- VHC bước vào một giai đoạn mới tại Mỹ:
Vĩnh Hoàn bước vào năm 2026 với lợi thế cạnh tranh đáng kể tại thị trường Mỹ khi doanh nghiệp đã nằm ngoài phạm vi áp dụng thuế chống bán phá giá (CBPG). Trong khi đó, kết quả POR21 cho thấy các đối thủ như Biển Đông, Caseamex, Nam Việt và NTSF lần lượt chịu mức thuế 1,00 USD/kg, 0,84 USD/kg và 0,38 USD/kg, còn VHC tiếp tục được miễn. Điều này giúp VHC có dư địa lớn hơn trong việc quyết định giá bán: doanh nghiệp có thể giữ giá để bảo vệ biên lợi nhuận hoặc giảm giá có chọn lọc để giành thêm thị phần. VHC hiện chiếm khoảng 42% sản lượng cá tra xuất khẩu sang Mỹ trong 6T2026, cho thấy lợi thế thuế quan đã được chuyển hóa thành vị thế thị trường tương đối rõ rệt.
Tuy nhiên, lợi thế này đang đứng trước một phép thử mới khi Mỹ áp thêm thuế 12,5% theo Section 301 từ ngày 24/7/2026. Đây là yếu tố bất lợi đáng kể bởi Mỹ vẫn là thị trường trọng điểm của VHC. Tác động của chính sách mới chưa được phản ánh đầy đủ trong KQKD Q2 khi giai đoạn trước đó xuất hiện hiện tượng các nhà nhập khẩu tăng mua hàng trước khi thuế mới có hiệu lực. Doanh thu Mỹ của VHC tăng mạnh trong tháng 4 nhưng đến tháng 6 đã giảm, và sang tháng 7 - tháng đầu tiên chịu đầy đủ mức thuế mới, doanh thu Mỹ giảm tới 36% YoY.
- Section 301: bất lợi nhưng cũng tạo ra một nghịch lý:
Section 301 rõ ràng là yếu tố tiêu cực đối với VHC. Thuế cao hơn làm giá cá tra Việt Nam tại Mỹ kém cạnh tranh hơn. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là VHC không chịu cú sốc giống các đối thủ, họ chịu 12,5% Section 301, nhưng nhiều đối thủ còn phải chịu thêm thuế CBPG 0,38–1,00 USD/kg. Vì vậy, khoảng cách cạnh tranh về thuế vẫn tồn tại, thậm chí có thể trở nên quan trọng hơn khi thị trường Mỹ thu hẹp.
Tuy nhiên, lợi thế này có giới hạn. Nếu mức thuế cao khiến giá cá tra Việt Nam tăng đủ mạnh, người mua Mỹ có thể không chỉ chuyển sang các doanh nghiệp cá tra khác mà còn chuyển sang các sản phẩm cá thịt trắng thay thế. Khi đó, VHC có thể tiếp tục gia tăng thị phần trong ngành cá tra nhưng tổng quy mô thị trường vẫn thu hẹp, khiến lợi thế cạnh tranh về thuế không đủ để bù đắp hoàn toàn sự suy giảm nhu cầu. Vì vậy, biến số quan trọng không chỉ là VHC giành được bao nhiêu thị phần từ các đối thủ, mà còn là mức độ co giãn của nhu cầu cá tra trước thay đổi về giá.
- Nền tảng vận hành vẫn là điểm tựa:
Q2/2026 cho thấy chất lượng hoạt động cốt lõi của VHC vẫn được duy trì khá tốt. Doanh thu đạt 3.394 tỷ đồng, tăng 7,9% YoY và 16,5% QoQ; biên lợi nhuận gộp đạt 20,6%, mức cao nhất trong 8 quý, tăng 0,8 điểm phần trăm so với cùng kỳ nhờ giá xuất khẩu cá tra phục hồi 7,7% YoY. Đáng chú ý, VHC vẫn duy trì được dư địa định giá tốt nhờ lợi thế miễn thuế CBPG.
- Mỹ suy yếu, nhưng VHC chưa mất động lực tăng trưởng:
Q3/2026 nhiều sẽ là quý đầu tiên phản ánh tương đối đầy đủ tác động của Section 301 lên VHC. Sau khi thuế 12,5% có hiệu lực từ cuối tháng 7, doanh thu tại Mỹ đã giảm mạnh 36% YoY trong tháng 7 và tiếp tục giảm 15% trong tháng 8.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là tổng doanh thu của VHC không giảm tương ứng khi doanh nghiệp đang bù đắp một phần sự suy yếu của Mỹ bằng các thị trường khác. Tháng 7, doanh thu Trung Quốc tăng 80% và EU tăng 19%; sang tháng 8, Trung Quốc tiếp tục tăng 56% và EU tăng 10%. Hai tháng đầu Q3 mang về khoảng 2.247 tỷ đồng doanh thu, cho thấy cú sốc tại Mỹ hiện mới chủ yếu làm thay đổi cơ cấu thị trường thay vì khiến hoạt động kinh doanh của VHC suy giảm trên diện rộng.
- Chiếc bánh nhỏ đi, nhưng phần bánh của VHC có thể lớn hơn:
Section 301 làm chiếc bánh tại Mỹ nhỏ đi, nhưng VHC có cơ hội chiếm một phần lớn hơn của chiếc bánh đó. Đây sẽ là biến số quan trọng quyết định chất lượng câu chuyện VHC trong giai đoạn tới: doanh nghiệp có thể giữ được ASP và biên lợi nhuận đến đâu, đồng thời chuyển lợi thế thuế quan tương đối thành thị phần thực tế như thế nào.
- Lợi nhuận có thể điều chỉnh, nhưng chất lượng kinh doanh vẫn sẽ được duy trì:
Theo quan điểm cá nhân, doanh thu Q3/2026 của VHC sẽ đi ngang đến giảm nhẹ so với cùng kỳ. Biên lợi nhuận gộp nhiều khả năng thấp hơn mức 20,6% của Q2, chủ yếu do áp lực tại thị trường Mỹ và khả năng VHC phải sử dụng một phần lợi thế giá để bảo vệ thị phần, nhưng vẫn có thể duy trì quanh 18-19%, cao hơn nền Q3/2025.


