TCB: Room tín dụng gần cạn, biên lãi ròng kỳ vọng đi ngang nhờ tái cơ cấu danh mục cho vay
Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (TCB) đang tiến gần đến giới hạn hạn mức tăng trưởng tín dụng được cấp cho năm 2026. Hạn mức là 12%, nhưng ngân hàng đã sử dụng khoảng 11,7%; nếu tính đầy đủ trước khi loại trừ phần dư nợ tài trợ cho các dự án hạ tầng quốc gia thì mức sử dụng thực tế đã lên tới 14,3% từ đầu năm. Ngân hàng kỳ vọng tăng trưởng tín dụng cả năm đạt 18-20%, tương đương mức thực hiện của năm 2025, trong đó đã bao gồm phần cho vay 18 dự án hạ tầng trọng điểm với quy mô khoảng 20.000 tỷ đồng, giải ngân theo tiến độ từng dự án. Dù tiến độ cấp thêm hạn mức mới từ Ngân hàng Nhà nước được nhận định chậm hơn thông lệ hàng năm, ngân hàng vẫn đánh giá khả năng được cấp thêm room trong thời gian tới cuối năm là khá cao, đây sẽ là yếu tố cần theo dõi vì tác động trực tiếp đến khả năng duy trì tốc độ tăng trưởng đã đặt ra.
Mục tiêu biên lãi ròng cả năm của TCB ở mức 3,6-3,7%, đòi hỏi biên lãi ròng nửa cuối năm phải đi ngang so với mức 3,7% của quý hai để bù đắp cho nền thấp 3,4% của quý một. Ba động lực chính được ngân hàng đưa ra gồm: tái cơ cấu danh mục thông qua việc dịch chuyển các khoản vay đến hạn sang những khoản có lợi suất tốt hơn, đồng thời điều chỉnh kỳ hạn và phân khúc khách hàng; độ trễ tái định giá tài sản thu hẹp dần khi tỷ lệ các khoản vay lãi suất thả nổi tăng lên, khiến từ quý ba trở đi lợi suất tài sản phản ánh chính xác hơn diễn biến chi phí vốn thực tế; và việc cơ cấu lại danh mục trái phiếu doanh nghiệp đã đầu tư cuối quý hai nhưng chưa kịp phân phối sang các khoản vay có lợi suất cao hơn. Đáng chú ý, một số dự án cho vay phát triển hạ tầng mang lại lợi suất lên tới 9%, cao hơn đáng kể mặt bằng chung, góp phần hỗ trợ cho định hướng cải thiện lợi suất tài sản. Ở phía chi phí vốn, ngân hàng dự báo lãi suất huy động thị trường dân cư kỳ hạn 6-12 tháng còn tăng nhẹ thêm 10-20 điểm cơ bản từ nay đến cuối năm, là yếu tố cần cân nhắc khi đánh giá mức độ cải thiện thực chất của biên lãi ròng.
Tốc độ huy động vốn từ thị trường dân cư và tổ chức kinh tế trong nửa đầu năm chỉ tăng khoảng 5%, thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng tín dụng khoảng 14%, tạo ra áp lực nguồn vốn cho nửa cuối năm. Ban lãnh đạo cho rằng tỷ lệ dư nợ trên huy động tính theo chuẩn của Ngân hàng Nhà nước phản ánh tốt hơn khả năng cân đối nguồn vốn của ngân hàng so với việc chỉ nhìn vào tiền gửi và giấy tờ có giá đơn thuần. Trong bối cảnh thanh khoản thị trường vốn liên ngân hàng và huy động dân cư còn thắt chặt, ngân hàng coi thị trường liên ngân hàng, các định chế tài chính và vay hợp vốn quốc tế là nguồn vốn quan trọng, với cách tiếp cận không chạy theo giá huy động mà chỉ thực hiện giao dịch khi có mức chào giá hợp lý. Ngân hàng hiện đang đàm phán một khoản vay nước ngoài với quy mô đáng kể, kỳ hạn phổ biến 3-5 năm; chi phí sau khi tính đến hoạt động phòng ngừa rủi ro tỷ giá và thu xếp vốn hiện gần tương đương với chi phí huy động bằng tiền đồng, cho thấy kênh vốn quốc tế đang trở nên cạnh tranh hơn so với giai đoạn trước.
Về chất lượng tài sản, TCB duy trì chính sách khá thận trọng khi chỉ tài trợ cho các dự án bất động sản thương mại có tài sản bảo đảm tọa lạc tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và các khu vực lân cận. Tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản bảo đảm bình quân khoảng 49%, trong khi tỷ lệ hấp thụ tại các dự án được tài trợ đạt trên 70%, số liệu này được sử dụng phục vụ làm việc với các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế. Nhóm khách hàng vay mua nhà tại TCB có thu nhập bình quân khoảng 350 triệu đồng mỗi tháng, tối thiểu khoảng 150 triệu đồng - phản ánh phân khúc khách hàng có thu nhập cao, góp phần lý giải chất lượng tín dụng tương đối ổn định của mảng này. Tỷ lệ nợ xấu bán lẻ ở mức 2,26%, trong đó riêng mảng cho vay mua nhà là 1,97% và thẻ tín dụng trên 5%, dù thẻ tín dụng chỉ chiếm khoảng 7% danh mục bán lẻ nên tác động đến tỷ lệ chung không lớn. Ngân hàng đặt mục tiêu duy trì nợ xấu mảng cho vay mua nhà quanh mức 2% đến cuối năm, tham chiếu với giai đoạn khó khăn 2022-2023 khi tỷ lệ này từng lên khoảng 2,3% - cho thấy mức hiện tại vẫn nằm trong biên độ được xem là chấp nhận được dựa trên kinh nghiệm lịch sử của ngân hàng.
