TVD – Nhu cầu than cho điện duy trì tích cực nhưng áp lực chi phí tiếp tục bào mòn lợi nhuận
CTCP Than Vàng Danh (TVD) từng ghi nhận năm 2022 là giai đoạn đỉnh cao trong chu kỳ kinh doanh với kết quả nổi bật nhất trong vòng một thập kỷ. Doanh thu thuần đạt 6.754 tỷ đồng, tăng 26,5% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 176 tỷ đồng, tăng mạnh 61,5%. Động lực chính đến từ sự gia tăng mạnh của giá than thế giới trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng, cùng với nhu cầu tiêu thụ phục hồi sau đại dịch. Sản lượng tiêu thụ đạt trên 3,8 triệu tấn, tăng 13%, cho thấy sự cải thiện rõ rệt về đầu ra.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là biên lợi nhuận gộp bắt đầu chịu áp lực ngay trong năm đỉnh cao này khi chi phí đầu vào tăng mạnh. Chi phí nguyên vật liệu, nhân công và dịch vụ đều tăng đáng kể, khiến biên lợi nhuận gộp giảm xuống còn 7,3%.
Bước sang giai đoạn từ năm 2023 đến nay, kết quả kinh doanh của TVD có xu hướng suy giảm. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc chi phí khai thác hầm lò tăng nhanh khi điều kiện khai thác ngày càng khó khăn, trong khi giá bán than không tăng tương ứng. Điều này khiến biên lợi nhuận tiếp tục bị thu hẹp.
Năm 2025, doanh thu thuần của TVD vẫn duy trì tăng trưởng nhẹ, đạt 6.669 tỷ đồng, tăng 3% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế giảm gần 20%, chỉ còn 77 tỷ đồng. Biên lợi nhuận gộp giảm xuống mức 5,6% phản ánh rõ áp lực chi phí. Chi phí tài chính, đặc biệt là chi phí lãi vay, tăng mạnh hơn 22% do doanh nghiệp gia tăng vay nợ để phục vụ đầu tư và duy trì sản xuất khi khai thác xuống sâu hơn. Đây là xu hướng mang tính cấu trúc, khó đảo chiều trong ngắn hạn.
Một điểm đáng lưu ý là hoạt động tài chính của TVD trong nhiều năm qua luôn ghi nhận lỗ ròng, chủ yếu do chi phí lãi vay cao trong khi doanh thu tài chính hạn chế. Điều này tiếp tục tạo áp lực lên lợi nhuận ròng, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu vốn ngày càng lớn.
Bước sang năm 2026, triển vọng của TVD được đánh giá ở mức ổn định hơn là tăng trưởng mạnh. Nhu cầu than cho sản xuất điện tiếp tục là yếu tố hỗ trợ chính. Trong cơ cấu tiêu thụ than nội địa, ngành điện chiếm tới khoảng 70% tổng sản lượng, và điện than vẫn đóng vai trò nguồn điện nền trong hệ thống năng lượng quốc gia. Với định hướng tăng trưởng kinh tế cao, nhu cầu điện dự kiến tiếp tục gia tăng, qua đó hỗ trợ đầu ra cho các doanh nghiệp khai thác than.
Là đơn vị trực thuộc hệ sinh thái TKV, TVD có lợi thế về đầu ra tương đối ổn định. Kế hoạch tiêu thụ than toàn hệ thống duy trì ở mức cao, trong đó phần lớn phục vụ sản xuất điện. Đồng thời, doanh nghiệp vẫn sở hữu trữ lượng khai thác đáng kể, đảm bảo khả năng duy trì sản lượng trong trung và dài hạn.
Tuy nhiên, các thách thức vẫn hiện hữu và mang tính dài hạn. Việc khai thác xuống sâu hơn sẽ tiếp tục làm gia tăng chi phí đào lò, thông gió, vận tải và nhân công. Áp lực chi phí tài chính cũng khó giảm khi nhu cầu vốn đầu tư duy trì ở mức cao. Ngoài ra, rủi ro từ biến động giá than và giá nguyên vật liệu đầu vào như dầu, sắt thép vẫn cần được theo dõi sát.
Một yếu tố quan trọng khác là xu hướng chuyển dịch năng lượng trong dài hạn. Theo định hướng phát triển ngành điện, tỷ trọng điện than sẽ giảm dần, tiến tới loại bỏ trong dài hạn, điều này có thể ảnh hưởng đến triển vọng tiêu thụ của ngành than nói chung.
Dự phóng năm 2026 cho thấy lợi nhuận sau thuế của TVD có thể đạt khoảng 83 tỷ đồng, tăng nhẹ so với nền thấp năm trước. Mức định giá hiện tại tương đối thấp với P/E khoảng 6 lần và P/B quanh 0,7 lần, phản ánh phần nào những lo ngại về triển vọng tăng trưởng và áp lực chi phí.
Tổng thể, TVD là doanh nghiệp có nền tảng sản lượng ổn định nhờ nhu cầu than cho điện, nhưng câu chuyện đầu tư trong giai đoạn tới sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng kiểm soát chi phí và tối ưu hiệu quả khai thác trong bối cảnh điều kiện ngày càng khó khăn.