Đứng trước nhu cầu bổ sung một lượng vốn lớn, doanh nghiệp có thể lựa chọn nhiều phương án: chào bán riêng lẻ cho nhà đầu tư chiến lược, tìm đối tác tổ chức hoặc phát hành thêm cho cổ đông hiện hữu. NVL đang lựa chọn phương án thứ ba với tỷ lệ 3:1 và giá chào bán 10.000 đồng/cổ phiếu.
Ở góc nhìn tiêu cực, có thể cho rằng doanh nghiệp đang đề nghị cổ đông hiện tại tiếp tục bỏ tiền trong khi quá trình tái cấu trúc chưa hoàn tất. Tuy nhiên, nhìn ở chiều ngược lại, phương án này cũng giúp cổ đông hiện hữu được tiếp cận cơ hội trước, thay vì tỷ lệ sở hữu bị pha loãng bởi một nhóm nhà đầu tư bên ngoài mà không có quyền lựa chọn tương ứng.
Cơ chế 3:1 về bản chất không bắt buộc cổ đông phải mua thêm. Người tin rằng nguồn vốn mới có thể giúp NVL giảm áp lực tài chính, duy trì công trường và phục hồi dòng tiền có thể thực hiện quyền để giữ tỷ lệ sở hữu. Người chưa sẵn sàng bỏ thêm vốn có thể cân nhắc chuyển nhượng quyền theo quy định được công bố. Rủi ro lớn nhất nằm ở trường hợp cổ đông bỏ qua thông tin, không mua cũng không xử lý quyền trong thời gian cho phép.
Nếu lấy mức giá NVL 13.350 đồng ngày 21/8 làm giả định, giá lý thuyết sau điều chỉnh theo tỷ lệ 3:1 vào khoảng 12.513 đồng/cổ phiếu. Giá chào bán 10.000 đồng thấp hơn mức này khoảng 20%. Đây là một khoảng đệm nhất định cho quyền mua, nhưng không phải cam kết lợi nhuận vì thị giá thực tế vẫn có thể thay đổi theo diễn biến của NVL và thị trường chung.
Do đó, giá 10.000 đồng chỉ là một phần của bài toán. Phần còn lại nằm ở việc doanh nghiệp sẽ sử dụng nguồn vốn như thế nào và các dự án đang được tái khởi động có thể tạo ra dòng tiền đủ nhanh hay không. Cổ đông không chỉ mua thêm cổ phiếu; họ đang cân nhắc có tiếp tục đồng hành với một quá trình phục hồi vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng.
Điểm đáng ghi nhận là quyền quyết định trước tiên vẫn thuộc về cổ đông hiện hữu. Nhưng để quyền đồng hành này thực sự có giá trị, NVL sẽ phải chứng minh rằng phần vốn cổ đông bỏ thêm có thể giúp doanh nghiệp tiến gần hơn tới trạng thái tự vận hành, thay vì chỉ kéo dài quá trình xử lý khó khăn.