THỜI AI TỚI (8).
Hôm nay, ngày một tháng bảy …
Ngày một, đầu tháng nhưng time này NaK tôi đã “mần” hai ly cà phê. Còn bài viết dù ngẫm nghĩ từ trong giấc ngủ tối qua … và chỉ đến lúc này, bảng điện sắp mở mới mang ra gõ.
Nghĩ ngợi, sắp xếp …ý tứ lâu lắc chứ gõ post thời có AI thì xong trong năm mười tích tắc ngha.
Mốc time bắt đầu gõ … mấy dòng trên.
Ồn ào thơ “Những người trồng hoa” của Nguyễn Quang Thiều, vụ việc kéo dây từ sách in ở nhà XB Hội nhà văn vi phạm bị xử lý phạt tiền hàng trăm triệu mà ông này làm chủ tịch( Hội nhà văn chứ ko phải GĐ NXB). Đa phần hay nói lượng lớn clip hay status đăng bài có mục đích đu trend để câu like kéo view … kiếm tiền từ MXH. Số này dùng chiêu thức “ mồi nhử giận dữ”, có tác dụng kích hoạt lượng người xem liked hay reply nên xu hướng “CHÉM” mạnh, rủa xả chì chiết kiểu bỏ bóng đá người … lâu nay đã quá quen thuộc.
Song đến sát hạn 1/7, mốc time chế tài phạt nặng theo NĐ 174 nhằm chấn chỉnh tình trạng nói trên thì loại bài kiểu này giảm mạnh. Hay nói tốt hơn : bài viết về thơ “nn trồng hoa”, tắt thế nhé ta thấy chúng nhiều lên.
Một drama bỗng hoá thành một game thơ : người bình luận, người tung thơ có chủ đề gần gũi mình viết … Kẻ chê thơ như “chữ mỏi xuống dòng” , thơ có tứ nhưng vần và nhạc tính yếu. Rồi họ tự biên tập lại thơ theo gu đọc của mình. thả lên tường FB bạn bè vào tương tác …
Nhiều bài BL, phân tích thơ hơn trước. Thấy ở một ít người ko hay viết … kiểu bài binh thơ này. Nhưng búc xúc thói “bạo hành” cõi mạng, họ đã phải cất công “làm” bài.
Thơ thành game thơ. Có người đọc nhiều hơn. Người viết về thơ cũng ngày thấy đông hơn. Thời AI tới, thì việc kết hợp AI hỗ trợ nhiều cho lực lượng viết … thơ, bình thơ qua đây đọc thấy chất lượng, hiểu biết về thơ có nội lực có sức hút, mới mẻ. Khác thơ trước đây, in báo hay ra sách … rồi hội thảo đăng báo thông tin là xong một đời thơ đời sách. Lặng lẽ như chưa từng có mặt vậy.
Anh Thu tôi muốn giới thiệu “phản hồi” ngang giá bài thơ “nn trồng hoa” : hai bài thơ hẳn hòi. Một thơ của Trần Kế Hoàn và một AT tôi ( xem chú thích bài thơ bên dưới).
TẠI SAO CON NGƯỜI TA ÁC VỚI NHAU VẬY.
Bức xúc lắm, nên khi giới thiệu thơ đăng báo Ninh Bình của mình, anh Hoàn đã lên status như vậy. Tại sao con người ta ác với nhau …
“Giữa đầy rẫy những mưu mô thủ đoạn những hằn học toan tính, những độc ác tối tăm bệnh hoạn, những bạo hành cả về tinh thần và thể xác ở ngoài đời và trên cõi Ảo… lại nhắc ta về với những thật thà Nguyên sơ của cõi người. Từ Thuở bình minh của lịch sử con người ta có ác với nhau thế đâu… Thèm lắm!!!” Anh Hoàn viết.
Cái hay thơ của Trần Kế Hoàn là dùng cái “vô tư nguyên sinh” để tỉnh thức, đối chọi cái “mưu mô hiện đại”. Câu thơ “Triệu năm thèm lại bóng hình tổ tiên” và hình ảnh đầy tính triết lý “Thẳm sâu đá vẫn ngồi thiền” như một khoảng lặng ép người đọc phải dừng lại soi xét chính mình. Đây chính là hình ảnh làm nên TỨ bài thơ– dùng cái đẹp thuần khiết để soi sáng môi trường mạng.
