VPB: Lợi nhuận vẫn tăng mạnh dù biên lãi thuần co hẹp – động lực nằm ở đâu?
Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPB) đang cho thấy một điểm khá đáng chú ý: biên lãi thuần tiếp tục giảm nhưng lợi nhuận quý 3 vẫn tăng hơn 20%. Điều này cho thấy động lực tăng trưởng hiện tại không đến từ việc kiếm được nhiều hơn trên mỗi đồng vốn cho vay, mà chủ yếu nhờ quy mô tín dụng mở rộng rất nhanh. Câu hỏi quan trọng hơn là tốc độ này có thể duy trì bao lâu khi chi phí vốn đang tăng và chất lượng tài sản vẫn cần được theo dõi.
Quý 3/2026, lợi nhuận trước thuế của VPB đạt 11.031 tỷ đồng, tăng 20,3% so với cùng kỳ. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận đạt gần 29.911 tỷ đồng, tăng 46,7% và hoàn thành khoảng 72% kế hoạch năm.
Động lực chính nằm ở tăng trưởng tín dụng. Tổng tín dụng cuối quý 3 đạt khoảng 1,23 triệu tỷ đồng, tăng 28,2% từ đầu năm. Cho vay khách hàng cá nhân tăng 38,4% so với cùng kỳ, trong khi cho vay doanh nghiệp tăng 33,2%. Đáng chú ý, tín dụng kinh doanh bất động sản tăng 41,3%, còn dư nợ cho vay giao dịch ký quỹ tại công ty chứng khoán tăng 47,5%.
Nhờ quy mô cho vay mở rộng mạnh, thu nhập lãi thuần quý 3 đạt 18.158 tỷ đồng, tăng 20,6%. Đây chính là yếu tố giúp VPB bù lại việc biên lãi thuần giảm xuống 5,07%, thấp hơn 0,47 điểm phần trăm so với cùng kỳ. Nguyên nhân nằm ở chi phí huy động tăng nhanh hơn lợi suất tài sản: chi phí vốn tăng 1,2 điểm phần trăm so với cùng kỳ, trong khi lợi suất tài sản sinh lãi chỉ tăng 0,59 điểm phần trăm.
Đây cũng là điểm cần nhìn kỹ hơn. Lợi nhuận VPB đang tăng nhờ “lấy lượng bù biên”: cho vay tăng đủ nhanh để bù cho mức sinh lời trên mỗi đồng tín dụng giảm xuống. Cách tăng trưởng này vẫn có thể tạo lợi nhuận tốt nếu tín dụng tiếp tục mở rộng và chất lượng khoản vay được kiểm soát, nhưng sẽ trở nên khó khăn hơn nếu chi phí vốn tiếp tục tăng.
Một tín hiệu hỗ trợ là cơ cấu huy động đang được củng cố. Tiền gửi khách hàng đạt hơn 793.000 tỷ đồng, tăng 35,4% so với cùng kỳ, trong đó tiền gửi cá nhân và hộ kinh doanh tăng 40,5%. VPB đồng thời tăng nguồn vốn trung dài hạn thông qua giấy tờ có giá và huy động vốn quốc tế, giúp ngân hàng có thêm dư địa cân đối nguồn vốn khi tín dụng tăng nhanh.
Ngoài tín dụng, thu nhập dịch vụ cũng là điểm sáng khi đạt 3.089 tỷ đồng trong quý 3, tăng 29,1%. Tuy nhiên, tổng thu nhập ngoài lãi lại giảm do hoạt động ngoại hối và chứng khoán phát sinh lỗ. Điều này cho thấy chất lượng tăng trưởng vẫn tương đối tích cực ở mảng dịch vụ cốt lõi, nhưng chưa đồng đều giữa các nguồn thu.
Rủi ro đáng chú ý nhất trong 1–2 quý tới nằm ở chất lượng tài sản. Tỷ lệ nợ xấu giảm xuống 3,12%, nhưng nợ cần chú ý lại tăng lên 3,56% so với quý trước, trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm còn khoảng 54%. Nếu mặt bằng lãi suất duy trì cao, nhóm khách hàng bán lẻ có thể chịu áp lực trả nợ lớn hơn.
Vì vậy, câu chuyện của VPB hiện không đơn thuần là lợi nhuận tăng mạnh. Điểm quyết định nằm ở việc ngân hàng có tiếp tục duy trì tốc độ tăng tín dụng đủ cao để bù áp lực biên lãi thuần hay không, đồng thời kiểm soát được nợ cần chú ý. Nếu hai điều kiện này được giữ vững, đà tăng lợi nhuận vẫn có cơ sở tiếp diễn trong các quý tới.
Nhà đầu tư muốn tham khảo vùng giá tích sản và mức giá mục tiêu của VPB có thể liên hệ qua thông tin trên trang tiểu sử.
CÁC CON SỐ NỔI BẬT:
GÓC NHÌN ĐẦU TƯ TỪ EM CÔNG:
Anh/chị trong nhóm có đang nắm giữ mã VPB không? Cùng chia sẻ góc nhìn bên dưới nhé!