Tại sao nhiều nhà đầu tư hay ĐU ĐỈNH
Sau nhưng quãng thời gian mà thị trường chứng khoán Việt Nam tăng mạnh từ vùng 800 lên đến đỉnh của mọi thời đại 1420, số lượng tài khoản mở mới cũng tăng đột biến theo đó, đặc biệt là trong thời điểm giãn cách xã hội khi đại dịch Covid-19 bùng phát. Hiện tương nhà nhà, người người đầu tư chứng khoán không còn quá xa lạ với chúng ta hiện này.
Tuy nhiên có một vấn đề là số lượng nhà đầu tư tham gia và thành công trên thị trường chứng khoán trong thời gian vừa rồi không quá nhiều, đặc biệt là khi thị trường rơi vào nhịp điều chỉnh. Chúng ta thường hay quá hưng phấn và tự tin khi thị trường đạt một cột mốc mới và luôn kỳ vọng thị trường sẽ tiếp tục tăng mà không để ý rằng có những bờ vực thẳm ẩn sau những đỉnh cao. Hệ quả là khi thị trường rơi vào nhịp điều chỉnh từ vùng 1420 xuống còn 1226 đã có rất nhiều nhà đầu tư Đu Đỉnh và có mức LỖ KHỦNG từ 20-50% NAV. Tuy nhiên đến nhịp phục hồi tiếp theo từ vùng 1226 đến 1374 là vùng mà chúng ta có thể gỡ gạc lại phần nào đã mất thì rất nhiều nhà đầu tư lại ngồi ngoài nhìn để rồi khi thị trường lên đến điểm bán ở vùng 1436x-137x nhiều nhà đầu tư mới bắt đầu giải ngân tai khoản, và cuối cùng thị trường lại tiếp tục rơi vào nhịp chỉnh về mức 129x. Đây là vấn đề rất chung hiện nay của các nhà đầu tư mới, vậy lý do đằng sau vấn đề này là gì? Tại sao nhiều nhà đầu tư liên tục ĐU ĐỈNH?
Trong cuốn sách trên đỉnh phố Wall, tách giả- nhà đầu tư huyền thoại Peter Lynch, có đề cập đến một vấn đề trong các nghịch lý của phố Wall, đó là sự dè dặt của Phố Wall (street lag). Ông cho rằng:” một cổ phiếu chỉ thực sự hấp dẫn khi một số lượng đáng kể các công ty lớn mạnh nhận thấy tím hợp thời của nó. Đồng thời phải có một số lượng tương đương các nhà phân tích hàng đầu phố Wall xếp nó vào danh sách ưu tiên. Do đó có quá nhiều người chờ đợi đối thu của mình đưa ra động thái đầu tiên, nên điều dễ hiểu nhất là khó có cổ phiếu nào sẽ được mua.” Nếu ta áp điều này vào tổng quan thị trường Việt Nam ta cũng có thể thấy điều tương tự. Đa số các nhà đầu tư cực kỳ dè dặt khi thị trường rơi vào một nhịp chỉnh và thận trọng quá mức khi thị trường bắt đầu đưa ra những tín hiệu phục hồi trở lại. Ta có thể thấy trên các diễn đàn mạng khi thị trường rơi vào nhịp chỉnh, những thông tin về thị trường SẬP tràn lan khắp nơi mà không có một lý do nào thuyết phục.
Chính sự dè dặt này đã ngăn cản nhà đầu tư khỏi những cơ hội rõ ràng nhất, chúng ta thường ít khi nhận thấy một thứ gì hấp dẫn ngày từ đầu mà chỉ đến khi có một số lượng người nhất định chú ý đến nó lúc đó bản tính tò mò trong ta mới tìm hiểu về điều đó. Chính vì như vậy mà khi 1 cổ phiếu hay thị trường bắt đầu tăng nhưng chưa quá mạnh, số lượng thông tin cũng như là nhà đầu tư chú ý đến cổ phiếu hay thị trường thường rất ít, và chỉ khi mọi thứ trở nên rõ ràng quá mức chung ta mới coi đó là một cơ hội tiềm năng. Tuy nhiên đa số chúng ta tham gia vào thị trường chứng khoán mà quên mất một điều rằng là thị trường hoạt động theo quy luật cung-cầu. Khi nhu cầu về một mặt hàng gia tăng giá cả của chúng cũng tăng theo sau đó (Cầu> cung -> giá tăng), và trong quãng thời gian này sẽ có một vài người liên tục mua vào với mục đích đầu cơ và mong sẽ bán được giá cao trong thời gian tới. Rồi vào một ngày khi giá của sản phẩm tăng đến mức vô lý (vượt quá giá trị thực của nó) lượng người mua vào bắt đầu giảm, mọi người trở nên nghi ngờ về mặt hàng đó và cuối cùng là giá của sản phẩm đó bắt đầu giảm thậm tệ (Cầu < Cung -> giá giảm) và rồi mọi thứ sẽ trở lại cân bằng khi mà thị trường bắt đầu chấp nhận lại một mực giá hợp lý (Cung = Cầu). Cách thức hoạt động của thị trường hay giá của một cổ phiếu cũng vậy, chúng không thể thoát khỏi quy luật Cung-Cầu đã tồn tại và vẫn luôn hiện diện trên thị trường. Sự thiếu hiểu biết về quy luật cung cầu cũng chính là một trong những nguyên do khiến các nhà đầu tư gặp phải tình trạng ĐU ĐỈNH.
Nhà đầu tư lỗi lạc Benjamin Graham có một triết lý rằng là nhà đầu tư thông thái sẽ nhạn thấy rủi ro khi giá cỏ phiếu tăng chứ không phải là khi giá cổ phiếu giảm. Điều này quả thực rất hợp lý nếu chúng ta áp dụng vào tâm lý đầu tư, nhận diện được rủi ro khi giá cổ phiểu tăng sẽ có chúng ta sẽ có những quyết định chính xác hơn về việc cắt lỗ/ chốt lời 1 cổ phiếu. Điều này cũng sẽ giảm bớt đi tâm thế lúng túng không biết xử lý tình huống như thế nào sao cho hợp lý với dánh mục của mình.
Đầu tư là một quá trình dài và gian nan, để đạt được thành tựu lớn ta sẽ cần phải học hỏi rất nhiều từ các nguồn tài liệu khác nhau. Điều này sẽ khá tốn thời gian nếu chúng ta tự mày mò và không có sự chỉ dẫn. Để nhanh nắm bắt được cơ hội trên thị trường ta hay tìm cho mình những người thầy, người bạn, hay một người huấn luyện viên để có thể đồng hành cùng chúng ta trên con đường đầu tư.
Hãy gạt bỏ tâm lý nghi ngờ và thử bắt tay vào học một thứ gì đó hay mua một cổ phiếu nào đó mà bạn quan tâm, đừng để sự nghi ngờ sợ hãi nĩu bạn lại. Cuộc sống luôn là những thử thách và rủi ro những sai lầm sẽ dạy chúng ta nhiều hơn những gì mà chiến thắng để lại. Đừng để cuối cùng ta phải thốt nên rằng:” Số lãi đó không thuộc về tôi, tôi chỉ đi qua đúng lúc thị trường đang sôi động nhất”
*