Trong những tuần vừa qua, F88 có lẽ là một trong những cái tên được nhắc đến nhiều nhất trên các diễn đàn đầu tư khi doanh nghiệp triển khai đợt chào bán cổ phiếu ra công chúng với mức giá 71.000 đồng/cổ phiếu, thấp hơn khoảng 6% so với thị giá tại thời điểm công bố.
Điều mình thấy thú vị là, dù gặp nhà đầu tư cá nhân hay các quỹ đầu tư tổ chức, những băn khoăn về F88 gần như đều giống nhau. Đi đâu cũng sẽ nghe những câu hỏi như:
● Ngân hàng đang giao dịch với mức định giá rẻ hơn, tại sao lại chọn F88?
● Nếu phân khúc này hấp dẫn như vậy, điều gì ngăn các ngân hàng và công ty tài chính tham gia mạnh hơn?
● Mekong Capital có sớm thoái vốn và tạo áp lực lên giá cổ phiếu?
Thoạt nhìn, đây là 3 câu hỏi khác nhau. Nhưng thực chất, tất cả đều đang đi tìm lời giải cho một câu hỏi lớn hơn: “F88 có thực sự là một doanh nghiệp đủ tốt để nhà đầu tư đồng hành trong dài hạn?”
Vì vậy, mình tổng hợp lại 3 câu hỏi “kinh điển” cùng những chia sẻ từ Ban lãnh đạo F88 và Vietcap. Theo mình, đây cũng là 5 vấn đề mà bất kỳ ai cân nhắc tham gia đợt phát hành lần này đều nên tự có câu trả lời trước khi đưa ra quyết định.
Câu 1: Trên sàn có rất nhiều cổ phiếu ngân hàng đang giao dịch với mức định giá rẻ. Vậy vì sao nhà đầu tư vẫn nên cân nhắc F88?
Đây có lẽ là câu hỏi mà Vietcap nhận được nhiều nhất khi làm việc với các nhà đầu tư tổ chức, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài. Bởi nhìn trên bề mặt, lập luận của nhà đầu tư hoàn toàn hợp lý: "Nếu trên sàn đang có rất nhiều cổ phiếu ngân hàng giao dịch với mức định giá thấp, vì sao phải lựa chọn F88?"
Theo Vietcap, đó là một phép so sánh chưa thực sự phù hợp. "Nếu so sánh định giá của F88 với ngân hàng thì chúng tôi thấy không fair."
Theo Vietcap, F88 không nên được nhìn nhận như một ngân hàng mà nên được nhìn như một chuỗi bán lẻ tài chính. Bởi động lực tăng trưởng của F88 không chỉ đến từ tăng trưởng dư nợ, mà còn đến từ mở rộng mạng lưới, tăng doanh thu trên từng cửa hàng và liên tục bổ sung các sản phẩm tài chính mới như bảo hiểm, tiết kiệm hay đầu tư.
Đáng chú ý hơn, trong khi Thái Lan – quốc gia chỉ có khoảng một nửa dân số Việt Nam – đã có khoảng 16.000 cửa hàng cầm đồ hiện đại, thì Việt Nam hiện mới chỉ có khoảng 1.000 cửa hàng, cho thấy dư địa phát triển của mô hình vẫn còn rất lớn.
Từ góc nhìn đó, Vietcap cho rằng mức P/E dự phóng khoảng 13 lần năm 2026 và khoảng 9 lần năm 2027 là hấp dẫn nếu đặt cạnh các doanh nghiệp bán lẻ đang giao dịch ở mức định giá tương đương nhưng có tốc độ tăng trưởng và ROA thấp hơn F88.
Không chỉ câu chuyện định giá, nhà đầu tư cá nhân còn hưởng lợi gì trong đợt phát hành lần này?
