 25.500 đồng là tín hiệu hỗ trợ tích cực đối với hệ thống ngân hàng, nhưng chưa đủ để khẳng định lợi nhuận toàn ngành sẽ cải thiện ngay. Trong 1–2 quý tới, điều quan trọng nhất là thanh khoản bổ sung có giúp ổn định lãi suất huy động và giảm chi phí vốn thực tế hay không.
Khi chính sách tiền tệ chuyển từ hỗ trợ thanh khoản ngắn hạn sang bổ sung nguồn vốn dài hạn hơn, triển vọng của từng ngân hàng sẽ có sự phân hóa. Nhà đầu tư muốn tìm hiểu sâu hơn cơ hội ở nhóm cổ phiếu ngân hàng có thể vào trang tiểu sử để tham khảo các phân tích chi tiết.