VCS: Áp lực từ thị trường Mỹ tiếp tục đè nặng triển vọng tăng trưởng năm 2026
VCS đang trải qua giai đoạn khó khăn khi cả thị trường xuất khẩu lẫn thị trường nội địa đều chưa xuất hiện động lực phục hồi đủ mạnh. Mặc dù doanh nghiệp vẫn duy trì được biên lợi nhuận gộp ở mức cao so với nhiều doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, nhưng sự suy giảm doanh thu liên tục đang tạo áp lực lớn lên triển vọng tăng trưởng trong trung hạn.
Là một trong ba nhà sản xuất đá thạch anh cao cấp lớn nhất thế giới, sản phẩm của VCS hiện diện tại hơn 50 quốc gia với mạng lưới hơn 10.000 đại lý và đối tác toàn cầu. Tuy nhiên, mức độ phụ thuộc lớn vào thị trường Bắc Mỹ đang khiến doanh nghiệp chịu tác động mạnh từ chu kỳ bất động sản và các chính sách thương mại của Mỹ.
Kết quả kinh doanh quý I/2026 tiếp tục suy giảm
Quý I/2026, VCS ghi nhận doanh thu đạt 744 tỷ đồng, giảm 27% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận trước thuế đạt 150 tỷ đồng, giảm 24%.
Đây là mức tăng trưởng doanh thu thấp nhất trong khoảng 10 quý gần đây, phản ánh những khó khăn kéo dài của doanh nghiệp khi nhu cầu tiêu thụ đá nhân tạo tại các thị trường xuất khẩu chủ lực vẫn chưa phục hồi.
Theo kế hoạch được thông qua tại ĐHĐCĐ, năm 2026 VCS đặt mục tiêu doanh thu 4.186 tỷ đồng, tăng nhẹ 1% so với năm trước, trong khi lợi nhuận trước thuế dự kiến đạt 744 tỷ đồng, giảm 11%.
Đáng chú ý, sau quý đầu tiên, doanh nghiệp mới hoàn thành khoảng 18% kế hoạch doanh thu và 20% kế hoạch lợi nhuận năm.
Thị trường Mỹ chưa tạo được động lực tăng trưởng
Yếu tố quan trọng nhất quyết định triển vọng của VCS vẫn là diễn biến của thị trường nhà ở Mỹ.
Các dữ liệu gần đây cho thấy thị trường bất động sản Mỹ đang có dấu hiệu cải thiện nhưng chưa thực sự bền vững. Doanh số bán nhà mới tăng nhưng phần lớn đến từ việc các chủ đầu tư phải giảm giá bán hoặc tăng các chương trình ưu đãi để kích cầu.
Trong khi đó, thị trường nhà ở hiện hữu vẫn khá trầm lắng do lãi suất vay mua nhà duy trì ở mức cao. Người mua nhà có xu hướng vay ít hơn hoặc lựa chọn các căn nhà có giá trị thấp hơn nhằm giảm áp lực tài chính.
Nguồn cung nhà ở cũng đang tăng trở lại khi tồn kho nhà ở tại Mỹ liên tục mở rộng. Điều này cho thấy thị trường vẫn đang trong giai đoạn cân bằng lại sau chu kỳ tăng trưởng nóng trước đây.
Đối với VCS, đây là yếu tố đặc biệt quan trọng bởi khoảng 70% sản lượng xuất khẩu của doanh nghiệp tập trung tại khu vực Bắc Mỹ.
Hoạt động xuất khẩu không còn là điểm tựa tăng trưởng
Trong quý I/2026, doanh thu xuất khẩu của VCS đạt 519 tỷ đồng, giảm 18% so với cùng kỳ và chiếm khoảng 70% tổng doanh thu.
Ngoài yếu tố nhu cầu tiêu dùng suy yếu, doanh nghiệp còn phải đối mặt với rủi ro từ cuộc điều tra tự vệ toàn cầu đối với sản phẩm đá nhân tạo tại Mỹ theo Mục 201 của Đạo luật Thương mại năm 1974.
