1. Bối cảnh và sự kiện chính: Vingroup rút khỏi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam
- Ngày 25/12/2025, Vingroup đã gửi công văn chính thức lên Chính phủ đề nghị rút đăng ký đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam – dự án quan trọng chiến lược mà tập đoàn này từng bày tỏ mong muốn tham gia từ tháng 5/2025. Việc rút lui được Vingroup nhấn mạnh là kết quả của quá trình cân nhắc cẩn trọng để tập trung toàn lực vào các dự án hạ tầng – năng lượng cốt lõi mà tập đoàn đang triển khai, trong bối cảnh nguồn lực có giới hạn và việc tham gia đồng thời quá nhiều dự án khổng lồ có thể làm ảnh hưởng tiến độ, chất lượng cũng như rủi ro tài chính tổng thể của tập đoàn.
2. Lý do rút lui: tập trung vào các dự án trọng điểm khác
- Trong công văn gửi Chính phủ, Vingroup nêu rõ rằng tập đoàn đang gánh nhiều dự án có quy mô lớn chưa từng có, như Khu đô thị thể thao Olympic tại Hà Nội rộng hơn 9.000 ha, sân vận động Trống Đồng, tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành – Cần Giờ, tuyến Hà Nội – Quảng Ninh cùng hàng loạt dự án năng lượng trọng điểm như VinMetal, điện gió Kỳ Anh và nhà máy LNG Hải Phòng. Tất cả đều đòi hỏi vốn cực lớn, công nghệ phức tạp và tiến độ gấp rút. Khi lượng nguồn lực cần dàn trải quá nhiều, Vingroup buộc phải đưa ra lựa chọn chiến lược: tập trung vào những dự án có tính khả thi, ưu tiên rõ ràng và có khả năng tạo ra hiệu quả xã hội – kinh tế thực tế trong ngắn và trung hạn. Do đó, việc rút khỏi dự án Bắc – Nam là bước đi có tính toán, giảm tải áp lực và đảm bảo tập đoàn duy trì chất lượng triển khai.
3. Vì sao dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam vẫn phải do Nhà nước làm – chứ không thể giao cho tư nhân? (Ví dụ minh họa)
-
Đây là phần phân tích cốt lõi cần bổ sung để hiểu vì sao quyết định Vingroup rút lui không làm “đổ vỡ” dự án, bởi ngay từ bản chất, tuyến cao tốc Bắc – Nam không phải dự án tư nhân có thể gánh vác hoàn toàn.
-
Thứ nhất, quy mô vốn của dự án quá khổng lồ, lên tới 1,7 triệu tỷ đồng (khoảng 67 tỷ USD). Quy mô này vượt xa khả năng tự tài trợ của mọi doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam, kể cả những tập đoàn lớn nhất. Với thời gian thu hồi vốn 30–50 năm, không doanh nghiệp nào có thể duy trì dòng tiền và chịu rủi ro dài hạn như vậy.
-
Thứ hai, lợi ích xã hội lớn nhưng lợi nhuận tài chính thấp, giá vé không thể tăng cao để hoàn vốn, trong khi chi phí vận hành – bảo trì – khấu hao lên tới hàng chục nghìn tỷ mỗi năm. Mô hình đường sắt cao tốc vốn đã nổi tiếng trên thế giới là “lợi ích công nhưng lời ít”, nên tư nhân không mặn mà, đây là lý do Nhật, Hàn, Trung Quốc đều do Chính phủ hoặc doanh nghiệp Nhà nước làm.
-
Thứ ba, rủi ro chính trị – xã hội – an ninh cực lớn nếu để tư nhân sở hữu toàn bộ tuyến đường xương sống dài 1.500 km. Chỉ cần doanh nghiệp gặp sự cố, thiếu vốn hoặc phá sản, toàn bộ hệ thống vận tải quốc gia sẽ bị gián đoạn, kéo theo rủi ro kinh tế và quốc phòng. Không quốc gia nào trên thế giới giao toàn bộ đường sắt cao tốc quốc gia cho tư nhân đầu tư từ A đến Z.
-
Thứ tư, công nghệ đường sắt cao tốc là công nghệ lõi mang tính an ninh, từ điều độ vận hành, hệ thống tín hiệu, điện lực, phần mềm kiểm soát tốc độ, cho tới nền tảng dữ liệu. Nhà nước bắt buộc phải nắm quyền kiểm soát tuyệt đối để bảo vệ an ninh hạ tầng trọng yếu. Tư nhân chỉ nên tham gia vào mảng dịch vụ – thương mại – vận hành một phần.
Ví dụ thực tế:
- Nhật Bản: Shinkansen ban đầu 100% vốn Nhà nước.
- Hàn Quốc: KTX do Chính phủ đầu tư, tư nhân chỉ khai thác ga và dịch vụ thương mại.