Ngược lại với thế đứng có phần lánh đời của Trần Kế Hoàn, Anh Thu (bút danh của NaK tôi) lại chọn cách đối mặt trực diện, quyết liệt và đầy gai góc thông qua bài thơ “Phiếm chuyện khế trả vàng mới cáu, năm 2026”.
Mượn một điển tích cổ quen thuộc, tôi đã “lật ngược” góc nhìn tâm lý học để bóc trần sự giả nhân của con người trên cõi mạng, thời hiện đại. Người anh trong truyện xưa nay không còn là một biểu tượng tham lam một màu, mà hiện lên với những nghẹn tức, những áp lực rất “người”: anh ta tiếc công sức đánh đổi mạng sống trong chuyến đi đầy may rủi, và trên hết, anh ta sợ hãi dư luận.
“Anh chết. Khi nhoài người chụp túi vàng nặng trĩu
Vì anh nghĩ mình cũng không sống được với miệng lưỡi thế gian này
nếu anh về chỉ hai bàn tay trắng.”
Một phát hiện quá đỗi xót xa! Hóa ra, chính là áp lực từ “miệng lưỡi thế gian”, từ “đám đông rỗi hơi giỏi rình mò soi mói” … tứ bài thơ này điểm chỉ nó mới là “KẺ” giết người.
Hai bài thơ, hai phong cách, nhưng chung một nỗi trăn trở lớn: Làm sao để giữ được thiên tính “thật thà” giữa một cõi mạng “chém gió” và “lộng tàn”?
3+1.
GAME thơ qua v/v “nn trồng hoa” nhìn lại thì tốt cho giới chơi+làm thơ. Song, qua theo dõi các bài viết, bình luận khen chê thường nổi lên khoản chủ quan và đọc “lướt”, ko hợp với đọc thơ. Thơ vốn sâu, khác văn và hình tướng thơ nói thật là VÔ CÙNG.
Thời này, giúp người đọc tốt AT tôi đề nghị quy trình “Thất đọc” : bảy bước. Từ đọc “thủng” văn bản; đối chiếu thể loại tìm hiểu tác giả đến làm câu lệnh “ thả” lên đọc cùng AI. Viết một reply 100 chữ cũng nên qua nháp rồi nâng cấp lên thảo, đến “vật lộn” đôi ba lượt cùng AI … Thao tác đề xuất, giúp người đọc tỉnh táo trước khi enter post một phản hồi cõi mạng. Thơ lại càng cần time thẩm thơ, đón đọc nhiều chiều, nhiều trường phái thơ mới có hiểu biết tốt được.
------------ Chú của bài viết ------------
THĂM ĐỘNG NGƯỜI XƯA
Dắt nhau vào Động Người Xưa*
Bao nhiêu ngóc ngách cũng vừa hiện lên
Ngách bên dưới, ngách bên trên
Lối xuống địa phủ, lối lên thiên đàng
Chia nhau thịt thú rừng hoang
Nơi này chui hốc, ở hang thay nhà
Nơi kia ăn quả, hái hoa …
Chỗ nào cũng thấy thật thà lung linh
Vô tư ở phía nguyên sinh
Triệu năm thèm lại bóng hình tổ tiên
Thẳm sâu đá vẫn ngồi thiền
Từ tăm tối động bình yên sáng bừng.
Trần Kế Hoàn.
- Động Người Xưa trong rừng Cúc Phương ở Ninh Bình có dấu vết của người tiền sử Việt.
Bài thơ văn xuôi “Phiếm chuyện khế trả vàng mới cáu, năm 2026”
Tôi như nghe được tiếng lòng của người anh trong câu chuyện ăn khế trả vàng
Nhiều nghẹn tức!
Anh nói : bọn họ đổ tại anh tham
Vàng lèn chặt túi may chín gang
áo còn đóng thùng nhét vàng đầy lưng sau bụng trước.
“ Cõi người ham hố cùng ganh ghét …”.
Anh biết : lũ họ bảo đáng đời nhà anh lắm. Chẳng có chim thần nào lại hất cẳng anh
chỉ vì anh không muốn đánh rơi mong muốn được giàu có như chú em
và tiếc công mình đánh đổi chuyến đi quá nhiều may rủi.
Anh chết. Khi nhoài người chụp túi vàng nặng trĩu
Vì anh nghĩ mình cũng không sống được với miệng lưỡi thế gian này
nếu anh về chỉ hai bàn tay trắng.
Quân khốn kiếp, đám đông rỗi hơi giỏi rình mò soi mói
Vàng m.ày đâu, chúng cho là anh chôn giấu
Rồi thì … sẽ giết chết anh tôi.
