1. Các hợp đồng phái sinh VN30 đang giao dịch
Hợp đồng tương lai VN30 luôn có 4 kỳ hạn được giao dịch đồng thời:
- VN30F1M: hợp đồng đáo hạn gần nhất.
- VN30F2M: hợp đồng đáo hạn vào tháng kế tiếp.
- VN30F1Q: hợp đồng đáo hạn vào cuối quý gần nhất.
- VN30F2Q: hợp đồng đáo hạn vào cuối quý tiếp theo.
Ví dụ trong tháng 7/2026, bốn kỳ hạn tương ứng là tháng 7, tháng 8, tháng 9 và tháng 12/2026.
VN30F1M có nghĩa là gì?
Tên VN30F1M được hiểu như sau:
- VN30: tài sản cơ sở là chỉ số VN30.
- F: Futures, tức hợp đồng tương lai.
- 1M: hợp đồng có tháng đáo hạn gần nhất.
VN30F1M không phải một mã hợp đồng cố định. Đây là tên đại diện cho hợp đồng gần đáo hạn nhất.
Ví dụ trong tháng 7/2026, VN30F1M đại diện cho hợp đồng đáo hạn tháng 7/2026. Khi hợp đồng này đáo hạn, VN30F1M sẽ chuyển sang đại diện cho hợp đồng tháng 8/2026.
Hợp đồng nào có thanh khoản cao nhất?
VN30F1M có thanh khoản cao nhất vì phần lớn nhà đầu tư tập trung giao dịch hợp đồng gần đáo hạn.
Trong phiên 10/7/2026:
- VN30F1M: 137.275 hợp đồng.
- VN30F2M: 691 hợp đồng.
- VN30F1Q: 21 hợp đồng.
- VN30F2Q: 34 hợp đồng.
Như vậy, VN30F1M chiếm khoảng 99,5% tổng khối lượng giao dịch của bốn hợp đồng VN30 trong phiên. Thanh khoản cao giúp lệnh dễ khớp và chênh lệch giữa giá mua với giá bán thường thấp hơn các kỳ hạn xa.
Thanh khoản phái sinh trung bình bao nhiêu?
Trong tháng 6/2026, hợp đồng tương lai VN30 đạt khối lượng giao dịch bình quân khoảng 168.964 hợp đồng mỗi phiên.
Giá trị giao dịch danh nghĩa bình quân đạt khoảng:
33.393 tỷ đồng mỗi phiên
Trong khi giá trị giao dịch cổ phiếu bình quân trên HOSE trong tháng 6/2026 đạt khoảng:
18.419 tỷ đồng mỗi phiên
Xét theo giá trị danh nghĩa, thanh khoản phái sinh VN30 cao gấp khoảng 1,81 lần thanh khoản cổ phiếu trên HOSE trong cùng tháng.
Tuy nhiên, hai con số này có cách tính khác nhau. Thanh khoản cổ phiếu là giá trị tiền thực tế mua bán cổ phiếu, còn thanh khoản phái sinh là giá trị danh nghĩa của hợp đồng. Nhà đầu tư phái sinh chỉ phải ký quỹ một phần, không cần bỏ ra toàn bộ giá trị danh nghĩa.
2. Giá trị một hợp đồng được tính như thế nào?
Mỗi hợp đồng tương lai VN30 có hệ số nhân là 100.000 đồng cho mỗi điểm chỉ số.
Công thức:
Giá trị danh nghĩa hợp đồng = Điểm hợp đồng × 100.000 đồng
Ví dụ hợp đồng đang ở mức 1.800 điểm:
1.800 × 100.000 = 180 triệu đồng
Như vậy, một hợp đồng có giá trị danh nghĩa là 180 triệu đồng.
Nhà đầu tư không cần nộp đủ 180 triệu đồng mà chỉ cần ký quỹ một phần. Tỷ lệ ký quỹ ban đầu hiện hành do VSDC công bố đối với hợp đồng tương lai VN30 là 17%.
