Bối cảnh:
-
Ngày 04/09, PNJ thông qua chủ trương vay vốn từ bà Dung để bổ sung vốn lưu động, đồng thời hai con gái bà đăng ký bán tổng cộng 25 triệu cổ phiếu, tương đương 4,9% vốn điều lệ, với mục đích tạo nguồn vốn cho khoản vay này.
-
Ngày 11/09, bà Trần Phương Ngọc Thảo đã bán 7 triệu cổ phiếu theo phương thức thỏa thuận với giá 37.000 đồng/cp, thu về khoảng 259 tỷ đồng.
-
Điểm đáng chú ý là gia đình lãnh đạo đang chuyển từ vị thế cổ đông sang vị thế chủ nợ: thay vì tiếp tục chịu hoàn toàn rủi ro khi giá PNJ giảm, một phần cổ phiếu được bán ra thị trường và tiền thu được trở thành khoản cho PNJ vay.
Đánh giá:
- Sức khỏe tài chính:
-
Việc PNJ cần thêm vốn là có cơ sở khi sức khỏe tài chính đang chịu áp lực. 6T2026, doanh thu thuần đạt hơn 25.709 tỷ đồng, tăng gần 50%, nhưng giá vốn tăng mạnh từ 13.540 tỷ lên 22.935 tỷ đồng khiến lợi nhuận gộp giảm khoảng 25% xuống 2.774 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế chỉ còn 728,5 tỷ đồng, giảm 35% so với cùng kỳ và thấp hơn khoảng 38% so với báo cáo tự lập.
-
Đáng chú ý hơn, PNJ đã tất toán trước hạn khoảng 3.100 tỷ đồng tiền gửi trong tháng 7 để đáp ứng nhu cầu thanh khoản, trong khi từ 01/07 đến 03/09 đã mua lại gần 5.000 tỷ đồng hàng hóa, phát sinh tổn thất hơn 1.446 tỷ đồng. Khoản dự phòng tổn thất từ chính sách thu đổi cũng tăng lên 2.267 tỷ đồng.
-
Như vậy, áp lực thanh khoản là vấn đề thực tế, nên việc huy động vốn nhanh không phải một quyết định vô lý.
- Vấn đề:
-
Vấn đề nằm ở cách phân bổ rủi ro: Nếu 25 triệu cổ phiếu được bán trực tiếp trên sàn, lượng cung tương đương 4,9% vốn điều lệ có thể tạo áp lực lên giá và khiến cổ đông còn lại chịu thêm rủi ro pha loãng về mặt cung thị trường. Dù vậy, giao dịch 7 triệu cổ phiếu đầu tiên được thực hiện theo phương thức thỏa thuận cho thấy không nên mặc định toàn bộ 25 triệu cổ phiếu sẽ gây áp lực bán trực tiếp trên bảng điện.
-
Ngược lại, với gia đình lãnh đạo, số tiền thu được từ bán cổ phiếu sau đó trở thành khoản cho PNJ vay tối đa 12 tháng và có lãi suất theo mặt bằng thị trường. Nếu giả sử khoản vay khoảng 1.000 tỷ đồng với lãi suất 9–10%/năm, chi phí lãi PNJ phải trả có thể vào khoảng 90–100 tỷ đồng/năm. Vì vậy, đây không đơn thuần là lãnh đạo bỏ tiền cứu doanh nghiệp, mà là một giao dịch trong đó gia đình lãnh đạo vừa giảm rủi ro giá đối với phần cổ phiếu đã bán, vừa trở thành bên có quyền ưu tiên thanh toán và nhận lãi.
-
Từ góc độ quản trị, đây mới là điểm khiến nhà đầu tư cần đặt câu hỏi. Một phương án thể hiện mức độ chia sẻ rủi ro cao hơn là lãnh đạo tiếp tục nắm giữ cổ phiếu hoặc tham gia tăng vốn, khi đó lãnh đạo và cổ đông nhỏ lẻ cùng chịu rủi ro nếu PNJ tiếp tục đi xuống. Tuy nhiên, tăng vốn cổ phần sẽ mất nhiều thời gian và thủ tục hơn một khoản vay. Vì vậy, chưa thể khẳng định lựa chọn hiện tại là sai. Nhưng khi một giao dịch với bên liên quan trị giá hàng nghìn tỷ đồng được thực hiện trong lúc PNJ đang gặp vấn đề về dòng tiền, cổ đông cần đặc biệt quan tâm đến quy mô khoản vay, lãi suất thực tế, thời hạn, điều khoản hợp đồng và chi phí tài chính phát sinh. Đây là những yếu tố quyết định giao dịch thực sự có hợp lý hay không.
Theo quan điểm cá nhân, nước đi của ban lãnh đạo PNJ chưa chắc là sai về mặt tài chính, nhưng rõ ràng đáng tranh luận về mặt quản trị và phân bổ rủi ro. Trong giao dịch này, lợi ích và rủi ro đang được phân bổ như thế nào giữa gia đình lãnh đạo, PNJ và các cổ đông còn lại? Câu trả lời sẽ quyết định đây là một cây cầu giúp PNJ vượt qua khủng hoảng thanh khoản, hay chỉ là giải pháp ngắn hạn khiến chi phí vốn và rủi ro quản trị tiếp tục gia tăng.
Contact: 0965077321
