STB – CON SÓNG TÁI CƠ CẤU CUỐI CÙNG: KHI “CỤC NỢ XẤU” TRỞ THÀNH CÂU CHUYỆN ĐỊNH GIÁ LẠI
1. STB không còn là câu chuyện ngân hàng bình thường
Nếu nhìn STB như một ngân hàng thương mại đơn thuần, nhà đầu tư sẽ chỉ thấy các con số: lợi nhuận, tín dụng, huy động, NIM, CASA, nợ xấu. Nhưng nếu nhìn sâu hơn, STB là một case đặc biệt của thị trường chứng khoán Việt Nam: một ngân hàng lớn, thương hiệu lâu năm, mạng lưới rộng, nhưng nhiều năm bị “ghìm chân” bởi di sản tái cơ cấu sau sáp nhập. Chính vì vậy, điều hấp dẫn nhất ở STB không chỉ nằm ở lợi nhuận quý này hay quý sau, mà nằm ở câu hỏi lớn hơn: khi gánh nặng lịch sử được xử lý xong, thị trường sẽ định giá STB như thế nào?
2. Quý I/2026: Lợi nhuận giảm, nhưng bản chất là đang tăng tốc dọn dẹp
Báo cáo quý I/2026 của STB cho thấy lợi nhuận trước thuế đạt khoảng 2.106 tỷ đồng, giảm hơn 40% so với cùng kỳ. Nếu chỉ nhìn tiêu đề “lợi nhuận giảm mạnh”, nhà đầu tư dễ có cảm giác tiêu cực. Nhưng chi tiết quan trọng hơn là STB đã trích lập dự phòng gần 2.024 tỷ đồng, tăng rất mạnh so với cùng kỳ. Nói cách khác, ngân hàng đang chọn cách hy sinh một phần lợi nhuận ngắn hạn để gia cố bảng cân đối kế toán. Đây là kiểu lợi nhuận giảm nhưng không hẳn xấu, vì nguyên nhân đến từ việc chủ động tăng bộ đệm rủi ro.
3. Lợi nhuận cốt lõi vẫn còn sức sống
Điểm sáng trong quý I là lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh vẫn đạt khoảng 4.130 tỷ đồng, tăng gần 7% so với cùng kỳ. Thu nhập lãi thuần đạt hơn 6.000 tỷ đồng dù chịu áp lực giảm, trong khi các mảng ngoài lãi hỗ trợ tích cực: dịch vụ khoảng 750 tỷ đồng, ngoại hối khoảng 339 tỷ đồng, mua bán chứng khoán đầu tư lãi hơn 75 tỷ đồng và hoạt động khác lãi gần 324 tỷ đồng. Quan trọng hơn, chi phí hoạt động giảm 13%, xuống còn khoảng 3.408 tỷ đồng. Điều này cho thấy STB không chỉ “sống nhờ câu chuyện tái cơ cấu”, mà hoạt động ngân hàng lõi vẫn đang có khả năng tạo tiền.
4. Nợ xấu là rủi ro, nhưng cũng là mấu chốt của câu chuyện
Cuối quý I/2026, nợ xấu của STB khoảng 41.498 tỷ đồng, tỷ lệ nợ xấu tăng lên 6,62%. Đây là con số cao, không thể xem nhẹ. Nhưng với STB, điều thị trường quan tâm không chỉ là nợ xấu cao bao nhiêu, mà là nợ xấu đó đã được “lôi ra ánh sáng” đến đâu, đã trích lập đến đâu và còn bao nhiêu khả năng thu hồi. Một ngân hàng che giấu vấn đề thì đáng sợ; một ngân hàng chấp nhận ghi nhận, trích lập và xử lý dứt điểm thì lại mở ra cơ hội tái định giá sau khi quá trình làm sạch hoàn tất.
5. Kế hoạch 2026 thận trọng: 8.100 tỷ lợi nhuận trước thuế
Năm 2026, STB đặt kế hoạch lợi nhuận trước thuế 8.100 tỷ đồng, tăng nhẹ so với kết quả 2025. Con số này không quá “bay”, thậm chí có phần thận trọng nếu so với kỳ vọng của nhiều nhà đầu tư. Nhưng chính sự thận trọng đó lại phản ánh ưu tiên hiện tại của ngân hàng: chưa vội tối đa hóa lợi nhuận, mà tập trung xử lý tài sản tồn đọng, kiểm soát nợ xấu và tăng bộ đệm an toàn. Trong chứng khoán, đôi khi một doanh nghiệp đi chậm một nhịp để dọn sạch nền móng lại đáng chú ý hơn một doanh nghiệp cố làm đẹp lợi nhuận ngắn hạn.
6. Mốc tài sản 1 triệu tỷ – STB vẫn là một “ông lớn” thật sự
STB đặt mục tiêu tổng tài sản vượt 1 triệu tỷ đồng trong năm 2026. Dư nợ tín dụng mục tiêu khoảng 699.400 tỷ đồng, tăng gần 12%; tổng huy động mục tiêu khoảng 921.300 tỷ đồng. Đây không phải quy mô của một ngân hàng nhỏ đang tìm chỗ đứng, mà là quy mô của một nhà băng lớn trong hệ thống. Khi một ngân hàng có thương hiệu, mạng lưới, quy mô khách hàng và tổng tài sản lớn bước qua giai đoạn tái cơ cấu, phần thưởng của thị trường thường không nằm ở một quý lợi nhuận, mà nằm ở việc định giá lại cả một chu kỳ.