Số tiền ký quỹ lý thuyết:
180 triệu × 17% = 30,6 triệu đồng
Có thể hiểu đơn giản: nhà đầu tư sử dụng khoảng 30,6 triệu đồng để giao dịch một hợp đồng có giá trị danh nghĩa 180 triệu đồng.
Công ty chứng khoán có thể yêu cầu số tiền thực tế cao hơn một chút để bảo đảm tỷ lệ an toàn tài khoản.
3. Long và Short là gì?
Phái sinh cho phép giao dịch theo cả hai chiều của thị trường.
Long khi dự đoán thị trường tăng
Bạn mở vị thế Long tại 1.800 điểm.
Sau đó hợp đồng tăng lên 1.810 điểm và bạn đóng vị thế.
Chênh lệch:
1.810 – 1.800 = 10 điểm
Lợi nhuận trước chi phí:
10 × 100.000 = 1 triệu đồng
Nếu giao dịch hai hợp đồng:
10 × 100.000 × 2 = 2 triệu đồng
Short khi dự đoán thị trường giảm
Bạn mở vị thế Short tại 1.800 điểm.
Sau đó hợp đồng giảm xuống 1.790 điểm và bạn đóng vị thế.
Chênh lệch:
1.800 – 1.790 = 10 điểm
Lợi nhuận trước chi phí:
10 × 100.000 = 1 triệu đồng
Điểm nổi bật của phái sinh là thị trường tăng có thể Long, còn thị trường giảm có thể Short. Nhà đầu tư không nhất thiết phải chờ thị trường tăng mới có cơ hội tìm kiếm lợi nhuận.
4. Cách mở và đóng vị thế
Nếu dự đoán thị trường tăng:
- Đặt lệnh Long để mở vị thế.
- Đặt lệnh Short cùng số lượng để đóng vị thế.
Ví dụ:
Long 1 hợp đồng tại 1.800
Short 1 hợp đồng tại 1.810 để đóng
Nếu dự đoán thị trường giảm:
- Đặt lệnh Short để mở vị thế.
- Đặt lệnh Long cùng số lượng để đóng vị thế.
Ví dụ:
Short 1 hợp đồng tại 1.800
Long 1 hợp đồng tại 1.790 để đóng
Nếu đang Long 1 hợp đồng nhưng đặt Short 2 hợp đồng, hệ thống sẽ đóng vị thế Long 1 hợp đồng và mở mới vị thế Short 1 hợp đồng.
Phái sinh có thể mở và đóng vị thế ngay trong cùng một phiên. Sau khi đóng lệnh, nhà đầu tư có thể tiếp tục sử dụng sức mua để thực hiện giao dịch khác.
5. Cách tính lãi và lỗ
Công thức chung:
Lãi/lỗ = Chênh lệch điểm × 100.000 đồng × Số hợp đồng
Với một hợp đồng:
- Biến động 1 điểm: 100.000 đồng.
- Biến động 5 điểm: 500.000 đồng.
- Biến động 10 điểm: 1 triệu đồng.
- Biến động 20 điểm: 2 triệu đồng.
Ví dụ Long 3 hợp đồng tại 1.800 điểm và đóng tại 1.808 điểm:
8 × 100.000 × 3 = 2,4 triệu đồng
Nếu giá đi ngược 8 điểm thì mức lỗ cũng được tính tương tự:
8 × 100.000 × 3 = 2,4 triệu đồng
Do đó, số hợp đồng càng lớn thì mức lãi hoặc lỗ trên mỗi điểm biến động càng cao.
6. Phí giao dịch phái sinh tại Yuanta Việt Nam
Biểu phí Yuanta Việt Nam áp dụng từ ngày 22/12/2025 gồm:
- Từ hợp đồng thứ 1 đến hợp đồng thứ 49 trong ngày: 3.000 đồng/hợp đồng.
- Từ hợp đồng thứ 50 trở đi: 2.000 đồng/hợp đồng.
- Phí trả Sở giao dịch: 2.700 đồng/hợp đồng.
- Phí bù trừ: 2.550 đồng/hợp đồng thế vị.
- Phí quản lý tài sản ký quỹ: 0,0024% trên số dư ký quỹ lũy kế, tối thiểu 100.000 đồng/tháng và tối đa 1,6 triệu đồng/tháng.
