Thị trường thép nội địa: HRC dẫn dắt đà tăng trưởng, kỳ vọng duy trì tích cực trong nửa cuối năm
Bức tranh tiêu thụ thép nội địa trong hai tháng 4 và 5 vừa qua cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa các dòng sản phẩm, trong đó thép cuộn cán nóng (HRC) tiếp tục là điểm sáng nổi bật nhất, trong khi thép xây dựng và tôn mạ có phần chững lại sau giai đoạn tăng trưởng mạnh của quý đầu năm. Diễn biến này phần lớn phản ánh hiệu ứng nền so sánh cao của cùng kỳ năm trước hơn là sự suy yếu thực chất của nhu cầu, và giới phân tích vẫn giữ góc nhìn tích cực về triển vọng ngành trong nửa cuối năm.
Đối với thép xây dựng, sau khi bứt phá tới ba mươi phần trăm so với cùng kỳ trong quý đầu năm, tổng sản lượng tiêu thụ trong tháng 4 và 5 chỉ giảm nhẹ khoảng ba phần trăm. Đây vẫn là mức tiêu thụ tương đối tích cực nếu đặt trong bối cảnh giai đoạn 2019-2025, và mức giảm chủ yếu đến từ nền so sánh cao chứ không phản ánh sự suy yếu của cầu xây dựng. Lũy kế năm tháng đầu năm, tổng tiêu thụ thép xây dựng đạt hơn sáu triệu tấn, tăng khoảng mười bốn phần trăm so với cùng kỳ, trong đó thị trường nội địa là động lực chính với mức tăng khoảng hai mươi phần trăm, còn kênh xuất khẩu suy giảm. CTCP Tập đoàn Hòa Phát (HOSE: HPG) tiếp tục giữ vững vị thế dẫn đầu thị phần thép xây dựng, duy trì quanh mức ba mươi sáu phần trăm, không có nhiều biến động so với các giai đoạn trước.
Điểm nhấn đáng chú ý nhất của thị trường thép nằm ở phân khúc HRC, khi đây là mác thép duy nhất duy trì được tốc độ tăng trưởng cao trong hai tháng gần nhất, với mức tăng lên tới gần bốn mươi phần trăm so với cùng kỳ. Động lực chính đến từ việc khu liên hợp Dung Quất 2 của HPG đẩy mạnh công suất, khi hiệu suất hoạt động của các dây chuyền đã tăng lên đáng kể so với đầu năm, giúp sản lượng của doanh nghiệp này vượt mốc sáu trăm nghìn tấn mỗi tháng và chiếm phần lớn thị phần HRC trong nước. Bên cạnh đó, doanh nghiệp thép Formosa cũng ghi nhận sản lượng tiêu thụ tích cực trong giai đoạn này. Tính chung năm tháng đầu năm, tổng tiêu thụ HRC của cả nước tăng khoảng ba mươi phần trăm so với cùng kỳ, với thị trường nội địa ngày càng chiếm tỷ trọng lớn hơn trong cơ cấu tiêu thụ, trở thành động lực tăng trưởng chủ đạo cho mảng sản phẩm này.
Ở chiều ngược lại, tôn mạ ghi nhận diễn biến đi ngang so với cùng kỳ trong hai tháng gần nhất. Kênh xuất khẩu tiếp tục là điểm trừ khi sụt giảm khá mạnh, dù đã có cải thiện so với đầu năm, trong khi kênh nội địa vẫn duy trì đà tăng trưởng khả quan, giúp bù đắp phần nào cho sự sụt giảm ở thị trường nước ngoài. Cục diện thị phần giữa các doanh nghiệp tôn mạ lớn cũng có sự dịch chuyển đáng chú ý, khi thị phần của CTCP Thép Nam Kim (HOSE: NKG) được cải thiện trong khi CTCP Tôn Đông Á (HOSE: GDA) có phần thu hẹp so với quý đầu năm, còn CTCP Tập đoàn Hoa Sen (HOSE: HSG) vẫn giữ vị thế ổn định với thị phần dẫn đầu ngành. Tính lũy kế năm tháng, tổng sản lượng tôn mạ toàn ngành vẫn giảm so với cùng kỳ, tuy nhiên mức giảm đã thu hẹp đáng kể so với quý 1, cho thấy tín hiệu phục hồi dần.
Với thép ống, tốc độ tăng trưởng trong hai tháng gần đây có phần chậm lại so với quý đầu năm nhưng vẫn giữ ở mức tăng dương so với cùng kỳ, đồng thời tiếp tục nằm trong vùng cao của giai đoạn nhiều năm trở lại đây nhờ ít chịu ảnh hưởng từ biến động của thị trường xuất khẩu. HPG và HSG tiếp tục là hai doanh nghiệp dẫn đầu thị phần ở phân khúc này.
Về diễn biến giá bán, sau đợt tăng mạnh vào cuối quý 2, giá thép trong nước đã có sự điều chỉnh giảm khi bước sang tháng 7, phản ánh áp lực chi phí nguyên vật liệu và vận chuyển hạ nhiệt. Dù vậy, mặt bằng giá hiện tại nhìn chung vẫn cao hơn đáng kể so với thời điểm đầu năm, cho thấy biên lợi nhuận của các doanh nghiệp sản xuất thép trong quý vừa qua nhiều khả năng vẫn được hỗ trợ tích cực.
Nhìn về nửa cuối năm 2026, kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp thép được dự báo có xu hướng đi ngang hoặc giảm nhẹ so với nửa đầu năm do yếu tố mùa vụ và nền giá đã ở mức cao, tuy nhiên vẫn có khả năng duy trì tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước. Ba yếu tố hỗ trợ chính được kỳ vọng bao gồm việc đẩy mạnh giải ngân các dự án đầu tư hạ tầng, vốn là động lực tiêu thụ chủ yếu đối với thép xây dựng, cùng với nhu cầu xây dựng dân dụng có thể cải thiện khi mặt bằng lãi suất tiếp tục hạ nhiệt, và sự hỗ trợ từ các biện pháp bảo hộ thương mại của Chính phủ đối với ngành thép trong nước. Trong bối cảnh đó, HRC tiếp tục được xem là phân khúc có triển vọng tăng trưởng rõ nét nhất nhờ động lực mở rộng công suất từ các dự án lớn, trong khi thép xây dựng và tôn mạ được kỳ vọng phục hồi dần theo đà cải thiện của thị trường bất động sản và hoạt động đầu tư công.