Một điểm hạn chế được ghi nhận là quá trình đa dạng hóa danh mục tín dụng ra ngoài lĩnh vực bất động sản của TCB diễn ra khá chậm. Nhu cầu vốn từ các ngành hàng tiêu dùng nhanh, logistics, thực phẩm - đồ uống và bán lẻ quy mô nhỏ hơn nhiều so với bất động sản và thiên về kỳ hạn trung hạn, trong khi riêng lĩnh vực sản xuất đòi hỏi khung quản trị rủi ro chặt chẽ hơn do tính đa dạng của tài sản bảo đảm. Điều này cho thấy mức độ tập trung vào bất động sản của TCB nhiều khả năng sẽ tiếp tục là đặc điểm cấu trúc trong trung hạn, thay vì thay đổi nhanh trong ngắn hạn.
Về cơ chế định giá linh hoạt, chính sách hỗ trợ các chủ đầu tư bất động sản được triển khai từ cuối năm 2022 với tổng quy mô tương đương 12% dư nợ tính đến cuối năm 2025, gần 90.000 tỷ đồng, đến nay đã thu hồi được khoảng 15.000 tỷ đồng gốc và 700 tỷ đồng lãi. Ngân hàng dự kiến đẩy nhanh tốc độ thu hồi từ cuối năm 2026, với cao điểm rơi vào giai đoạn 2027-2028, và phần lãi thu thêm có thể được ghi nhận vào thu nhập lãi thuần hoặc thu nhập ngoài lãi tùy cách hạch toán. Đây là nguồn thu tiềm năng trong trung hạn nhưng chưa đóng góp đáng kể trong ngắn hạn. Ngoài ra, hoạt động đầu tư trái phiếu doanh nghiệp trong quý hai ghi nhận lượng phát hành lớn nhưng tỷ lệ phân phối lại cho nhà đầu tư chỉ đạt khoảng một phần ba, do thời điểm phát hành rơi vào cuối quý; phần chưa phân phối được giữ lại trên bảng cân đối khiến dư nợ tín dụng tăng nhanh hơn thực chất trong kỳ. Ngân hàng cho biết phần này sẽ giảm dần trong nửa cuối năm khi được cơ cấu sang các khoản vay có lợi suất cao hơn.
Một số thông tin thị trường về khả năng các ngân hàng quốc tế đàm phán mua cổ phần chiến lược tại TCB đã xuất hiện gần đây, nhưng ngân hàng cho biết những thông tin này không xuất phát từ phía ngân hàng và mục tiêu tìm kiếm đối tác chiến lược, nếu có, không phải để tăng vốn do nền vốn hiện đã dư thừa, mà nhằm tạo cộng hưởng về công nghệ, hạ tầng và mảng thu phí. Đây là thông tin cần tiếp tục theo dõi khi có xác nhận chính thức. Liên quan đến hạ tầng công nghệ giao dịch, TCB nằm trong nhóm 5 đơn vị đủ điều kiện tham gia thí điểm sàn giao dịch tài sản số, hiện đang ở vòng thẩm định thứ hai liên quan đến chứng nhận kỹ thuật và an ninh mạng; mốc thời gian dự kiến quý ba năm 2026 phụ thuộc hoàn toàn vào tiến độ của cơ quan quản lý nên còn nhiều bất định. Về khoản đặt cọc mua văn phòng hơn 9.000 tỷ đồng trước đây, giao dịch nhiều khả năng sẽ không được thực hiện; ngân hàng đang làm thủ tục thu hồi theo từng phần, dự kiến hoàn tất vào khoảng năm 2028, với phần lãi phát sinh theo thỏa thuận ở mức thấp và không mang tính chất lãi phạt.
Nhìn tổng thể, TCB đang đối mặt với giới hạn thực sự về dư địa tăng trưởng tín dụng trong ngắn hạn khi room gần cạn, khiến khả năng được cấp thêm hạn mức từ Ngân hàng Nhà nước trở thành yếu tố quan trọng cho tốc độ tăng trưởng nửa cuối năm. Biên lãi ròng được kỳ vọng đi ngang nhờ các biện pháp tái cơ cấu danh mục chủ động, nhưng dư địa cải thiện thêm không còn nhiều khi áp lực tăng lãi suất huy động vẫn hiện hữu. Điểm tích cực là chất lượng tài sản mảng bất động sản và cho vay mua nhà vẫn được kiểm soát trong biên độ lịch sử nhờ chính sách thận trọng về tài sản bảo đảm và phân khúc khách hàng thu nhập cao. Nhà đầu tư nên tiếp tục theo dõi tiến độ cấp room tín dụng bổ sung, khả năng huy động vốn quốc tế mới, và diễn biến các thông tin liên quan đến đối tác chiến lược trong thời gian tới.
Nhà đầu tư quan tâm phân tích chuyên sâu hơn về TCB và các cơ hội đầu tư khác có thể liên hệ Duy Anh qua trang bio để được tư vấn cụ thể.
LỢI NHUẬN ĐANG TĂNG NHANH HƠN TÍN DỤNG
CASA CAO, NHƯNG CHI PHÍ VỐN ĐANG TĂNG
CHẤT LƯỢNG TÀI SẢN CHƯA PHÁT TÍN HIỆU XẤU RÕ
ĐỊNH GIÁ PHẢI ĐI CÙNG KHẢ NĂNG GIỮ ROE