1. Câu chuyện “ngân hàng 0 đồng” không phải rủi ro, mà là đặc quyền chính sách
- Trong tái cơ cấu hệ thống ngân hàng Việt Nam, việc một ngân hàng lớn được giao nhiệm vụ tiếp nhận và cơ cấu một ngân hàng yếu kém, thường được gọi là “ngân hàng 0 đồng”, không đơn thuần là nghĩa vụ hành chính mà thực chất là một đặc quyền chính sách có chọn lọc. Ngân hàng Nhà nước chỉ giao nhiệm vụ này cho những tổ chức có năng lực tài chính mạnh, quản trị tốt và đóng vai trò trụ cột hệ thống. Đổi lại, ngân hàng nhận cơ cấu được hưởng một loạt cơ chế ưu tiên đặc biệt mà nếu chỉ nhìn vào con số lỗ lũy kế của ngân hàng 0 đồng thì nhà đầu tư rất dễ hiểu sai bản chất. Trường hợp của HDBank với DongA Bank, VPBank với GPBank và MBBank với OceanBank là những ví dụ điển hình cho mối quan hệ “đánh đổi quản trị – đổi lấy đặc quyền tăng trưởng”.
2. Mắt xích đầu tiên: room tín dụng – lợi ích lớn nhất nhưng ít được nói thẳng
- Room tín dụng là tài nguyên khan hiếm nhất của ngành ngân hàng Việt Nam, và chính tại đây câu chuyện ngân hàng 0 đồng tạo ra lợi thế rõ rệt cho HDB, VPB và MBB. Trong nhiều năm, các ngân hàng này thường xuyên được cấp hạn mức tăng trưởng tín dụng cao hơn mức trung bình hệ thống, đặc biệt trong các giai đoạn NHNN siết chặt tăng trưởng để kiểm soát lạm phát và rủi ro. Ví dụ, MBB sau khi tiếp nhận OceanBank đã liên tục nằm trong nhóm ngân hàng có tăng trưởng tín dụng cao và ổn định nhất hệ thống, giúp quy mô tổng tài sản và dư nợ tăng nhanh mà không phải chạy đua bằng lãi suất huy động. HDBank, sau khi tham gia tái cơ cấu DongA Bank, cũng được nới dư địa tín dụng để mở rộng mảng bán lẻ và tài chính tiêu dùng, tạo nền tảng cho giai đoạn tăng trưởng lợi nhuận mạnh những năm sau đó. Room tín dụng cao hơn đồng nghĩa với việc mỗi năm ngân hàng có thể “đẻ” thêm lợi nhuận tuyệt đối mà không cần tăng rủi ro, và đây là lợi ích có tác động trực tiếp nhất lên định giá cổ phiếu.
3. Mắt xích thứ hai: hỗ trợ thanh khoản và vốn – giảm chi phí, tăng sức chịu đựng chu kỳ
- Một lợi ích quan trọng khác, nhưng thường chỉ được nhắc đến trong các văn bản chính sách, là sự hỗ trợ về thanh khoản và vốn từ Ngân hàng Nhà nước đối với ngân hàng nhận tái cơ cấu. Trong thực tế, HDB, VPB và MBB đều được hưởng các cơ chế tái cấp vốn ưu đãi, hỗ trợ thanh khoản khi cần thiết và đặc biệt là không bị ép hợp nhất ngay báo cáo tài chính của ngân hàng 0 đồng. Điều này có nghĩa là các khoản lỗ, nợ xấu lịch sử của DongA Bank, GPBank hay OceanBank không “ăn thẳng” vào lợi nhuận hợp nhất của ngân hàng mẹ. Nhờ vậy, trong khi vẫn gánh trách nhiệm quản trị và tái cấu trúc, các ngân hàng này không bị bóp nghẹt chỉ tiêu tài chính, vẫn duy trì được ROE, CAR và lợi nhuận ở mức hấp dẫn đối với cổ đông. Đây là điểm mấu chốt khiến câu chuyện ngân hàng 0 đồng không trở thành gánh nặng tài chính như nhiều nhà đầu tư lo ngại ban đầu.
