Chúng ta đang bước vào giai đoạn “vùng trũng” quen thuộc trước kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán. Đặc điểm chung dễ thấy nhất trên bảng điện lúc này là: Thanh khoản sụt giảm, biên độ dao động hẹp và tâm lý nhà đầu tư trở nên cực kỳ thận trọng.
1. Tâm lý “Nghỉ Tết sớm” của dòng tiền
Tâm lý nhà đầu tư thường thận trọng hơn trong giai đoạn cận tết vì
-
Áp lực lãi vay: Đây là nguyên nhân kỹ thuật lớn nhất. Kỳ nghỉ Tết thường kéo dài 7-9 ngày. Nếu duy trì tỷ lệ Margin cao, nhà đầu tư sẽ phải chịu chi phí lãi vay trong suốt thời gian thị trường đóng cửa mà không có cơ hội sinh lời. Do đó, xu hướng hạ tỷ trọng Margin là hành động tất yếu của các tay to và trader chuyên nghiệp, dẫn đến áp lực bán chốt lời hoặc cơ cấu danh mục trước Tết.
-
Tâm lý phòng thủ rủi ro tin tức: Trong khi Việt Nam nghỉ lễ, thị trường tài chính thế giới (Mỹ, Châu Âu) vẫn hoạt động. Nhà đầu tư lo ngại các biến số vĩ mô bất ngờ (Fed họp, chiến tranh, thiên nga đen…) có thể xảy ra trong kỳ nghỉ, khiến thị trường trong nước bị mở cửa giảm sâu ngay phiên khai xuân. Chính vì thế, nhà đầu tư thường lựa chọn nắm giữ “tiền tươi” để tránh những rủi ro bất ngờ.
-
Nhu cầu tiền mặt thực tế: Áp lực rút tiền ra khỏi kênh đầu tư để phục vụ nhu cầu chi tiêu, mua sắm, thưởng Tết của cá nhân và doanh nghiệp cũng khiến dòng tiền mới ngưng chảy vào thị trường.
2. Thị trường rung lắc do tâm lý thận trọng.
Từ những yếu tố tâm lý trên, thị trường giai đoạn này thường hình thành các đặc điểm:
-
Thanh khoản “teo tóp”: Đây là sự cạn kiệt của cả lực mua lẫn lực bán. Người cầm cổ không muốn bán rẻ (vì kỳ vọng sóng sau Tết), người cầm tiền thì chưa muốn vào (đợi qua Tết).
-
Phân hóa mạnh: Dòng tiền đầu cơ rút lui, nhường sân chơi cho dòng tiền đầu tư giá trị. Những cổ phiếu có câu chuyện tăng trưởng thực sự (BCTC Q4 tốt, kế hoạch năm mới khả quan) sẽ giữ giá tốt hơn thị trường chung.
Dữ liệu lịch sử nói gì?
Thống kê trong 10 năm gần nhất cho thấy: Thị trường thường ảm đạm hoặc giảm nhẹ trước Tết, nhưng có xác suất hơn 70% sẽ tăng điểm (hiệu ứng Lì xì) trong tuần đầu tiên sau Tết Nguyên Đán.
3. Nhà đầu tư nên hành động thế nào?
Không có một công thức chung cho tất cả, hành động của bạn phụ thuộc vào Vị thế của bạn:
Nhóm 1: Nhà đầu tư ngắn hạn (Trading/Lướt sóng) & Sử dụng Margin cao
-
Hành động: Ưu tiên HẠ TỶ TRỌNG .
-
Lý do: Bạn không nên đánh cược với rủi ro tin tức trong 7 ngày nghỉ lễ. Hãy đưa tỷ lệ Margin về mức an toàn (hoặc về 0) để tránh áp lực lãi vay và tâm lý bất an.
-
Chiến thuật: Canh những nhịp “kéo xanh” trong phiên để chốt lời hoặc cơ cấu lại các mã yếu. Tuyệt đối hạn chế mua đuổi (FOMO) trong các phiên sát Tết.
Nhóm 2: Nhà đầu tư trung - dài hạn (Cầm tiền mặt)
-
Hành động: Đây là thời điểm GOM HÀNG lý tưởng (Mua gom tích sản).
-
Lý do: Khi đám đông chán nản và thanh khoản thấp, giá cổ phiếu thường ít biến động mạnh và đang ở vùng nền tích lũy. Bạn có lợi thế mua được giá tốt mà không phải tranh cướp lệnh.
-
Chiến thuật: “Nhặt dần” trong các phiên rung lắc. Tập trung vào các nhóm ngành có câu chuyện cho Quý 1 năm sau:
-
Bán lẻ/Tiêu dùng: Hưởng lợi mùa mua sắm.
-
Đầu tư công: Thường được đẩy mạnh giải ngân ngay đầu năm.
-
Ngân hàng: Câu chuyện room tín dụng mới đầu năm
-
Tuy thị trường rung lắc nhiều trong giai đoạn này, nhưng cấu trúc trung bình dài hạn vẫn tích cực cùng với hàng loạt báo cáo KQKD tăng trưởng tốt thì thị trường sau Tết sẽ được ổn định hơn nhiều.