Song song với đó, các chính sách thuế quan mới của chính quyền Mỹ cũng đang làm gia tăng mức độ bất định đối với các doanh nghiệp xuất khẩu vật liệu xây dựng.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các nhà sản xuất Trung Quốc và Ấn Độ, việc duy trì thị phần tại thị trường Mỹ đang trở nên khó khăn hơn đáng kể so với giai đoạn trước.
Thị trường trong nước chưa đủ sức bù đắp
Không chỉ xuất khẩu gặp khó khăn, thị trường nội địa cũng cho thấy sự suy yếu rõ rệt.
Doanh thu trong nước quý I/2026 chỉ đạt 226 tỷ đồng, giảm tới 41% so với cùng kỳ.
Điều này cho thấy nhu cầu tiêu thụ vật liệu hoàn thiện trong nước vẫn khá yếu bất chấp nguồn cung bất động sản đang có dấu hiệu cải thiện. Việc thị trường bất động sản dân dụng hồi phục chậm khiến nhu cầu đối với các sản phẩm đá thạch anh cao cấp chưa thể tăng trưởng trở lại.
Biên lợi nhuận gộp duy trì tích cực nhưng chất lượng tăng trưởng cần theo dõi
Điểm sáng hiếm hoi trong bức tranh tài chính của VCS là biên lợi nhuận gộp đã cải thiện mạnh lên khoảng 29%, mức cao nhất trong 6 quý gần đây.
Điều này cho thấy doanh nghiệp vẫn duy trì được năng lực sản xuất và kiểm soát chi phí tương đối tốt bất chấp môi trường kinh doanh khó khăn.
Tuy nhiên, lợi nhuận hoạt động cốt lõi vẫn chịu áp lực lớn khi lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh chỉ đạt khoảng 155 tỷ đồng, giảm 22% so với cùng kỳ.
Một phần lợi nhuận hiện nay đang được hỗ trợ bởi hoạt động tài chính. Trong quý I/2026, doanh thu tài chính tăng trưởng nhờ giảm đáng kể các khoản lỗ chênh lệch tỷ giá và duy trì nguồn thu từ tiền gửi.
Đây là yếu tố hỗ trợ ngắn hạn nhưng không thể thay thế vai trò của tăng trưởng doanh thu. Về dài hạn, khả năng phục hồi của VCS vẫn phụ thuộc chủ yếu vào sự cải thiện nhu cầu tại các thị trường xuất khẩu.
Định giá và quan điểm đầu tư
Hiện tại, VCS đang giao dịch với P/E khoảng 9,5 lần, thấp hơn mức bình quân 5 năm khoảng 10,2 lần.
Mức định giá này phản ánh phần nào những khó khăn mà doanh nghiệp đang đối mặt. Tuy nhiên, thị trường cũng chưa nhìn thấy động lực đủ mạnh để tái định giá cổ phiếu trong ngắn hạn.
VCS vẫn sở hữu nhiều lợi thế cạnh tranh như thương hiệu toàn cầu, vị thế Top 3 ngành đá thạch anh nhân tạo, biên lợi nhuận gộp cao và nền tảng tài chính lành mạnh. Tuy nhiên, các yếu tố bất lợi gồm chu kỳ nhà ở Mỹ chưa phục hồi mạnh, rủi ro thuế quan và áp lực cạnh tranh quốc tế vẫn đang khiến triển vọng tăng trưởng bị hạn chế.
Với bối cảnh hiện tại, VCS phù hợp hơn với chiến lược theo dõi và chờ đợi tín hiệu phục hồi rõ ràng hơn từ doanh thu xuất khẩu trong các quý tới. Diễn biến của thị trường bất động sản Mỹ và các chính sách thương mại liên quan đến đá nhân tạo sẽ là những yếu tố cần được theo dõi sát sao trước khi kỳ vọng vào một chu kỳ tăng trưởng mới của doanh nghiệp.