- Trung Quốc: toàn bộ 40.000 km đường sắt cao tốc do các tập đoàn Nhà nước thực hiện.
=> Vì vậy, ngay cả khi Vingroup rút lui, dự án Bắc – Nam vẫn phải do Chính phủ làm và luôn được hoạch định như vậy, còn tư nhân chỉ đóng vai trò bổ trợ.
4. Đánh giá ảnh hưởng đối với dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam
- Việc Vingroup rút đăng ký đầu tư gây chú ý lớn, nhưng xét về bản chất, dự án Bắc – Nam chưa từng được thiết kế theo mô hình “tư nhân làm toàn bộ”, nên sự rút lui này không ảnh hưởng tới lộ trình chung, đặc biệt khi Chính phủ vẫn là chủ đầu tư cốt lõi. Tuy nhiên, sự vắng mặt của Vingroup – một tập đoàn có năng lực quản lý dự án lớn – khiến việc lựa chọn đối tác tư nhân để tham gia các phần nhỏ như depot, thương mại ga, logistics có thể mất thêm thời gian. Song dự án vẫn còn nhiều doanh nghiệp quan tâm và Chính phủ không thiếu lựa chọn phù hợp cho các phần hỗ trợ.
5. Tác động thị trường và phản ứng cổ phiếu Vingroup
- Thông tin rút lui khiến ba cổ phiếu họ Vingroup giảm sàn ngay sau khi tin tức được công bố, cho thấy thị trường phản ứng mạnh với các bước đi chiến lược của tập đoàn. Tuy nhiên, đây chủ yếu là phản ứng tâm lý hơn là phản ánh giá trị dài hạn, bởi bản chất dự án đường sắt cao tốc không phải dự án tạo dòng tiền trực tiếp cho doanh nghiệp tư nhân, và việc rút lui giúp giảm rủi ro, giữ vững cân đối tài chính, đảm bảo hiệu quả tổng thể của hệ sinh thái Vingroup.
6. Nhìn nhận chiến lược dài hạn của Vingroup
- Quyết định rút khỏi dự án Bắc – Nam cho thấy Vingroup đang ưu tiên các lĩnh vực mà tập đoàn có lợi thế tự nhiên: đô thị, hạ tầng thể thao, công nghiệp, năng lượng. Đây là chiến lược hợp lý khi những dự án này mang lại hiệu quả kinh tế – xã hội rõ rệt, có thể triển khai nhanh và giảm rủi ro so với việc bước vào lĩnh vực đường sắt tốc độ cao vốn thuộc về Chính phủ. Đây là dấu hiệu cho thấy Vingroup đang điều chỉnh chiến lược theo hướng “ít nhưng tinh”, tập trung vào những dự án mang lại dấu ấn quốc gia nhưng phù hợp năng lực doanh nghiệp.
7. Triển vọng và rủi ro của dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam
- Dự án Bắc – Nam vẫn là mục tiêu quốc gia trong giai đoạn 2026–2035. Thách thức lớn nhất nằm ở việc huy động vốn, chọn công nghệ, phương pháp triển khai và đảm bảo tiến độ. Tuy nhiên, với việc Nhà nước là chủ lực đầu tư và kiểm soát toàn bộ phần hạ tầng lõi, dự án vẫn có thể tiến hành đúng hướng, miễn là được lựa chọn mô hình PPP phù hợp, thu hút doanh nghiệp vào những phần có khả năng sinh lời như dịch vụ ga, vận hành đoàn tàu hoặc logistics nội địa.
Kết luận
-
Vingroup rút lui không phải tín hiệu tiêu cực mà là quyết định chiến lược giúp tập đoàn tập trung nguồn lực vào các dự án quan trọng và phù hợp hơn. Ngược lại, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam vẫn là công trình quốc gia, bắt buộc phải do Nhà nước triển khai hạ tầng cốt lõi. Sự kiện này phản ánh một thực tế quan trọng: hạ tầng chiến lược của quốc gia không thể dựa vào tư nhân, mà phải do Nhà nước dẫn dắt, tư nhân chỉ đóng vai trò hỗ trợ.
-
Vậy VIC sẽ giảm xuống bao nhiêu? Đâu là điểm dừng? Cả nhà liên hệ ngay số Zal.o 096.996.5276 (Linh) để nhận ngay bản kế hoạch VIC cho quý 4/2025 và năm 2026. Trong bản kế hoạch sẽ có các điểm mua bán cụ thể, chưa kể là các tin tức về thông tư và chính sách được chia sẽ trước để cả nhà nắm rõ được bối cảnh ngành ngân hàng từ đó yên tâm nắm giữ. Cả nhà lưu ý, đã theo deal của em thì phải liên hệ với em để em cân đối ngay từ đầu tránh tình trạng tự vào và khi có rủi ro mới liên lạc sẽ làm cả hai bên trong thế bị động.