VEA – Động lực tăng trưởng đến từ ô tô, nhưng áp lực chuyển dịch ngành đang gia tăng
Quý 1/2026 ghi nhận bức tranh tích cực đối với VEA khi mảng ô tô tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh, trong khi mảng xe máy bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu chững lại trước xu hướng điện hóa.
Dữ liệu từ VAMA, Hyundai Thành Công và VinFast cho thấy tổng doanh số xe du lịch toàn thị trường tăng 34% so với cùng kỳ. Trong đó, nhóm xe động cơ đốt trong vẫn duy trì tăng trưởng 23% YoY, hoàn thành khoảng 25% dự báo cả năm, phù hợp với kỳ vọng. Đáng chú ý, tháng 3 ghi nhận sự phục hồi rõ rệt sau giai đoạn thấp điểm Tết, nhờ nhu cầu tiêu dùng cải thiện cùng với các chương trình giảm giá, kích cầu mạnh từ các hãng nhằm giải phóng hàng tồn kho.
Xét theo từng thương hiệu, phần lớn các liên doanh ô tô của VEA đều ghi nhận tăng trưởng ấn tượng. Toyota tăng 39% YoY, Ford tăng 61% YoY, Mitsubishi tăng 58% YoY, Hyundai tăng 15% YoY và Thaco tăng 26% YoY. Ngược lại, Honda là điểm trừ khi doanh số giảm 8% YoY, cho thấy sự phân hóa trong danh mục sản phẩm và sức cạnh tranh.
Một điểm đáng chú ý là sự áp đảo của VinFast trên bảng xếp hạng xe bán chạy, khi chiếm tới 7/10 vị trí trong tháng 3. Điều này phản ánh xu hướng chuyển dịch ngày càng rõ nét của thị trường ô tô Việt Nam sang xe điện. Bối cảnh giá nhiên liệu tăng mạnh gần đây, cùng với yếu tố địa chính trị toàn cầu, đang thúc đẩy người tiêu dùng ưu tiên các dòng xe tiết kiệm nhiên liệu hơn như xe điện và hybrid.
Đối với mảng xe máy, Honda – liên doanh đóng góp lợi nhuận lớn cho VEA – chỉ ghi nhận mức tăng trưởng nhẹ 3% YoY trong quý 1, dù đã hoàn thành khoảng 33% dự báo cả năm. Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn mức tăng chung của thị trường xe máy, phản ánh áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng.
Nguyên nhân đến từ xu hướng chuyển dịch sang xe điện đang diễn ra nhanh hơn kỳ vọng, đặc biệt trong bối cảnh các chính sách như khu vực phát thải thấp (LEZ) chuẩn bị được triển khai. Đồng thời, VinFast đang mở rộng mạnh mẽ sản lượng xe hai bánh điện, dần trở thành đối thủ đáng chú ý trong phân khúc phổ thông – vốn là thị trường cốt lõi của Honda.
Trong ngắn hạn, VEA tiếp tục được hỗ trợ bởi đà tăng trưởng tích cực từ mảng ô tô, đặc biệt là các liên doanh như Toyota và Ford. Tuy nhiên, về trung và dài hạn, rủi ro chuyển dịch sang xe điện – cả ở mảng ô tô và xe máy – sẽ là yếu tố cần theo dõi chặt chẽ, khi có thể ảnh hưởng đến cấu trúc lợi nhuận truyền thống của doanh nghiệp.