Thị trường vận tải biển quốc tế đang chứng kiến một làn sóng dịch chuyển hàng hóa vô cùng sôi động. Tâm điểm là tuyến hàng đi Mỹ, khi các doanh nghiệp xuất khẩu chạy đua với thời gian để giao hàng sớm nhằm tránh thời hạn áp thuế quan mới (từ chính sách bảo hộ thương mại của Mỹ).
Xu hướng này đang tác động trực tiếp lên chuỗi cung ứng logistics Việt Nam và mở ra câu chuyện đầu tư đầy hấp dẫn đối với hai cổ phiếu đầu ngành là GMD (Gemadept) và HAH (Xếp dỡ Hải An).
1. Bối cảnh thị trường: Cuộc đua chạy thuế đi Mỹ
Nhu cầu “giao hàng trước khi bị áp thuế” (front-loading) đã đẩy giá cước tàu container đi Mỹ tăng vọt, trong khi giá cước các tuyến nội Á hay đi châu Âu có phần hạ nhiệt hoặc đi ngang.
- Giá cước tăng mạnh: Giá cước vận chuyển từ Việt Nam đi Bờ Đông Mỹ có thời điểm tăng vọt áp sát mức 9.000 USD/container 40 feet (FEU). Các hãng tàu đang ưu tiên dồn tải trọng cho tuyến béo bở này.
- Tác động chuỗi cung ứng: Lượng hàng đổ về các cảng nước sâu (đặc biệt là cụm cảng Cái Mép - Thị Vải và Lạch Huyện - nơi có các tuyến đi thẳng sang Mỹ) tăng đột biến. Điều này mang lại lợi ích lớn cho các doanh nghiệp sở hữu hạ tầng cảng biển lớn và chuỗi cung ứng logistics tích hợp.
2. Tiềm năng hai “ông lớn”: GMD & HAH
Dù cùng hưởng lợi từ làn sóng logistics, cấu trúc kinh doanh của GMD và HAH rất khác nhau, mang lại hai câu chuyện đầu tư riêng biệt:
Cổ phiếu GMD (CTCP Gemadept) – Vua Cảng Biển Nước Sâu
GMD là doanh nghiệp đầu ngành khai thác cảng tại Việt Nam. Lợi thế lớn nhất của GMD là sở hữu hệ thống cảng trải dài từ Bắc vào Nam, đặc biệt là các cảng nước sâu tiếp nhận được siêu tàu đi thẳng Mỹ/Âu.
- Động lực tăng trưởng chính: Cảng Gemalink (Cái Mép) – cảng nước sâu lớn nhất nước – đang hoạt động hết công suất nhờ dòng hàng đi Mỹ tăng cao. Việc mở rộng Gemalink giai đoạn 2 và kế hoạch nâng cấp cảng Nam Đình Vũ (Hải Phòng) sẽ tiếp tục củng cố vị thế dẫn đầu.
- Yếu tố chiến lược: GMD có mối quan hệ hợp tác sâu sắc với các tập đoàn hàng hải lớn của Mỹ (như SSA Marine) trong các dự án trọng điểm như Trung tâm Logistics Cái Mép Hạ.
- Góc nhìn đầu tư: GMD phù hợp cho mục tiêu dài hạn. Doanh nghiệp sở hữu “con hào kinh tế” rất lớn nhờ quỹ đất cảng khó có thể thay thế.
Cổ phiếu HAH (Vận tải và Xếp dỡ Hải An) – Vua Đội Tàu Container
Khác với GMD tập trung vào hạ tầng cảng, HAH là doanh nghiệp sở hữu đội tàu container lớn nhất Việt Nam (nằm trong top 100 thế giới) và hoạt động mạnh ở phân khúc vận tải nội địa cũng như các tuyến nội Á.
- Động lực tăng trưởng chính: HAH liên tục trẻ hóa đội tàu (vừa đón thêm các tàu mới như HaiAn Zeta, HaiAn Gama…). Khi các hãng tàu quốc tế rút bớt tàu nội Á để dồn cho tuyến Mỹ/Âu do cước cao, HAH sẽ chớp thời cơ chiếm lĩnh thị phần nội Á với mức giá cước cho thuê tàu hoặc tự khai thác rất tốt.
- Liên minh chiến lược: Việc Viconship (VSC) trở thành cổ đông lớn của HAH kỳ vọng tạo ra một liên minh logistics cực mạnh tại khu vực phía Bắc, giúp tối ưu hóa chi phí và nguồn hàng.
- Góc nhìn đầu tư: HAH mang tính chu kỳ cao. Lợi nhuận của HAH nhạy cảm trực tiếp với giá cước vận tải biển toàn cầu và giá cho thuê tàu. Khi thị trường sôi động, HAH là cổ phiếu có tính “bốc” và mang lại tỷ suất sinh lời ngắn/trung hạn rất mạnh.