4. Mắt xích thứ ba: mở rộng thị phần với chi phí gần như bằng không
- Nếu nhìn dưới góc độ M&A truyền thống, để mở rộng nhanh mạng lưới, tệp khách hàng và giấy phép hoạt động, ngân hàng thường phải bỏ ra hàng nghìn tỷ đồng và mất nhiều năm xin phép. Ngược lại, thông qua cơ cấu ngân hàng 0 đồng, HDB, VPB và MBB gần như đạt được điều đó với chi phí tài chính rất thấp. DongA Bank từng sở hữu mạng lưới chi nhánh dày đặc tại khu vực phía Nam, giúp HDBank gia tăng độ phủ và tận dụng cho chiến lược ngân hàng bán lẻ. OceanBank có tệp khách hàng đặc thù trong các lĩnh vực dầu khí và doanh nghiệp nhà nước, tạo giá trị bổ trợ cho hệ sinh thái khách hàng doanh nghiệp của MBB. GPBank dù quy mô nhỏ hơn nhưng giúp VPBank mở rộng thêm giấy phép và nền tảng để phục vụ chiến lược tăng trưởng dài hạn. Việc mở rộng thị phần theo cách này giúp các ngân hàng lớn tiết kiệm đáng kể chi phí vốn và thời gian, từ đó nâng cao hiệu quả sinh lời trên vốn chủ sở hữu.
5. Mắt xích thứ tư: vị thế “ngân hàng trụ cột” và ưu tiên chính sách dài hạn
- Sau khi tham gia xử lý ngân hàng yếu kém, HDB, VPB và MBB đều được xếp vào nhóm ngân hàng có vai trò trụ cột của hệ thống. Vị thế này mang lại lợi ích dài hạn vượt ra ngoài con số lợi nhuận từng quý, bao gồm sự ưu tiên trong các chương trình thí điểm chính sách, các dự án tài chính – ngân hàng lớn, cũng như sự linh hoạt hơn trong điều hành kinh doanh. Thực tế cho thấy cả ba ngân hàng đều được tạo điều kiện mở rộng sang các mảng có biên lợi nhuận cao như tài chính tiêu dùng, bancassurance, ngân hàng số và dịch vụ đầu tư. Đây là những lĩnh vực mà không phải ngân hàng nào cũng dễ dàng được cấp phép và hỗ trợ, đặc biệt trong bối cảnh quản lý ngày càng chặt chẽ.
6. Mắt xích cuối cùng: quyền chọn tăng giá dài hạn từ quá trình phục hồi
- Điểm ít được chú ý nhưng mang tính “option” cho cổ đông là khả năng tạo giá trị trong dài hạn khi ngân hàng 0 đồng được tái cơ cấu thành công. Khi nợ xấu được xử lý, hoạt động ổn định và đủ điều kiện pháp lý, các ngân hàng này có thể được IPO, bán lại cho nhà đầu tư khác hoặc sáp nhập hoàn toàn vào ngân hàng mẹ. Trong kịch bản đó, HDB, VPB và MBB là những bên hưởng lợi lớn nhất, bởi họ nắm toàn bộ quyền kiểm soát quá trình phục hồi với chi phí đầu vào gần như bằng không. Đây chính là phần upside dài hạn mà thị trường thường chưa phản ánh đầy đủ vào giá cổ phiếu.
7. Kết luận: ngân hàng 0 đồng là chất xúc tác, không phải gánh nặng
-
Tổng hợp lại, câu chuyện HDB, VPB và MBB tham gia cơ cấu ngân hàng 0 đồng cho thấy đây không phải là rủi ro hệ thống như nhiều nhà đầu tư lo ngại, mà là một chuỗi lợi ích có tính toán, được bảo trợ bởi chính sách. Từ room tín dụng cao hơn, chi phí vốn thấp hơn, mở rộng thị phần nhanh, đến vị thế trụ cột và quyền chọn tăng giá dài hạn, tất cả tạo thành một mắt xích logic giải thích vì sao các ngân hàng này duy trì được tăng trưởng và sức hấp dẫn trong dài hạn. Với nhà đầu tư, việc một ngân hàng lớn được “chọn mặt gửi vàng” trong tái cơ cấu thường là tín hiệu về sức mạnh và niềm tin chính sách, hơn là một yếu tố tiêu cực đối với triển vọng cổ phiếu.
-
Vậy đâu là điểm tối ưu nhất để tham gia 3 mã cổ phiếu ngân hàng này? Cả nhà liên hệ ngay số Zal.o 096.996.5276 (Linh) để nhận ngay bản kế hoạch của HDB, VPB, MBB cho quý 1/2026. Trong bản kế hoạch sẽ có các điểm hỗ trợ và kháng cự, chưa kể là các tin tức về thông tư và chính sách được chia sẽ trước để cả nhà nắm rõ được bối cảnh ngành ngân hàng từ đó yên tâm nắm giữ. Cả nhà lưu ý, đã theo deal của em thì phải liên hệ với em để em cân đối ngay từ đầu tránh tình trạng tự vào và khi có rủi ro mới liên lạc sẽ làm cả hai bên trong thế bị động.