Theo Reuters (25/9/2026), dẫn lời bốn nguồn tin am hiểu cuộc đàm phán, Sumitomo Mitsui Banking Corp (SMBC) – ngân hàng thuộc Tập đoàn Tài chính Sumitomo Mitsui của Nhật Bản – đang đàm phán ở giai đoạn cuối để nâng tỷ lệ sở hữu tại VPBank (mã VPB) từ 15% lên khoảng 20%. Hai bên muốn hoàn tất trong năm nay, nhưng theo hai trong số các nguồn tin, vẫn chưa thống nhất được mức định giá. Cả SMBC và VPBank đều từ chối bình luận. Đây là thông tin từ nguồn tin ẩn danh, chưa phải công bố chính thức của hai bên.
Điểm đáng chú ý nhất không nằm ở con số 20%, vì con số này gần như đã được “đóng khung” sẵn trong phương án tăng vốn mà VPBank thông qua từ tháng 4. Điều đáng chú ý là câu hỏi SMBC sẽ mua ở giá nào và mua theo cách nào. Hai yếu tố này quyết định VPBank có thêm bao nhiêu vốn mới, hay không có thêm đồng vốn nào.
1. Con Số 20% Đã Nằm Sẵn Trong Phương Án Tăng Vốn Của VPBank
Tại ĐHĐCĐ thường niên tháng 4/2026, VPBank thông qua kế hoạch tăng vốn điều lệ theo hai giai đoạn. Giai đoạn 1 là phát hành cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu tỷ lệ 26,04%, nâng vốn điều lệ từ 79.339 tỷ lên 100.000 tỷ đồng (ngày giao dịch không hưởng quyền là 24/9 và ngày chốt quyền là 25/9). Giai đoạn 2 là phát hành riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho một nhà đầu tư nước ngoài, nâng vốn điều lệ lên khoảng 106.243 tỷ đồng, dự kiến trong quý III–IV/2026.
Khi ghép các con số này với cơ cấu sở hữu hiện tại, kết quả khá khớp. Năm 2023 SMBC nhận 1,19 tỷ cổ phiếu, tương đương 15% vốn. Sau đợt cổ phiếu thưởng 26,04%, số cổ phiếu này tăng lên khoảng 1,5 tỷ và tỷ lệ vẫn là 15% trên 10 tỷ cổ phiếu. Nếu SMBC nhận thêm toàn bộ 624,3 triệu cổ phiếu phát hành riêng lẻ, số cổ phiếu nắm giữ sẽ là khoảng 2,12 tỷ trên tổng 10,62 tỷ, tức 19,99%. Theo quy định, một nhà đầu tư nước ngoài cùng người có liên quan được sở hữu tối đa 20% vốn một ngân hàng Việt Nam. Như vậy, quy mô đợt phát hành riêng lẻ gần như được thiết kế vừa khít với mức trần này.
Một chi tiết nhỏ cần phân biệt: truyền thông thường gọi đây là đợt phát hành “5%”. Thực tế, 624,3 triệu cổ phiếu tương đương khoảng 6,2% số cổ phiếu trước phát hành, hay khoảng 5,9% sau phát hành. Chênh lệch này không lớn, nhưng giúp giải thích vì sao SMBC lên được gần đúng 20% chứ không phải 19–20% “khoảng chừng”.
2. Khoảng Cách Định Giá: Giá Sàn Theo Sổ Sách Và Kỳ Vọng Của Thị Trường
Phương án của VPBank chỉ đặt ra một giá sàn: giá chào bán không thấp hơn giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu trên BCTC hợp nhất của quý liền trước. Vốn chủ sở hữu hợp nhất tại 30/6/2026 là 191.215 tỷ đồng. Chia cho 10 tỷ cổ phiếu sau đợt thưởng, giá trị sổ sách vào khoảng 19.100 đồng/cp. Con số này sẽ tăng thêm khi lợi nhuận quý III được cộng vào vốn chủ.
Ở chiều ngược lại, VPB hiện giao dịch quanh 22.100 đồng/cp (giá đã điều chỉnh cho quyền nhận cổ phiếu thưởng), tức khoảng 1,16 lần giá trị sổ sách. Tháng 5/2026, công ty tư vấn Turicum Investment Management (Thụy Sĩ) ước tính VPBank có thể thu về khoảng 700–900 triệu USD từ đợt phát hành này. Quy đổi theo tỷ giá ngầm định từ số liệu của Reuters (khoảng 26.000 đồng/USD), mức này tương ứng khoảng 29.200–37.500 đồng/cp, cao hơn thị giá hiện tại khoảng 32%–70%.
Reuters cũng cho biết VPBank đang muốn một mức giá cao hơn đáng kể so với thị giá, tương tự thương vụ năm 2023 (khi đó SMBC trả cao hơn thị giá khoảng 40%). Trong khi đó, SMBC được cho là chưa muốn chấp nhận mức chênh lệch lớn như vậy. Đây chính là nút thắt mà các nguồn tin đề cập.
