PHẦN 3
🜂 N6 – ĐIỂM GIỚI HẠN CỦA THIÊN KIẾN VÀ CƠ CHẾ ĐẢO PHA NHẬN THỨC
Trong Nguyên Lý Chu Kỳ Thiên Kiến, N6 không được xem như một tín hiệu kỹ thuật mang tính dự báo giá, mà là điểm giới hạn nơi thiên kiến thị trường bị kéo căng đến mức buộc phải tự bộc lộ sức mạnh thật sự của nó. Đó có thể là sự chuyển giao sang một thiên kiến mới, hoặc là sự phản kháng dữ dội để kéo dài thiên kiến cũ thêm một nhịp cuối cùng.
Điều cốt lõi của N6 không nằm ở việc “giá tăng hay giảm”, mà nằm ở việc thị trường còn đủ niềm tin để bảo vệ cách hiểu hiện tại hay không.
1. N6 đỉnh và N6 đáy – phải đặt trong đúng môi trường sóng
Một sai lầm phổ biến khi tiếp cận N6 là coi nó như một tín hiệu độc lập, có thể xuất hiện ở bất kỳ trạng thái nào của giá. Trong thực tế, N6 luôn gắn chặt với cấu trúc sóng của thị trường.
- N6 đỉnh chỉ có ý nghĩa khi xuất hiện trong một sóng tăng.
- N6 đáy chỉ có ý nghĩa khi xuất hiện trong một sóng giảm.
Nếu không xác định rõ thị trường đang ở sóng tăng hay sóng giảm, thì mọi khái niệm về N6 đều trở nên vô nghĩa, vì lúc đó ta đang đo sai đối tượng nhận thức.
2. Phiên N1 – điểm kích hoạt quá trình N6
Mọi quá trình N6 đều bắt đầu từ phiên N1, nhưng cần nhấn mạnh rằng N1 không phải là N6, mà chỉ là phiên kích hoạt quá trình quan sát N6.
- Với N6 đỉnh, phiên N1 bắt buộc là một phiên tăng mạnh trong sóng tăng.
- Với N6 đáy, phiên N1 bắt buộc là một phiên giảm mạnh trong sóng giảm.
Phiên N1 được xác định khi biên độ dao động trong chính phiên đó đạt đến ngưỡng gây sốc nhận thức cho thị trường.
Cụ thể:
- Trong sóng tăng, biên độ được hiểu là từ giá thấp nhất lên giá cao nhất trong phiên tăng đó, và mức dao động này xấp xỉ 7% đối với cổ phiếu Việt Nam.
- Trong sóng giảm, biên độ được hiểu là từ giá cao nhất xuống giá thấp nhất trong phiên giảm đó, với mức dao động tương tự.
Không cần quan tâm giá mở cửa hay đóng cửa ở đâu. Điều quan trọng là toàn bộ biên độ mà thị trường đã “trải qua” trong phiên đó, bởi chính biên độ này phản ánh mức độ căng thẳng cảm xúc mà đám đông phải chịu.
Mức xấp xỉ 7% được sử dụng cho cổ phiếu Việt Nam vì đây là thị trường có biên độ dao động tự nhiên thấp và hành vi nhà đầu tư nhạy cảm với biến động ngắn hạn. Với các thị trường khác, ngưỡng này cần được điều chỉnh phù hợp, nhưng bản chất của N1 thì không thay đổi: đó là phiên mà hành vi bắt đầu lấn át lý trí.
3. Ý nghĩa của N1: thị trường bị đặt vào trạng thái nghi vấn
Khi phiên N1 xuất hiện, thị trường không lập tức đảo chiều. Trái lại, N1 chỉ đặt ra một câu hỏi lớn cho thiên kiến hiện tại: liệu cú biến động này là một sai lệch tạm thời, hay là dấu hiệu cho thấy cách hiểu cũ đang bị thử thách.
Từ thời điểm đó, thị trường bước vào trạng thái lưỡng lự nhận thức. Đám đông chưa sẵn sàng từ bỏ thiên kiến cũ, nhưng cũng không còn hoàn toàn chắc chắn như trước.
4. N6 hụt – khi thiên kiến suy yếu trước khi bị thử thách đầy đủ
N6 hụt xảy ra khi giá đảo chiều sau phiên N1 nhưng diễn ra sớm, tức là trước khi thị trường bước sang phiên thứ 5 kể từ N1.
Trong trường hợp này, thị trường chưa kịp tích tụ đủ căng thẳng nhận thức để tạo ra một điểm đối đầu rõ ràng giữa thiên kiến cũ và thiên kiến mới. Sự đảo chiều không mang tính bùng nổ, mà diễn ra trong trạng thái thiếu quyết liệt.
Về mặt bản chất, N6 hụt cho thấy:
- Thiên kiến cũ đã suy yếu từ trước,
- cú biến động ở N1 chỉ đóng vai trò làm lộ ra sự suy yếu đó,
- chứ không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra sự sụp đổ.
N6 hụt là kiểu kết thúc “lặng lẽ” của một thiên kiến: không cao trào, không hoảng loạn, nhưng cũng không còn niềm tin đủ mạnh để tiếp tục.
5. N6 chuẩn – điểm giao pha nhận thức đầy đủ
N6 chuẩn chỉ hình thành khi thị trường không đảo chiều sớm, mà đi trọn quá trình lưỡng lự sau phiên N1.
Cụ thể, trong bốn phiên tiếp theo sau N1, giá:
- không đảo chiều đủ mạnh để phủ nhận cú sốc ban đầu,
- thiên kiến cũ vẫn cố duy trì quyền kiểm soát,
- sự căng thẳng nhận thức tích tụ dần theo thời gian.
Khi đó, xác suất đảo chiều sẽ tập trung cao nhất vào các phiên thứ 5, 6 hoặc 7 kể từ N1. Nếu trong vùng này, giá đảo chiều rõ ràng theo hướng ngược lại sóng trước đó, thì N6 được xác nhận ở trạng thái chuẩn.
N6 chuẩn đánh dấu sự thay đổi trong cách thị trường hiểu cùng một tập thông tin, chứ không phải sự xuất hiện của thông tin mới.
6. N6 bị phá – sự phản kháng của thiên kiến cũ
Trong một số trường hợp, dù đã đi qua toàn bộ cấu trúc thời gian của N6, thị trường vẫn tiếp tục di chuyển mạnh theo hướng cũ.
Khi đó, N6 bị coi là bị phá. Điều này phản ánh rằng thiên kiến hiện tại vẫn còn đủ sức thuyết phục đám đông, thậm chí còn tự củng cố thông qua hành vi cực đoan hơn.
N6 bị phá thường dẫn đến một nhịp tiếp diễn mạnh cuối cùng, trước khi chu kỳ thiên kiến thực sự kết thúc.
7. Ý nghĩa phương pháp luận
N6 không phải là công cụ “bắt đỉnh bắt đáy”. Nó là thước đo giới hạn của niềm tin tập thể.
- N6 hụt cho thấy thiên kiến đã chết trước khi bị thách thức.
- N6 chuẩn cho thấy thiên kiến cũ bị thay thế một cách có cấu trúc.
- N6 bị phá cho thấy thiên kiến cũ phản kháng đến cùng.
Hiểu được N6 là hiểu được khi nào thị trường bắt đầu nghi ngờ chính cách hiểu mà nó từng tin tưởng tuyệt đối. Và khi niềm tin thay đổi, giá chỉ là hệ quả tất yếu.
NguyenNghia
Nhà sáng lập Trường Phái Nguyên Lý Chu Kỳ Thiên Kiến