Với nhà đầu tư giao dịch từ 1–49 hợp đồng/ngày, phí mở hoặc đóng một hợp đồng gồm:
3.000 + 2.700 = 5.700 đồng
Một vòng mở và đóng vị thế:
5.700 × 2 = 11.400 đồng
Ngoài ra còn có thuế thu nhập cá nhân và các khoản phí bù trừ, quản lý ký quỹ nếu phát sinh.
Thuế phái sinh được tính như thế nào?
Từ ngày 1/7/2026, thuế thu nhập cá nhân đối với giao dịch hợp đồng tương lai được tính theo từng lần chuyển nhượng:
Thuế TNCN = Giá chuyển nhượng × 0,1%
Trong đó:
Giá chuyển nhượng = Giá hợp đồng × 100.000 × Số hợp đồng × Tỷ lệ ký quỹ ÷ 2
Ví dụ hợp đồng ở mức 1.800 điểm, giao dịch một hợp đồng và tỷ lệ ký quỹ 17%:
Giá chuyển nhượng tính thuế
= 1.800 × 100.000 × 17% ÷ 2
= 15,3 triệu đồng
Thuế một lần khớp lệnh:
15,3 triệu × 0,1% = 15.300 đồng
Tổng chi phí cơ bản một chiều:
Phí Yuanta 3.000
- phí Sở 2.700
- thuế 15.300
= khoảng 21.000 đồng
Chưa tính phí bù trừ và phí quản lý tài sản ký quỹ.
7. So sánh phí phái sinh với chứng khoán cơ sở
Giả sử cùng giao dịch trên giá trị 180 triệu đồng.
Chứng khoán cơ sở
Nếu phí giao dịch cổ phiếu là 0,15%:
180 triệu × 0,15% = 270.000 đồng một chiều
Một vòng mua và bán:
270.000 × 2 = 540.000 đồng
Con số này chưa bao gồm thuế 0,1% khi bán cổ phiếu.
Phái sinh
Với một hợp đồng trị giá danh nghĩa 180 triệu đồng, tổng phí Yuanta, phí Sở và thuế khoảng 21.000 đồng một chiều.
Quy đổi thành tỷ lệ:
21.000 ÷ 180 triệu × 100%
= khoảng 0,0117%
So sánh:
- Cổ phiếu cơ sở: khoảng 0,15% một chiều.
- Phái sinh: khoảng 0,0117% một chiều trước phí bù trừ và quản lý ký quỹ.
Như vậy, xét trên cùng giá trị giao dịch danh nghĩa, chi phí trực tiếp của phái sinh thấp hơn khoảng 12–13 lần so với mức phí cổ phiếu cơ sở 0,15%.
Điểm đáng chú ý là để giao dịch giá trị danh nghĩa 180 triệu đồng, nhà đầu tư phái sinh chỉ cần ký quỹ khoảng 30,6 triệu đồng, trong khi mua cổ phiếu không sử dụng margin cần đủ 180 triệu đồng.
8. Phái sinh khác chứng khoán cơ sở như thế nào?
| Tiêu chí | Phái sinh VN30 | Chứng khoán cơ sở |
|---|---|---|
| Sản phẩm giao dịch | Hợp đồng tương lai chỉ số | Cổ phiếu doanh nghiệp |
| Khi thị trường tăng | Mở vị thế Long | Mua cổ phiếu |
| Khi thị trường giảm | Có thể mở vị thế Short | Thường khó kiếm lợi nhuận trực tiếp |
| Số vốn cần thiết | Ký quỹ một phần | Thanh toán toàn bộ giá trị cổ phiếu |
| Giao dịch trong ngày | Mở và đóng liên tục | Cổ phiếu mua mới phụ thuộc chu kỳ thanh toán |
| Thời hạn | Có ngày đáo hạn | Không có ngày đáo hạn |
| Cổ tức | Không nhận cổ tức | Có thể nhận cổ tức |
| Quyền cổ đông | Không có | Có quyền cổ đông |
| Nội dung phân tích | Xu hướng VN30, dòng tiền và kỹ thuật | Doanh nghiệp, ngành và định giá |
| Phí trên giá trị giao dịch | Thấp hơn | Cao hơn |
| Mục tiêu chính | Giao dịch ngắn hạn, phòng vệ | Đầu tư trung và dài hạn |
Cổ phiếu cơ sở phù hợp với người muốn sở hữu doanh nghiệp, nhận cổ tức và hưởng lợi từ tăng trưởng dài hạn.