Theo Vietcap, đây cũng là điểm khiến thương vụ F88 khác với nhiều đợt IPO thông thường. (1) Thứ nhất, F88 đã giao dịch trên UPCoM trong một thời gian, vì vậy thị trường đã có một mức giá tham chiếu để nhà đầu tư đối chiếu, thay vì phải định giá một doanh nghiệp hoàn toàn mới. (2) Thứ hai, giá chào bán 71.000 đồng/cổ phiếu đang thấp hơn thị giá tại thời điểm công bố, tạo ra một mức chiết khấu nhất định cho nhà đầu tư tham gia đợt phát hành. (3) Cuối cùng, thời gian cổ phiếu về tài khoản theo kế hoạch chỉ khoảng 3 tuần, ngắn hơn đáng kể so với nhiều thương vụ IPO truyền thống, vốn có thể mất khoảng 5 tuần hoặc lâu hơn mới có thể giao dịch.
Theo Vietcap, chính những yếu tố này giúp đợt chào bán của F88 trở nên hấp dẫn hơn đối với nhóm nhà đầu tư cá nhân.
Câu 2: Nếu phân khúc này hấp dẫn như vậy, tại sao ngân hàng và các công ty tài chính chưa tham gia mạnh?
Đây là một trong những câu hỏi khiến mình ấn tượng nhất, bởi Ban lãnh đạo không phủ nhận cạnh tranh, mà ngược lại còn khẳng định: "Kiểu gì các công ty tài chính cũng sẽ xuống phân khúc này, chỉ là sớm hay muộn."
Đó là một cách nhìn khá thực tế. Bởi nếu đây là một thị trường có quy mô lớn và tốc độ tăng trưởng cao, việc ngày càng nhiều tổ chức muốn tham gia là điều gần như chắc chắn.
Tuy nhiên, theo F88, không phải các công ty tài chính chưa từng thử. Họ đã nhiều lần bước xuống phân khúc này nhưng chưa thành công. Theo Ban lãnh đạo, có ba rào cản lớn.
(1) Thứ nhất là chi phí vận hành: Để phục vụ nhóm khách hàng này, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào mô hình online mà cần một mạng lưới điểm giao dịch đủ lớn để thẩm định, quản lý tài sản bảo đảm và kiểm soát rủi ro. Đây là khoản đầu tư rất lớn mà không phải đơn vị nào cũng sẵn sàng thực hiện.
(2) Thứ hai là đặc điểm khách hàng: Đây là nhóm khách hàng có tỷ lệ CIC phức tạp và thu nhập không ổn định cao hơn, trong khi phần lớn công ty tài chính thường từ chối ngay từ bước thẩm định nếu hồ sơ không đáp ứng tiêu chuẩn.
(3) Thứ ba cũng là rào cản lớn nhất - quản trị rủi ro: Theo F88, nếu không có hệ thống dữ liệu và năng lực quản trị đủ tốt thì tỷ lệ nợ xấu ở phân khúc này sẽ tăng rất nhanh.
Điều đáng chú ý là Ban lãnh đạo không cho rằng lợi thế này sẽ tồn tại mãi mãi. Ngược lại, F88 dự báo khi khung pháp lý bảo vệ bên cho vay, dữ liệu tín dụng và trách nhiệm trả nợ của người vay ngày càng hoàn thiện, các ngân hàng và công ty tài chính sẽ có nhiều điều kiện hơn để bước xuống phân khúc này.
Chính vì vậy, chiến lược hiện nay của F88 là đi nhanh hơn thị trường. Mục tiêu không chỉ là mở rộng thị phần trước khi cạnh tranh gia tăng, mà còn xây dựng vị thế đủ lớn để trở thành đối tác thay vì đối thủ của các tổ chức tài chính. Đó cũng là lý do F88 hiện đang hợp tác với nhiều đối tác như MB, MoMo, ZaloPay hay CIMB.
Thay vì cạnh tranh để giành cùng một khách hàng, F88 tập trung phục vụ những khách hàng mà ngân hàng hoặc công ty tài chính không thể phục vụ. Như Ban lãnh đạo chia sẻ: “Chúng tôi không cạnh tranh với các tổ chức tài chính. Chúng tôi chỉ phục vụ những khách hàng mà họ không phục vụ.”