7. Lô cổ phần 32,5% – “nút thắt vàng” của STB
Câu chuyện hấp dẫn nhất của STB vẫn là xử lý lô cổ phần 32,5% liên quan VAMC/nhóm Trầm Bê. Đây là nút thắt kéo dài nhiều năm, khiến STB dù có nền tảng lớn vẫn luôn bị thị trường đặt dấu hỏi về sở hữu, quản trị và khả năng hoàn tất tái cơ cấu. Theo báo cáo của SHS, giá trị thu hồi từ lô cổ phần này có thể dao động từ 12.000 tỷ đến hơn 30.000 tỷ đồng. Nếu quá trình xử lý diễn ra thuận lợi, STB không chỉ có thêm dòng tiền và giảm áp lực tồn đọng, mà còn có thể xác lập một cấu trúc cổ đông rõ ràng hơn. Với cổ phiếu ngân hàng, sự rõ ràng về cổ đông lớn và quản trị đôi khi là chất xúc tác định giá cực mạnh.
8. Đổi tên thành Sài Gòn Tài Lộc – không chỉ là chuyện thương hiệu
Sacombank đã được chấp thuận đổi tên thương mại từ Sài Gòn Thương Tín thành Sài Gòn Tài Lộc. Với nhiều người, đổi tên chỉ là hình thức. Nhưng trong câu chuyện cổ phiếu, đây có thể được xem là tín hiệu của một giai đoạn mới: tái định vị thương hiệu, thay đổi nhận diện, làm mới chiến lược và bước sang chương tiếp theo sau nhiều năm xử lý tồn đọng. Thị trường chứng khoán rất thích những câu chuyện “lột xác”. STB đang có đúng chất liệu đó: tên mới, bộ máy mới, kỳ vọng xử lý xong di sản cũ và bước vào chu kỳ mới.
9. Giá đã không còn rẻ – cần tỉnh táo với kỳ vọng
Ở vùng giá quanh 72.000–73.000 đồng/cp, STB đã phản ánh khá nhiều kỳ vọng. Đây không còn là vùng giá “rẻ như cho” của giai đoạn thị trường còn nghi ngờ tái cơ cấu. Với BVPS quanh vùng hơn 31.000–33.000 đồng/cp, P/B của STB đã lên quanh 2,2 lần, tức thị trường đang trả trước cho câu chuyện tương lai. Vì vậy, chiến lược hợp lý không phải là mua đuổi bằng mọi giá, mà là theo dõi các nhịp điều chỉnh, các phiên rũ cung mạnh và phản ứng của dòng tiền lớn. Một cổ phiếu tốt vẫn có thể là khoản đầu tư kém nếu mua ở vùng quá hưng phấn.
10. Rủi ro lớn nhất: nợ xấu và tiến độ xử lý tài sản tồn đọng
STB có câu chuyện hay, nhưng không phải không có rủi ro. Rủi ro thứ nhất là nợ xấu vẫn cao, tỷ lệ nợ xấu trên 6% là con số cần theo dõi sát. Rủi ro thứ hai là tiến độ xử lý lô cổ phần 32,5% có thể chậm hơn kỳ vọng, khiến thị trường thất vọng ngắn hạn. Rủi ro thứ ba là chi phí dự phòng có thể tiếp tục ăn vào lợi nhuận nếu chất lượng tài sản chưa cải thiện nhanh. Rủi ro thứ tư là định giá hiện tại đã không còn thấp, nên cổ phiếu dễ biến động mạnh nếu kỳ vọng bị kéo căng quá mức.
11. Luận điểm đầu tư: STB là cổ phiếu của “khoảnh khắc chuyển pha”
Theo góc nhìn của tôi, STB là một cổ phiếu ngân hàng đặc biệt: không hấp dẫn nhất vì tăng trưởng lợi nhuận ngắn hạn, mà hấp dẫn vì khả năng chuyển pha từ ngân hàng tái cơ cấu sang ngân hàng vận hành bình thường. Khi quá trình làm sạch tài sản tiến thêm một bước, khi lô cổ phần tồn đọng được xử lý, khi cấu trúc cổ đông rõ hơn và khi chi phí dự phòng giảm dần, STB có thể bước vào giai đoạn thị trường nhìn nó bằng một bộ tiêu chuẩn định giá khác.
12. Kết luận: STB – càng nhiều nghi ngờ, câu chuyện càng đáng theo dõi
STB không phải cổ phiếu dành cho người chỉ nhìn một quý lợi nhuận. Đây là cổ phiếu dành cho người hiểu rằng trong ngân hàng, giai đoạn xấu nhất thường là lúc phải trích lập mạnh nhất, còn giai đoạn đẹp nhất thường đến sau khi bảng cân đối được làm sạch. Câu chuyện của STB hiện nay là câu chuyện của một ngân hàng lớn đang đi đến đoạn cuối của hành trình tái cơ cấu kéo dài nhiều năm.
Quan điểm cá nhân: STB đáng theo dõi trong nhóm ngân hàng có câu chuyện riêng. Không nên mua đuổi khi thị trường quá hưng phấn, nhưng các nhịp điều chỉnh sâu có thể là cơ hội để quan sát dòng tiền. Với STB, chìa khóa không chỉ là lợi nhuận 8.100 tỷ năm 2026, mà là tiến độ xử lý nợ xấu, lô cổ phần 32,5% và khả năng ngân hàng thật sự bước sang một chu kỳ định giá mới.
Bài viết là góc nhìn cá nhân, không phải khuyến nghị mua bán.