3. Cùng Một Tỷ Lệ 20%, Tác Động Lên VPBank Rất Khác Nhau
Bảng dưới đây ước tính số vốn mới VPBank thu về và tác động lên giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu theo từng mức giá, với giả định SMBC mua toàn bộ 624,3 triệu cổ phiếu mới và dùng vốn chủ sở hữu tại 30/6/2026 làm mốc:
| Kịch bản giá phát hành | Giá/cp (đồng) | Vốn mới thu về | Tăng vốn chủ sở hữu | Giá trị sổ sách/cp sau phát hành |
|---|---|---|---|---|
| Bằng giá trị sổ sách (giá sàn) | ~19.100 | ~11.900 tỷ (~460 triệu USD) | +6,2% | ~19.100 (không đổi) |
| Bằng thị giá hiện tại | ~22.100 | ~13.800 tỷ (~530 triệu USD) | +7,2% | ~19.300 (+0,9%) |
| Cận dưới ước tính Turicum | ~29.200 | ~18.200 tỷ (700 triệu USD) | +9,5% | ~19.700 (+3,1%) |
| Cận trên ước tính Turicum | ~37.500 | ~23.400 tỷ (900 triệu USD) | +12,2% | ~20.200 (+5,6%) |
Tính toán của người viết dựa trên số liệu công khai, chỉ mang tính minh họa. Các mức giá ở dòng 3–4 được quy đổi từ ước tính của bên thứ ba, không phải giá do VPBank hay SMBC công bố.
Cách đọc bảng khá đơn giản. Phát hành càng cao so với giá trị sổ sách thì phần vốn góp vượt sổ sách càng được chia đều cho mọi cổ đông, nên cổ đông hiện hữu càng ít bị pha loãng về giá trị. Ngược lại, nếu phát hành ở giá sàn, cổ đông hiện hữu vẫn giảm tỷ lệ sở hữu khoảng 5,9% nhưng không được bù thêm phần giá trị nào trên mỗi cổ phiếu.
Reuters còn đưa một chi tiết đáng chú ý hơn: SMBC đã thảo luận nội bộ khả năng tăng sở hữu bằng cách mua cổ phiếu trên thị trường thay vì mua cổ phiếu phát hành riêng lẻ. VPBank có room ngoại 49%, cao hơn mức 30% thông thường nhờ tham gia nhận chuyển giao bắt buộc GPBank, nên về mặt kỹ thuật phương án này có thể thực hiện được. Tuy nhiên, bản chất của nó hoàn toàn khác. Mua trên thị trường chỉ là chuyển cổ phiếu từ cổ đông này sang cổ đông khác, và VPBank không nhận thêm đồng vốn mới nào. Cần lưu ý, đây mới là một phương án được thảo luận nội bộ theo một nguồn tin, chưa có dấu hiệu nào cho thấy SMBC đã chọn hướng này.
4. Vì Sao Vốn Mới Quan Trọng Với Kế Hoạch Tăng Trưởng Năm 2026
VPBank đang tăng trưởng rất nhanh. Tổng tài sản hợp nhất tại 30/6/2026 đạt khoảng 1,5 triệu tỷ đồng, tăng 19,2% so với đầu năm, trong khi kế hoạch cả năm là 1,63 triệu tỷ đồng. Dư nợ cấp tín dụng hợp nhất được đặt mục tiêu tăng 34% trong năm 2026. Lợi nhuận trước thuế hợp nhất 6 tháng đạt gần 18.900 tỷ đồng, tăng 68% so với cùng kỳ, tương đương khoảng 46% kế hoạch 41.323 tỷ đồng của cả năm.
Với một ngân hàng mở rộng bảng cân đối nhanh như vậy, vốn chủ sở hữu là “bộ đệm” quyết định còn bao nhiêu dư địa cho vay. Hệ số an toàn vốn (CAR) hợp nhất quý I ở mức khoảng 14%. Nhóm phân tích Chứng khoán Yuanta ước tính đợt phát hành riêng lẻ có thể nâng CAR lên khoảng 16%. Theo tài liệu ĐHĐCĐ, toàn bộ số tiền thu được sẽ dùng cho hoạt động cấp tín dụng. Cần lưu ý, đợt cổ phiếu thưởng 26,04% không tạo thêm vốn thực mà chỉ chuyển từ lợi nhuận giữ lại sang vốn điều lệ, nên đợt phát hành riêng lẻ mới là phần mang lại nguồn vốn mới thực sự trong kế hoạch tăng vốn năm nay.
Chất lượng tài sản cũng là yếu tố cần đặt bên cạnh tốc độ tăng trưởng. Tỷ lệ nợ xấu hợp nhất cuối tháng 6/2026 khoảng 3,28%, giảm nhẹ so với 3,33% cuối năm 2025, nhưng giá trị nợ xấu tuyệt đối vẫn tăng khoảng 21% trong nửa đầu năm. Tỷ lệ này giảm chủ yếu vì dư nợ tăng nhanh hơn nợ xấu. Ban lãnh đạo từng nói rõ đây là “sự đánh đổi có tính toán” do ngân hàng tập trung vào phân khúc có lợi suất cao (tiêu dùng, SME). Với mô hình này, bộ đệm vốn dày hơn càng có ý nghĩa.
