Chào ACE NĐT, Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị (ban hành ngày 08/01/2026) là một văn bản có tính “xoay trục” chiến lược. Nó không chỉ đơn thuần là văn bản quản lý mà là “kim chỉ nam” mới cho cấu trúc kinh tế Việt Nam trong giai đoạn bứt phá 2026-2030.
Dưới đây là phân tích chuyên sâu của tôi về các điểm trọng yếu của Nghị quyết này:
1. Định nghĩa lại “Vai trò chủ đạo”: Không phải là bao sân, mà là dẫn dắt
Nghị quyết 79 khẳng định lại kinh tế nhà nước là công cụ điều tiết vĩ mô quan trọng nhất. Tuy nhiên, điểm mới ở đây là sự tập trung nguồn lực.
-
Phân tích: Nhà nước sẽ không đầu tư dàn trải vào những ngành mà tư nhân có thể làm tốt. Thay vào đó, kinh tế nhà nước đóng vai trò “mở đường” ở những lĩnh vực đòi hỏi vốn lớn, rủi ro cao nhưng có tính lan tỏa toàn bộ nền kinh tế (ví dụ: năng lượng tái tạo, hạ tầng số, công nghiệp bán dẫn).
-
Ý nghĩa: Điều này tạo ra một “hệ sinh thái” nơi doanh nghiệp nhà nước (DNNN) là hạt nhân, kéo theo sự phát triển của chuỗi cung ứng tư nhân.
2. Đột phá trong quản trị: Tách bạch “Quyền sở hữu” và "Quyền điều hành"
Một trong những nút thắt lớn nhất của DNNN là sự chồng chéo trong quản lý. Nghị quyết 79 nhấn mạnh việc hoàn thiện mô hình cơ quan đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước.
-
Phân tích: Đẩy mạnh mô hình Ủy ban Quản lý vốn nhà nước (CMSC) và SCIC theo hướng chuyên nghiệp hơn, áp dụng các chuẩn mực quản trị quốc tế (OECD).
-
Tác động: DNNN sẽ được trao quyền tự chủ cao hơn, hoạt động theo cơ chế thị trường, lấy hiệu quả kinh tế và đóng góp chiến lược làm thước đo thay vì các chỉ tiêu hành chính thuần túy.
3. Lộ trình cổ phần hóa và thoái vốn: "Làm thực, giá trị thực"
Nghị quyết chỉ rõ việc cơ cấu lại DNNN không phải là bán tháo tài sản bằng mọi giá, mà là để nâng cao năng lực quản trị.
-
Tầm nhìn 2026: Việc thoái vốn sẽ gắn liền với việc niêm yết trên thị trường chứng khoán. Điều này buộc các doanh nghiệp phải minh bạch dữ liệu.
-
Cơ hội cho nhà đầu tư: Sẽ có những đợt IPO hoặc thoái vốn tại các tập đoàn lớn trong lĩnh vực năng lượng, viễn thông và hạ tầng. Đây chính là “làn sóng thoái vốn” mà chúng ta đã thảo luận, nhưng với sự kiểm soát chặt chẽ hơn về định giá (nhờ sự hỗ trợ của hệ thống Căn cước đất đai mới).
4. Các ngành ưu tiên: “Bệ phóng” cho mục tiêu GDP 10%
Nghị quyết 79 chỉ danh các lĩnh vực mà kinh tế nhà nước phải giữ vị thế then chốt:
-
Hạ tầng chiến lược: Đường sắt tốc độ cao, cảng biển nước sâu, hạ tầng năng lượng.
-
Công nghệ lõi: Sản xuất chip, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI).
-
An ninh quốc phòng & Tài chính: Giữ vững hệ thống ngân hàng nhà nước để điều tiết tỷ giá và lãi suất (phù hợp với chiến lược Fed cắt lãi suất chậm mà chúng ta đã phân tích).
5. Những thách thức trong thực thi
Dù Nghị quyết rất đầy đủ và đúng đắn về mặt lý luận, các chuyên gia cho rằng sự thành công phụ thuộc vào khâu triển khai:
-
Cơ chế bảo vệ cán bộ: Cần cụ thể hóa Kết luận 14-KL/TW về bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung để lãnh đạo DNNN yên tâm quyết định các thương vụ đầu tư rủi ro nhưng có tính chiến lược.
-
Thanh tra, kiểm tra: Cần sự giám sát thông minh, tránh tình trạng “hình sự hóa các quan hệ kinh tế” nhưng vẫn đảm bảo không thất thoát tài sản nhà nước.
-
Thoái vốn và cổ phần hóa: Cần thực hiện thực chất hơn, thu hút được cổ đông chiến lược có trình độ quản trị cao thay vì chỉ bán vốn lấy tiền.
Kết luận:
Nghị quyết 79-NQ/TW không chỉ là văn bản chính trị mà là một “bản thiết kế kiến trúc” lại khu vực kinh tế nhà nước. Nếu được thực hiện quyết liệt, đây sẽ là đòn bẩy để Việt Nam xây dựng được những tập đoàn kinh tế mạnh, đủ sức vươn tầm khu vực và quốc tế, tạo nền tảng vững chắc để đạt mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2045.
