Bơm tiền kỹ thuật, gián tiếp dùng tiền gửi kho bạc ở Big4 để bơm ra thị trường. Cụ thể, theo Quyết định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về tỷ lệ khấu trừ số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vừa được ban hành, có hiệu lực từ ngày 01/8/2026 đến hết ngày 31/7/2028, tỷ lệ khấu trừ được điều chỉnh xuống còn 50%, thay vì mức 80% đang áp dụng theo Thông tư 25/2026/TT-NHNN. Hiểu nôm na là các ngân hàng Vietcombank, Vietinbank, BDV và Agribank sẽ được dùng thêm tỷ lệ tiền gửi của kho bạc vào hoạt động cho vay.
Đây không phải là quyết định kỹ thuật đơn thuần. Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 ở mức hai con số và duy trì đà tăng trưởng cao trong các năm tiếp theo, việc nới room tín dụng cho nhóm ngân hàng lớn nhất hệ thống trở thành một trong những công cụ được lựa chọn.
Big 4 được “mở van”
-
Tiền gửi Kho bạc Nhà nước từ lâu đã tập trung chủ yếu tại nhóm Big 4 (Vietcombank, BIDV, VietinBank, Agribank). Trước đây, khi LDR tiến sát trần 85%, dù vẫn còn thanh khoản thực tế, các ngân hàng này cũng không thể đẩy mạnh cho vay thêm. Phần tiền thừa thường được “đậu” vào trái phiếu Chính phủ hoặc thị trường liên ngân hàng.
-
Nay với việc được tính đến 50% nguồn tiền gửi Kho bạc, LDR của nhóm này sẽ giảm đáng kể. Room tín dụng được mở ra mà không cần phải huy động thêm tiền gửi mới hay thu hẹp dư nợ hiện có. Về bản chất, chính sách không bơm thêm tiền vào hệ thống, mà cho phép sử dụng hiệu quả hơn lượng tiền đang nằm sẵn tại các ngân hàng lớn.
-
Đây chính là điểm then chốt để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng. Tín dụng vẫn là kênh dẫn vốn quan trọng nhất vào nền kinh tế. Khi nhóm ngân hàng chiếm tỷ trọng lớn nhất về dư nợ được nới room, khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp và người dân sẽ được cải thiện rõ rệt trong giai đoạn tới.
Những rủi ro đi kèm
Tuy nhiên, mọi sự nới lỏng đều có cái giá của nó.
-
Thứ nhất, rủi ro tăng trưởng tín dụng nóng. Khi room được mở đột ngột, áp lực hoàn thành chỉ tiêu tăng trưởng có thể khiến một bộ phận ngân hàng nới lỏng tiêu chuẩn cho vay. Nếu chất lượng tín dụng không được kiểm soát chặt, nợ xấu có thể trở thành vấn đề trong vòng 12–18 tháng tới.
-
Thứ hai, sự phụ thuộc vào nguồn tiền Kho bạc gia tăng. Tiền gửi Kho bạc lớn nhưng không ổn định. Khi Chính phủ có nhu cầu chi tiêu cao, việc rút tiền có thể diễn ra nhanh chóng, đẩy LDR của các ngân hàng tăng vọt và buộc họ phải điều chỉnh đột ngột.
-
Thứ ba, tác động lan tỏa đến ngân hàng nhỏ. Khi Big 4 ưu tiên đẩy vốn ra thị trường 1 thay vì “đậu” tiền ở liên ngân hàng, thanh khoản thị trường 2 có thể căng hơn. Các ngân hàng quy mô nhỏ và vừa – vốn phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn liên ngân hàng – sẽ phải đối mặt với chi phí vốn cao hơn hoặc khó tiếp cận vốn hơn.
Cuối cùng, tính tạm thời của chính sách. Quyết định chỉ có hiệu lực đến hết tháng 7/2028. Nếu các ngân hàng mở rộng tín dụng dựa trên room tạm thời này, việc quay lại mức khấu trừ 80% sau đó có thể tạo ra cú sốc điều chỉnh.