Phái sinh phù hợp với người muốn giao dịch xu hướng chung của thị trường, không cần lựa chọn riêng từng cổ phiếu.
9. Vì sao phái sinh có hiệu quả sử dụng vốn cao?
Giả sử hợp đồng đang ở mức 1.800 điểm:
- Giá trị danh nghĩa: 180 triệu đồng.
- Ký quỹ lý thuyết 17%: 30,6 triệu đồng.
Nếu hợp đồng biến động 10 điểm theo đúng dự báo:
Lợi nhuận = 10 × 100.000 = 1 triệu đồng
Tính trên số tiền ký quỹ:
1 triệu ÷ 30,6 triệu × 100%
= khoảng 3,27%
Trong khi mức biến động 10 điểm trên nền 1.800 điểm chỉ tương đương khoảng:
10 ÷ 1.800 × 100% = 0,56%
Nhờ cơ chế ký quỹ, mức biến động 0,56% của hợp đồng có thể tạo ra mức lợi nhuận khoảng 3,27% trên số vốn ký quỹ.
Đây là lý do phái sinh có khả năng tạo hiệu suất vốn cao hơn và giúp nhà đầu tư giao dịch một giá trị lớn hơn số tiền thực tế bỏ ra.
Tuy nhiên, cơ chế này tác động ở cả hai chiều. Khi dự báo đúng, lợi nhuận trên vốn được khuếch đại; khi dự báo sai, mức lỗ trên vốn cũng tăng nhanh hơn.
10. Phái sinh phù hợp trong trường hợp nào?
Phái sinh phù hợp với nhà đầu tư:
- Muốn tìm kiếm lợi nhuận nhanh trong phiên từ số vốn ban đầu thấp.
- Muốn giao dịch được cả chiều tăng và chiều giảm.
- Muốn mở và đóng lệnh ngay trong ngày.
- Muốn quay vòng vốn nhanh.
- Có khả năng theo dõi thị trường và chỉ số VN30 trong phiên.
- Giao dịch dựa trên xu hướng, phân tích kỹ thuật và dòng tiền.
- Muốn phòng vệ cho danh mục cổ phiếu cơ sở.
Ví dụ, nhà đầu tư đang nắm danh mục cổ phiếu nhưng lo ngại thị trường có thể điều chỉnh ngắn hạn. Thay vì bán toàn bộ cổ phiếu, nhà đầu tư có thể mở vị thế Short phái sinh. Chi tiết lh em Nghị 0379 92 90 91.
Nếu thị trường giảm, phần lợi nhuận từ vị thế Short có thể bù đắp một phần mức giảm của danh mục cổ phiếu.
Kết luận
Phái sinh có bốn lợi thế chính so với chứng khoán cơ sở:
Thứ nhất, nhà đầu tư chỉ cần ký quỹ một phần thay vì bỏ ra toàn bộ giá trị giao dịch.
Thứ hai, có thể giao dịch cả chiều tăng bằng Long và chiều giảm bằng Short.
Thứ ba, có thể mở và đóng vị thế ngay trong phiên, giúp quay vòng vốn nhanh.
Thứ tư, chi phí giao dịch thấp hơn đáng kể khi quy đổi trên cùng giá trị giao dịch danh nghĩa.
Chứng khoán cơ sở phù hợp với đầu tư vào doanh nghiệp và nắm giữ trung dài hạn. Phái sinh phù hợp hơn với nhà đầu tư muốn giao dịch ngắn hạn, tìm kiếm lợi nhuận trong phiên, tận dụng biến động hai chiều hoặc phòng vệ danh mục cổ phiếu.
Phái xinh - người em gái thất lạc của thị trường đã quay trở lại