Trong bối cảnh trữ lượng dầu khí suy giảm, chi phí khai thác ngày càng cao và quá trình chuyển dịch năng lượng diễn ra mạnh mẽ, cần sửa đổi Luật Dầu khí hướng tới quản lý và phát triển chuỗi giá trị năng lượng ngoài khơi, bao gồm dầu khí, điện gió ngoài khơi và các dạng năng lượng mới, phù hợp với thực tiễn và thông lệ quốc tế, đồng thời bảo đảm an ninh năng lượng và chủ quyền biển đảo.
Tại Hội nghị tham vấn xây dựng chính sách Luật Dầu khí (sửa đổi), các đại biểu thống nhất đánh giá Luật Dầu khí 2022 đã tạo nền tảng pháp lý tương đối ổn định cho ngành. Tuy nhiên, trước những biến động mới, nhiều quy định hiện hành bộc lộ hạn chế, làm giảm sức hấp dẫn của môi trường đầu tư. Trữ lượng tại các mỏ hiện hữu suy giảm, các phát hiện mới chủ yếu là mỏ nhỏ, mỏ cận biên ở vùng nước sâu, xa bờ, trong khi thủ tục phức tạp, thời gian phê duyệt kéo dài và cơ chế ưu đãi chưa đủ linh hoạt cho các dự án rủi ro cao.
-
Một vấn đề được đặc biệt nhấn mạnh là cách tiếp cận đối với điện gió ngoài khơi. Theo ông Lê Mạnh Cường (Phó Tổng Giám đốc Petrovietnam): về bản chất, điện gió ngoài khơi có nhiều điểm tương đồng với dầu khí khi cùng khai thác tài nguyên trên biển, đòi hỏi khảo sát, quản lý không gian biển và gắn chặt với yêu cầu an ninh – quốc phòng. Nếu chỉ quản lý theo Luật Điện lực, phạm vi điều chỉnh thường bắt đầu từ điểm đưa điện vào bờ, trong khi toàn bộ hoạt động ngoài khơi lại có đặc thù rất gần với lĩnh vực dầu khí. Do đó, điện gió ngoài khơi cần được tiếp cận theo chuỗi năng lượng, trên cơ sở kinh nghiệm quản lý của ngành dầu khí.
-
Thực tế cho thấy, Việt Nam đã làm chủ phần lớn năng lực thiết kế, chế tạo và xây dựng các công trình ngoài khơi, kể cả kết cấu cho điện gió ngoài khơi. Tuy nhiên, do thiếu cơ chế phù hợp, nhiều dự án năng lượng vẫn phụ thuộc vào nhà thầu nước ngoài, làm hạn chế vai trò của doanh nghiệp trong nước.
-
Từ góc độ quản lý nhà nước và chuyên môn, các ý kiến cho rằng việc sửa đổi Luật Dầu khí lần này cần tập trung tháo gỡ các rào cản pháp lý, giảm chồng chéo, rút ngắn thủ tục và tạo cơ chế linh hoạt hơn, đặc biệt với các mỏ nhỏ, mỏ cận biên. Đồng thời, luật cần mở rộng tầm nhìn sang chuỗi năng lượng ngoài khơi, bao gồm các nguồn năng lượng liên quan, song song với chính sách thúc đẩy nội địa hóa, ưu tiên doanh nghiệp trong nước ở những lĩnh vực đã làm chủ và mở cửa có chọn lọc để thu hút công nghệ cao. Đây được xem là điều kiện then chốt để ngành dầu khí – năng lượng thích ứng với giai đoạn chuyển tiếp và phát triển bền vững trong dài hạn.