Theo mình, đây mới là điểm đáng chú ý nhất trong toàn bộ câu trả lời. F88 không xây dựng lợi thế bằng việc “không có đối thủ”, mà bằng việc tận dụng khoảng trống mà các định chế tài chính truyền thống chưa thể phục vụ, đồng thời chạy nhanh để mở rộng quy mô trước khi thị trường bước sang một giai đoạn cạnh tranh mới.
Câu 3: Mekong Capital có sớm thoái vốn và tạo áp lực lên giá cổ phiếu?
Đây là một trong những băn khoăn lớn nhất của nhà đầu tư mỗi khi doanh nghiệp bước vào giai đoạn chào bán cổ phiếu. Bởi lẽ, khi một quỹ đầu tư tài chính đã đồng hành nhiều năm, thị trường thường đặt câu hỏi: Liệu sau khi doanh nghiệp niêm yết, quỹ có nhanh chóng bán ra để hiện thực hóa lợi nhuận?
Theo chia sẻ của Ban lãnh đạo, trường hợp của Mekong Capital tại F88 cần được nhìn nhận đầy đủ hơn. Hiện Mekong Capital đầu tư vào F88 thông qua hai quỹ khác nhau. Quỹ Mekong Enterprise Fund III (MEF III) đầu tư từ năm 2017 và đến nay đã bước sang giai đoạn hiện thực hóa khoản đầu tư theo vòng đời của quỹ. Trong khi đó, Mekong Enterprise Fund IV (MEF IV) mới đầu tư vào F88 từ năm 2023 và vẫn đang trong giai đoạn đồng hành cùng doanh nghiệp.
Điều đó đồng nghĩa với việc, nếu có hoạt động thoái vốn trong tương lai thì chủ yếu sẽ đến từ MEF III, chứ không phải toàn bộ Mekong Capital. Tuy nhiên, theo Ban lãnh đạo, mục tiêu của Mekong Capital không phải là bán nhanh, mà là tối đa hóa giá trị khoản đầu tư.
Bài học từ khoản đầu tư vào Thế Giới Di Động là một ví dụ. Mekong Capital từng chia sẻ rằng việc thoái vốn quá sớm khiến quỹ bỏ lỡ một phần đáng kể giá trị tăng trưởng của doanh nghiệp ở giai đoạn sau.
Vì vậy, với F88, Mekong Capital có xu hướng ưu tiên các phương án thoái vốn phù hợp hơn, chẳng hạn thông qua book-building hoặc giao dịch thỏa thuận (book-through) nhằm hạn chế tác động đến giá cổ phiếu trên thị trường. Quan trọng hơn, sự hiện diện của MEF IV cũng cho thấy Mekong Capital vẫn còn một quỹ tiếp tục đồng hành với F88 trong chặng đường tăng trưởng tiếp theo.
Nói cách khác, câu chuyện không phải là “Mekong có bán hay không”, mà là “Mekong sẽ thoái vốn như thế nào để tối đa hóa giá trị khoản đầu tư của mình.” Đó cũng là điều mà lợi ích của quỹ và lợi ích của các cổ đông khác có sự đồng thuận: một khoản đầu tư chỉ đạt hiệu quả cao nhất khi giá trị doanh nghiệp tiếp tục được gia tăng theo thời gian.
Đợt chào bán cổ phiếu F88 với mức giá 71.000 đồng/cổ phiếu chỉ còn khoảng 10 ngày nữa là kết thúc.
Sau những buổi Roadshow vừa qua, mình hy vọng bài viết này đã phần nào giúp trả lời những băn khoăn lớn nhất của nhà đầu tư về F88, từ định giá, lợi thế cạnh tranh, chính sách ESOP cho đến câu chuyện quản trị rủi ro và định hướng của cổ đông lớn.
Nếu bạn đang quan tâm và muốn tìm hiểu kỹ hơn về doanh nghiệp, phương án chào bán hoặc quy trình tham gia đợt phát hành, có thể để lại thông tin tại:
Đăng ký nhận tư vấn về đợt phát hành F88
Đội ngũ sẽ hỗ trợ giải đáp các thắc mắc và cung cấp thêm thông tin để bạn có cơ sở đưa ra quyết định phù hợp
