Nâng hạng thị trường: Tác động thực tế và kỳ vọng
- Trong thời gian gần đây, khối ngoại duy trì trạng thái bán ròng. Diễn biến này chịu ảnh hưởng từ các yếu tố vĩ mô toàn cầu như xung đột địa chính trị, biến động lãi suất và tỷ giá. Bên cạnh đó, câu chuyện nâng hạng thị trường không phải là yếu tố mang tính ngắn hạn, do đó chưa thể kỳ vọng tác động tức thì lên dòng vốn ngoại.
- Việc nâng hạng thị trường chủ yếu đã phản ánh vào giá cổ phiếu trong giai đoạn từ năm ngoái đến nay. Động lực tăng trưởng thời gian qua phần lớn đến từ kỳ vọng của nhà đầu tư, trong khi dòng tiền thực tế từ khối ngoại vẫn đang bán ròng. Lực mua từ nhà đầu tư trong nước đóng vai trò chính giúp thị trường duy trì xu hướng.
- Theo ước tính, việc nâng hạng có thể thu hút khoảng 1,5–1,7 tỷ USD. Tuy nhiên, dòng vốn này sẽ được giải ngân theo lộ trình, dự kiến bắt đầu từ tháng 9 với 3–5 đợt, mỗi đợt khoảng 300 triệu USD. Do đó, tác động sẽ mang tính từ từ thay vì ngay lập tức.
- Kinh nghiệm từ các thị trường như Qatar, UAE, Ả Rập Xê Út hay Romania cho thấy: thị trường thường có điều chỉnh trong năm đầu sau nâng hạng, nhưng tăng trưởng mạnh hơn trong giai đoạn 3 năm tiếp theo.
- Như vậy, nâng hạng nên được nhìn nhận là câu chuyện nền tảng dài hạn, giúp thị trường Việt Nam tiếp cận các chuẩn mực quốc tế và thu hút dòng vốn chất lượng cao, thay vì kỳ vọng tăng giá ngay lập tức.
Re-rating thị trường: Dòng tiền hướng đến nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn và dẫn dắt
- Thị trường Việt Nam có cơ hội được định giá lại khi chuyển từ cận biên lên mới nổi. Khi gia nhập “sân chới” mới, các nhà đầu tư tổ chức quy mô lớn và chuyên nghiệp hơn sẽ đánh giá lại TTVN với tiêu chuẩn cao hơn, đặc biệt là về quản trị và minh bạch thông tin. Những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, tiềm năng tăng trưởng cao, quy mô vốn hóa lớn và thanh khoản tốt sẽ được ưu tiên trong danh mục giải ngân.
- Dòng tiền sau nâng hạng dự kiến sẽ tập trung vào các cổ phiếu đáp ứng tiêu chí của FTSE. Các cổ phiếu có vốn hóa lớn, thanh khoản cao, tỷ lệ free-float tối thiểu khoảng 5% và room ngoại còn lại trên 20% sẽ có khả năng cao được đưa vào rổ chỉ số.
Biến số vĩ mô: Áp lực từ Trung Đông, lãi suất và tỷ giá
- Biến động tại Trung Đông hiện là một trong những yếu tố rủi ro lớn đối với dòng vốn ngoại. Nếu như xung đột Nga – Ukraine năm 2022 chủ yếu ảnh hưởng đến châu Âu do sự phụ thuộc vào năng lượng từ Nga, thì các căng thẳng liên quan đến eo biển Hormuz hiện nay lại tác động trực tiếp hơn đến châu Á, nơi chiếm tới 80–90% nhu cầu dầu vận chuyển qua khu vực này.
- Bối cảnh này diễn ra trong khi các yếu tố vĩ mô khác cũng đang chịu áp lực như lãi suất có xu hướng tăng, tỷ giá bị ảnh hưởng bởi chỉ số DXY tăng, lạm phát duy trì quanh mức 3,5%. Những yếu tố này tác động trực tiếp đến tâm lý của nhà đầu tư nước ngoài.
- Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp có lượng tiền mặt lớn, thu nhập từ lãi tiền gửi cao hoặc hoạt động gắn với chu kỳ hàng hóa như dầu khí (GAS, PVD, PVS, BSR), phân bón và cao su thường có khả năng chống chịu tốt hơn trước biến động thị trường.
Định giá & chiến lược: Cơ hội chọn lọc trong bối cảnh thị trường biến động
- Thị trường Việt Nam hiện đang ở mức tương đối hấp dẫn với P/E dự phóng năm 2026 khoảng 12 lần, thấp hơn so với mặt bằng chung trong khu vực và thấp hơn mức trung bình lịch sử khoảng 14 lần. Nếu loại trừ một số cổ phiếu vốn hóa lớn như VIC, mức P/E thậm chí chỉ khoảng 10,5 lần. Trong quá khứ, vùng định giá 9–10 lần thường được xem là hấp dẫn, tuy nhiên hiện tại vẫn chưa đủ cơ sở để khẳng định đây là vùng đáy dài hạn.
- Về triển vọng lợi nhuận, nhiều doanh nghiệp lớn đặt kế hoạch tăng trưởng từ 10–30% trong năm 2026, và kết quả quý 1 được kỳ vọng tích cực do chưa chịu tác động rõ rệt từ biến động giá dầu. Tuy nhiên, bước sang quý 2, thị trường có thể đối mặt với nhiều thách thức hơn do áp lực từ lạm phát và tỷ giá.
- Về chiến lược đầu tư, nhà đầu tư có thể ưu tiên một số nhóm ngành có nền tảng tốt và khả năng thu hút dòng tiền. Nhóm ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng quốc doanh như VCB, BID và MBB, được đánh giá cao nhờ lợi thế huy động vốn. Nhóm chứng khoán nổi bật với SSI nhờ hoạt động đồng đều ở nhiều mảng và tiềm năng hưởng lợi từ nâng hạng. Nhóm tiêu dùng, MSN là đại diện đáng chú ý. Nhóm hàng hóa như HPG, DPR, PVT có thể hưởng lợi từ biến động giá.