Bộ Tài chính đã chính thức ban hành Thông tư số 08/2026/TT-BTC. Đây là một văn bản quy phạm pháp luật mang tính quyết định để tháo gỡ các nút thắt cuối cùng, hướng tới mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi (Emerging Market) của FTSE Russell vào tháng 9/2026.
Dưới đây là phân tích chi tiết các điểm trọng yếu của Thông tư này:
1. Cơ chế giao dịch thông qua môi giới toàn cầu (Global Broker)
Điểm mới đột phá nhất là cho phép nhà đầu tư nước ngoài (NĐTNN) đặt lệnh thông qua các tổ chức môi giới quốc tế đại diện mà không cần mở tài khoản giao dịch trực tiếp tại từng công ty chứng khoán (CTCK) trong nước.
-
Lợi ích: Giảm thiểu đáng kể thủ tục hành chính, quy trình ký kết hợp đồng và thời gian cho các quỹ đầu tư lớn.
-
Cách thức: NĐTNN vẫn có mã số giao dịch và tài khoản lưu ký, nhưng lệnh được truyền qua tổ chức đại diện, giúp quy trình giao dịch tại Việt Nam tương đồng với các thị trường quốc tế phát triển.
2. Tháo gỡ nút thắt về ký quỹ (Non Pre-funding - NPF)
Thông tư 08/2026/TT-BTC hoàn thiện cơ chế cho phép NĐTNN là tổ chức mua chứng khoán mà không cần đủ 100% tiền trên tài khoản tại thời điểm đặt lệnh (NPF).
-
Xử lý vi phạm: Nếu NĐTNN vi phạm nghĩa vụ thanh toán, CTCK sẽ báo cáo cơ quan quản lý thay vì công bố thông tin rộng rãi để tránh gây xáo trộn thị trường.
-
Chế tài: NĐT vi phạm lần đầu sẽ bị đình chỉ giao dịch NPF trong 07 ngày; nếu tái phạm nhiều lần có thể bị đình chỉ tới 180 ngày.
3. Mở rộng danh mục cổ phiếu giao dịch NPF
Trước đây, việc hạn chế danh mục cổ phiếu được giao dịch theo cơ chế NPF gây khó khăn cho các quỹ chỉ số (ETF) trong việc mô phỏng thị trường.
-
Quy định mới: Không giới hạn mã cổ phiếu giao dịch NPF, bao gồm cả cổ phiếu của chính CTCK hoặc công ty mẹ/con của CTCK đó (với điều kiện có thỏa thuận chuyển quyền sở hữu cho CTCK khác nếu phát sinh lỗi thanh toán).
-
Mục tiêu: Đảm bảo các quỹ ngoại có thể mua đủ các mã cổ phiếu nằm trong rổ chỉ số của FTSE Russell mà không gặp rào cản kỹ thuật.
4. Quản lý tài khoản cho Công ty Quản lý Quỹ ngoại
Thông tư bổ sung quy định cho phép các công ty quản lý quỹ nước ngoài được mở 02 tài khoản giao dịch chứng khoán riêng biệt:
-
01 tài khoản cho hoạt động tự doanh (tài sản của chính công ty).
-
01 tài khoản để quản lý giao dịch cho các khách hàng (ủy thác đầu tư).
Ý nghĩa chiến lược của Thông tư 08/2026/TT-BTC
Việc ban hành Thông tư này không chỉ là một thủ tục hành chính mà là “lời cam kết” mạnh mẽ của Việt Nam với các tổ chức xếp hạng quốc tế:
-
Đúng lộ trình nâng hạng: Đảm bảo mọi điều kiện kỹ thuật để FTSE Russell có thể chính thức công bố nâng hạng Việt Nam vào kỳ xem xét tháng 9/2026.
-
Hút dòng vốn ngoại: Ước tính khi được nâng hạng, TTCK Việt Nam có thể đón nhận dòng vốn thụ động (từ các quỹ ETF) lên tới hàng tỷ USD.
-
Tăng tính minh bạch: Các quy định về trách nhiệm của CTCK, ngân hàng lưu ký và chế tài xử lý vi phạm giúp thị trường vận hành an toàn và chuyên nghiệp hơn.
Hãy follow để đọc thêm nhiều thông tin hơn về TTCK, Doanh Nghiệp.
