BID lợi nhuận quý 3 tăng 39% nhưng điểm nghẽn lại nằm ở biên lãi và nợ nhóm 2
Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BID) ghi nhận lợi nhuận trước thuế quý 3 đạt gần 10.600 tỷ đồng, tăng 39,3% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, con số tăng trưởng cao chưa phản ánh toàn bộ câu chuyện khi biên lãi ròng tiếp tục chịu áp lực và nợ nhóm 2 tăng khá nhanh. Vì vậy, câu hỏi quan trọng với BID hiện tại không phải lợi nhuận có tăng hay không, mà là chất lượng tăng trưởng có đủ tốt để duy trì sang quý 4 và đầu năm 2027 hay không.
Trong 9 tháng đầu năm, tổng thu nhập hoạt động của BID đạt 67.541 tỷ đồng, tăng 10,5%, trong khi lợi nhuận trước thuế tăng 24,8% lên 29.483 tỷ đồng. Riêng quý 3, tổng thu nhập hoạt động tăng 9,7% nhưng lợi nhuận trước thuế tăng tới 39,3%. Khoảng cách khá lớn này cho thấy một phần đáng kể tăng trưởng lợi nhuận đến từ chi phí dự phòng giảm 25% so với cùng kỳ, thay vì hoàn toàn đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi.
Điểm cần chú ý nhất nằm ở biên lãi ròng. Biên lãi 9 tháng chỉ đạt 2,01%, giảm nhẹ so với cùng kỳ và thấp hơn đáng kể so với mức kỳ vọng trước đó. Trong riêng quý 3, chi phí vốn tăng nhanh hơn khả năng cải thiện lợi suất tài sản. Dù lợi suất tài sản sinh lãi tăng, chi phí huy động cũng tăng mạnh, khiến phần chênh lệch lợi nhuận mà ngân hàng kiếm được trên mỗi đồng vốn chưa cải thiện.
Nguyên nhân này càng đáng chú ý khi tăng trưởng tín dụng của BID mới đạt khoảng 8% trong 9 tháng, thấp hơn mức tăng 11,6% của toàn hệ thống. Tiền gửi khách hàng tăng 6,2%, cũng chậm hơn tăng trưởng tín dụng. Điều đó có nghĩa BID vừa cần đẩy tín dụng nhanh hơn trong giai đoạn cuối năm, vừa phải cân đối nguồn vốn để tránh chi phí huy động tiếp tục gây áp lực lên biên lãi.
Mặt khác, chất lượng tài sản đang phát tín hiệu cần thận trọng hơn. Tỷ lệ nợ xấu quý 3 ở mức 1,85%, nhưng đáng chú ý hơn là nợ nhóm 2 tăng lên 1,54%, cao hơn 32 điểm cơ bản so với quý trước. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu cũng giảm từ 76% xuống 73%. Đây chưa phải mức biến động quá lớn, nhưng sự gia tăng của nợ nhóm 2 có thể trở thành áp lực dự phòng trong các quý tiếp theo nếu các khoản vay này chuyển thành nợ xấu.
Điểm tích cực là hiệu quả hoạt động vẫn cải thiện. Tỷ lệ chi phí trên thu nhập 9 tháng giảm xuống 32,7% nhờ tổng thu nhập tăng nhanh hơn chi phí hoạt động. Thu nhập phí dịch vụ thuần cũng tăng 5,5%, trong khi thu nhập khác được hỗ trợ bởi khả năng thu hồi các khoản nợ đã xử lý. Tuy nhiên, thu nhập ngoài lãi nói chung vẫn giảm nhẹ, cho thấy động lực tăng trưởng ngoài tín dụng chưa thực sự nổi bật.
Bước sang quý 4, câu chuyện của BID vì vậy sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào chất lượng thay vì tốc độ tăng trưởng đơn thuần. Nếu tín dụng được đẩy nhanh trong mùa cao điểm cuối năm, chi phí huy động hạ nhiệt và nợ nhóm 2 ổn định trở lại, lợi nhuận vẫn có cơ sở duy trì tăng trưởng. Ngược lại, nếu chi phí vốn tiếp tục cao trong khi chất lượng tài sản suy yếu, dư địa cải thiện biên lãi sẽ bị hạn chế và ngân hàng có thể phải tăng dự phòng trở lại.
Với BID, mức tăng lợi nhuận gần 40% trong quý 3 là tích cực, nhưng chưa đủ để kết luận nền tảng lợi nhuận đã mạnh lên tương ứng. Biến số quyết định trong 1–2 quý tới sẽ là khả năng phục hồi biên lãi ròng và diễn biến của nợ nhóm 2. Đây mới là hai yếu tố quyết định mức tăng lợi nhuận hiện tại có bền vững hay không.
Nhà đầu tư muốn tham khảo vùng giá tích sản và giá mục tiêu của BID có thể vào trang tiểu sử để xem phân tích chi tiết.