SBT: Kết quả kinh doanh chịu áp lực từ chu kỳ giảm của giá đường, kỳ vọng phục hồi phụ thuộc giá hàng hóa và hiệu quả tái cơ cấu
SBT đang bước vào giai đoạn tăng trưởng chậm lại khi ngành đường toàn cầu chuyển sang trạng thái dư cung, kéo giá bán giảm mạnh và làm thu hẹp biên lợi nhuận. Mặc dù doanh nghiệp vẫn duy trì quy mô doanh thu lớn và đang mở rộng sang các mảng ngoài đường, áp lực từ đòn bẩy tài chính cao cùng hiệu quả sinh lời suy giảm khiến triển vọng ngắn hạn chưa thực sự hấp dẫn.
KQKD 9T niên độ 2025/26: Doanh thu giảm do giá bán suy yếu, lợi nhuận bị bào mòn
Trong quý 3 niên độ 2025/26, SBT ghi nhận doanh thu thuần đạt 8.231 tỷ đồng (+12,9% YoY) và lợi nhuận sau thuế đạt 246 tỷ đồng (+13,7% YoY) nhờ sản lượng tiêu thụ cải thiện. Tuy nhiên nếu nhìn cả giai đoạn 9 tháng, bức tranh vẫn cho thấy xu hướng suy yếu khi:
Doanh thu thuần đạt 20.336 tỷ đồng (-6,1% YoY).
Lợi nhuận trước thuế đạt 649 tỷ đồng (-6,7% YoY).
Hoàn thành khoảng 77% kế hoạch doanh thu và 68% kế hoạch lợi nhuận.
Động lực chính khiến kết quả kinh doanh suy giảm đến từ mảng đường – lĩnh vực vẫn đóng góp hơn 86% doanh thu hợp nhất.
Sản lượng tiêu thụ đường 9 tháng đạt khoảng 1 triệu tấn (-2,1%), trong khi giá bán bình quân giảm tới 11,7%, khiến doanh thu mảng đường giảm mạnh.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ trạng thái dư cung toàn cầu, khi sản lượng đường tăng nhanh tại Brazil và Ấn Độ trong khi tốc độ tăng nhu cầu tiêu thụ chậm hơn đáng kể.
Biên lợi nhuận xuống vùng thấp nhất 5 năm
Điểm đáng chú ý nhất trong giai đoạn hiện tại là áp lực biên lợi nhuận.
Biên lợi nhuận gộp 9 tháng giảm còn 8,8%, thấp nhất trong vòng 5 năm và giảm 2,4 điểm % so với cùng kỳ.
Nguyên nhân đến từ việc giá bán đầu ra giảm mạnh nhưng chi phí nguyên liệu chưa giảm tương ứng.
Trong cơ cấu đầu vào của SBT, khoảng 38% là mía nguyên liệu nội địa – khu vực vẫn duy trì giá cao do ảnh hưởng thời tiết và chính sách hỗ trợ người nông dân duy trì vùng nguyên liệu.
Điều này khiến lợi nhuận bị “kẹp giữa” giá bán giảm và chi phí đầu vào cứng.
Mặc dù doanh thu tài chính cải thiện nhờ lượng tiền gửi lớn hơn 9.000 tỷ đồng, nhưng phần lợi nhuận tạo thêm chưa đủ bù đắp áp lực từ hoạt động cốt lõi.
Chiến lược mở rộng sang FBMC bắt đầu tạo dấu ấn
Một điểm tích cực đáng theo dõi là quá trình giảm phụ thuộc vào ngành đường.
SBT đang thúc đẩy nhóm sản phẩm FBMC (Thực phẩm – Đồ uống – Sữa – Bánh kẹo) nhằm nâng tỷ trọng doanh thu ngoài đường.
Trong quý 3:
Doanh thu ngoài đường tăng 188% YoY.
Riêng mảng gạo đóng góp khoảng 1.012 tỷ đồng.
Lũy kế 9 tháng, doanh thu nhóm ngoài đường đạt khoảng 2.801 tỷ đồng (+106%).
SBT đặt mục tiêu đến năm 2030, nhóm FBMC sẽ đóng góp khoảng 40% tổng doanh thu.
Đây được xem là hướng đi hợp lý vì nhóm sản phẩm này có biên lợi nhuận cao hơn đáng kể so với mảng đường truyền thống.
Áp lực tài chính vẫn là rủi ro lớn
Bên cạnh câu chuyện vận hành, cấu trúc tài chính đang là yếu tố cần theo dõi sát.
Tổng nợ vay của SBT hiện đạt khoảng 19.282 tỷ đồng, tương đương gần 50% tổng tài sản.
Tỷ lệ Nợ/Vốn chủ sở hữu khoảng 1,6 lần, cao hơn khá nhiều so với mặt bằng ngành.
Đòn bẩy lớn khiến khả năng chống chịu trước biến động lãi suất suy giảm.
Ước tính nếu mặt bằng lãi suất tăng thêm 1%, chi phí lãi vay hàng năm của SBT có thể tăng khoảng 190 tỷ đồng, gây áp lực trực tiếp lên lợi nhuận.
Ngoài ra, các thông tin liên quan đến quá trình phát hành và sử dụng vốn trái phiếu trong quá khứ cũng là yếu tố thị trường cần tiếp tục theo dõi.
Triển vọng Q4 và niên độ 2026/27: Đặt cược vào chu kỳ hồi phục giá đường
SBT kỳ vọng quý cuối niên độ vẫn còn khó khăn:
Doanh thu Q4 dự báo giảm khoảng 8,9% YoY.
Giá bán dự kiến khoảng 17.000 đồng/kg, dù đã phục hồi theo quý nhưng vẫn thấp hơn cùng kỳ.
Tuy nhiên sang niên vụ 2026/27, doanh nghiệp kỳ vọng tăng trưởng trở lại:
Doanh thu dự báo đạt 30.513 tỷ đồng (+14,9%).
Lợi nhuận sau thuế dự báo đạt 884 tỷ đồng (+8,5%).
Động lực đến từ:
Giá đường phục hồi khi thị trường chuyển từ dư cung sang thiếu hụt.
Sản lượng tiêu thụ nội địa cải thiện.
Tăng tỷ trọng doanh thu FBMC.
Biên lợi nhuận gộp kỳ vọng hồi phục lên khoảng 12,5%.
Yếu tố cần theo dõi: Thuế chống bán phá giá đường Thái Lan
Một biến số quan trọng đối với toàn ngành là quyết định rà soát cuối kỳ đối với thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp đường Thái Lan dự kiến công bố vào 07/2026.
Nếu chính sách tiếp tục được gia hạn, đây sẽ là yếu tố hỗ trợ đáng kể cho giá đường nội địa cũng như biên lợi nhuận của SBT trong trung hạn.
Quan điểm đầu tư
SBT hiện chưa phải câu chuyện tăng trưởng mạnh trong ngắn hạn. Luận điểm đầu tư chủ yếu đang dựa vào ba yếu tố: chu kỳ hồi phục của giá đường, hiệu quả mở rộng sang FBMC và khả năng kiểm soát đòn bẩy tài chính.
Trong khi đó, mức định giá hiện chưa tạo biên an toàn hấp dẫn.
Do đó, với nhà đầu tư trung dài hạn, SBT phù hợp ở trạng thái theo dõi và chờ điểm mua khi xuất hiện chiết khấu đủ lớn so với giá trị hợp lý, thay vì giải ngân đuổi theo kỳ vọng phục hồi ngắn hạn.