5. Quan Hệ Đối Tác Chiến Lược Ngày Càng Sâu
Ngoài phần vốn, nâng sở hữu lên 20% còn cho thấy SMBC cam kết lâu dài hơn với thị trường Việt Nam. Từ năm 2023, SMBC đã xác định mục tiêu phục vụ doanh nghiệp Nhật Bản và đa quốc gia tại Việt Nam, đồng thời hỗ trợ mảng bán lẻ của VPBank (quản lý tài sản, thẻ tín dụng). SMBC cũng đứng ra thu xếp khoản vay hợp vốn quốc tế cho VPBank trong năm nay.
Tiền lệ tại khu vực cho thấy một hướng đi tương tự. Tại RCBC (Philippines), SMBC bắt đầu từ 4,99% năm 2021, nâng lên 20% năm 2023 (từ mức này RCBC trở thành công ty liên kết hạch toán theo phương pháp vốn chủ sở hữu của SMFG), rồi tiếp tục lên 24,46%. Nhắc tới tiền lệ này để hiểu phong cách đầu tư của SMBC là tăng dần sở hữu theo từng bước, chứ không dùng để suy đoán diễn biến tại VPBank. Ở Việt Nam, 20% đã là mức trần pháp lý cho một nhà đầu tư nước ngoài.
6. Tổng Hợp
Tin SMBC muốn nâng sở hữu lên 20% không làm thay đổi “khung” của thương vụ, vì cả tỷ lệ lẫn số cổ phiếu đã được VPBank chuẩn bị sẵn từ tháng 4. Điều còn bỏ ngỏ là mức giá, và toàn bộ giá trị của thương vụ đối với VPBank nằm ở biến số này. Cùng đích đến 20%, nếu SMBC mua cổ phiếu mới ở mức giá cao hơn nhiều so với sổ sách, VPBank có thể thu về khoảng 18.000–23.000 tỷ đồng vốn mới để nâng CAR và phục vụ kế hoạch tín dụng tăng 34%, đồng thời giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu tăng thêm vài phần trăm. Nếu hai bên chốt gần giá sàn, số vốn mới giảm khoảng một nửa. Còn nếu SMBC chuyển sang mua trên thị trường, VPBank không có thêm vốn mới.
Vì vậy, mốc cần theo dõi không phải là tỷ lệ 20% mà là mức giá và hình thức giao dịch trong công bố chính thức, nếu có. Cũng cần nhớ rằng đến thời điểm này, mọi thông tin đều từ nguồn tin ẩn danh. Hai bên chưa xác nhận, và việc phát hành cho nhà đầu tư nước ngoài vẫn cần các thủ tục chấp thuận theo quy định.
Để được cập nhật nhanh và kịp thời các tin tức từ Reuter…anh chị liên hệ trực tiếp em Linh qua Zal.o: 096.996.5276 để nhận ngay các bản tin được dịch chuẩn và nhanh nhất. Để anh chị có thể bắt được nhịp thông tin ngay lập tức.
Nguồn tham khảo:
- Reuters (qua Investing.com): Exclusive – Japan’s SMBC in talks to increase stake in Vietnam’s VPBank, sources say
- UA.News (dẫn CNA): SMBC in talks to increase stake in Vietnam’s VPBank
- Vietstock: VPBank chốt quyền trả cổ tức bằng cổ phiếu, tăng vốn lên 100.000 tỷ
- Vietstock: Tăng vốn gấp 3 lần sau mỗi 5 năm, VPBank củng cố nền tảng…
- CafeF: ĐHCĐ VPBank: Kế hoạch lợi nhuận 2026 trên 41.300 tỷ đồng
- Báo Chính phủ: VPBank bứt tốc nửa đầu năm 2026
- Báo Chính phủ: VPBank vượt mốc 1 triệu tỷ đồng tín dụng trong quý I/2026
- CafeLand: VPBank lãi hơn 15.100 tỷ đồng, nợ xấu tăng 21% sau nửa đầu năm
- Tạp chí Kinh tế Tài chính: ĐHĐCĐ 2026 VPBank: Chấp nhận nợ xấu cao hơn để đổi lấy tăng trưởng
- Yahoo Finance / Private Banker International: SMBC raises stake in Philippines-based RCBC to 24.46%
Bài viết mang tính phân tích dựa trên số liệu công khai từ báo cáo tài chính và các nguồn được trích dẫn, không phải khuyến nghị đầu tư, không đại diện cho quan điểm chính thức của bất kỳ công ty chứng khoán nào. Các tính toán kịch bản là minh họa của người viết, không phải dự báo. Người đọc tự chịu trách nhiệm với quyết định đầu tư của mình.