Thị trường tài chính trong nước đang đổ dồn sự chú ý vào thông tin Tòa án Thương mại Anh ban hành lệnh phong tỏa tài sản trên phạm vi toàn cầu đối với Công ty Cổ phần Hàng không VietJet (mã cổ phiếu: VJC) với giá trị tối đa 251,6 triệu USD vào ngày 15/10/2026.
Là hai mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái của Tập đoàn Sovico, mối liên hệ giữa VietJet (VJC) và Ngân hàng HDBank (HDB) trong sự việc này cần được nhìn nhận một cách khách quan và bản chất dưới góc độ pháp lý cũng như tài chính.
- Bản chất pháp lý của lệnh phong tỏa tài sản đối với VietJet
Vụ việc bắt nguồn từ tranh chấp thương mại kéo dài giữa VietJet và công ty cho thuê máy bay FitzWalter Aviation (FW Aviation) liên quan đến chi phí thuê 4 chiếc máy bay Airbus A321 trong giai đoạn đại dịch COVID-19.
- Bản chất của lệnh: Đây là biện pháp khẩn cấp tạm thời (Mareva Injunction) nhằm ngăn chặn việc dịch chuyển tài sản ra nước ngoài của bị đơn để đảm bảo khả năng thi hành án sau này, không phải quyết định đình chỉ hoạt động hay tịch thu máy bay.
- Tác động hoạt động: VietJet vẫn duy trì hoạt động khai thác bay bình thường. Tuy nhiên, các giao dịch tài sản lớn nằm ngoài lãnh thổ Việt Nam (như đặt cọc thuê, quỹ bảo dưỡng) sẽ chịu kiểm soát của tòa án Anh. Tại thị trường nội địa, hệ thống pháp luật Việt Nam hiện chưa công nhận phán quyết này, tạo bộ đệm pháp lý quan trọng cho hãng.
- Mối liên hệ và mức độ ảnh hưởng đối với HDBank (HDB)
Do có sự tương đồng về cơ cấu lãnh đạo cấp cao (Bà Nguyễn Thị Phương Thảo đồng thời là Chủ tịch VJC và Phó Chủ tịch Thường trực HDB) và nằm chung hệ sinh thái Sovico, thị trường đặt câu hỏi về rủi ro lan truyền (contagion risk) sang HDBank. Tuy nhiên, các dữ liệu thực tế cho thấy rủi ro này được kiểm soát chặt chẽ:
- Về mặt sở hữu dòng vốn (Equity): Vào tháng 12/2025, HDBank đã hoàn tất việc thoái toàn bộ 6 triệu cổ phiếu VJC cuối cùng. Do đó, HDBank không còn chịu rủi ro trích lập dự phòng giảm giá tài sản hay tổn thất trực tiếp từ tư cách cổ đông sở hữu tại VietJet.
- Về mặt xử lý tài sản thế chấp (Collateral): Lệnh phong tỏa của tòa án Anh thiết lập nguyên tắc không hủy bỏ các quyền thế chấp hợp pháp đã hình thành trước đó. Nếu HDBank có các khoản cấp tín dụng được bảo đảm bằng tài sản hợp pháp của VietJet, quyền lợi của ngân hàng vẫn được ưu tiên bảo vệ theo thứ tự xử lý nợ.
-
Về rủi ro vận hành và thanh khoản: Lệnh phong tỏa tài sản chỉ có hiệu lực pháp lý đối với pháp nhân VietJet. Toàn bộ hệ thống vận hành, dòng tiền gửi của khách hàng và hoạt động kinh doanh cốt lõi của HDBank hoàn toàn độc lập, an toàn và không bị can thiệp bởi phán quyết này.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ CHO NHÀ ĐẦU TƯ
- Về mặt ngắn hạn: Tâm lý thị trường có thể xuất hiện phản ứng dây chuyền, tạo áp lực rung lắc lên nhóm cổ phiếu “họ Sovico” bao gồm cả HDB và VJC do lo ngại của các nhà đầu tư cá nhân.
- Về mặt dài hạn: Bản chất đây là một tranh chấp thương mại quốc tế về nghĩa vụ hợp đồng kinh tế, không phải khủng hoảng hệ thống. VietJet hiện nhận được sự hậu thuẫn tài chính từ các cổ đông lớn để tìm kiếm giải pháp đàm phán thích hợp.
Nhà đầu tư cần giữ sự bình tĩnh, tách biệt rõ ràng giữa rủi ro pháp lý của một doanh nghiệp vận tải và năng lực tài chính ổn định của một tổ chức tín dụng để đưa ra quyết định phân bổ danh mục chính xác.