VIB: Lợi nhuận có thể phục hồi, nhưng chất lượng tài sản vẫn là nút thắt
Kết quả kinh doanh quý 2/2026 của Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) cho thấy bức tranh chưa thực sự tích cực. Lợi nhuận trước thuế đạt 2.383 tỷ đồng, giảm 15% so với quý trước và giảm 8% so với cùng kỳ. Lũy kế 6 tháng, lợi nhuận trước thuế đạt 5.186 tỷ đồng, chỉ tăng 3% YoY. Điểm đáng chú ý là lợi nhuận suy giảm dù thu nhập lãi thuần vẫn tăng 10% YoY, cho thấy áp lực chủ yếu đến từ các nguồn thu ngoài lãi và chi phí dự phòng gia tăng.
Hoạt động tín dụng cũng đang phản ánh sự thay đổi khá rõ trong cơ cấu kinh doanh của VIB. Đến cuối quý 2, tín dụng toàn ngân hàng mới tăng 4% so với đầu năm, thấp hơn đáng kể so với mức tăng 9,8% của cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý hơn, dư nợ khách hàng cá nhân giảm 2% trong khi tín dụng doanh nghiệp tăng 17,8%. Hai nhóm đóng góp lớn vào tăng trưởng doanh nghiệp là kinh doanh bất động sản, tăng 58% YTD, và dịch vụ tài chính, tăng 12% YTD.
Đây là một thay đổi quan trọng bởi bán lẻ vốn là mảng kinh doanh cốt lõi của VIB. Cho vay hộ kinh doanh giảm 13% so với đầu năm, trong khi cho vay mua nhà chỉ tăng 1,8%. Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất còn cao, nhu cầu vay của khách hàng cá nhân vẫn chịu áp lực. Việc tín dụng doanh nghiệp trở thành động lực tăng trưởng giúp tổng dư nợ phục hồi, nhưng đồng thời khiến chất lượng tăng trưởng tín dụng cần được theo dõi kỹ hơn, đặc biệt khi một phần đáng kể đến từ lĩnh vực bất động sản.
Ở chiều tích cực, NIM quý 2 đã phục hồi 17 điểm cơ bản so với quý trước lên khoảng 3,1%. Nguyên nhân chính là lợi suất tài sản tăng nhanh hơn chi phí vốn khi các khoản vay hiện hữu được tái định giá. VIB cũng gia tăng cho vay trung hạn trong quý 2, qua đó có khả năng tiếp tục hỗ trợ lợi suất cho vay và NIM trong các quý tới.
Tuy nhiên, chất lượng của phần thu nhập ngoài lãi chưa thực sự ổn định. Thu nhập ngoài lãi quý 2 giảm 45% QoQ và 13% YoY. Thu nhập dịch vụ có khoản đóng góp đột biến khoảng 665 tỷ đồng từ bancassurance, trong khi hoạt động kinh doanh ngoại hối ghi nhận khoản lỗ 423 tỷ đồng. Riêng nửa đầu năm, hoạt động phái sinh ngoại hối khiến VIB lỗ khoảng 840 tỷ đồng. Điều này cho thấy kết quả kinh doanh hiện tại vẫn có sự biến động tương đối lớn giữa các nguồn thu ngoài hoạt động tín dụng truyền thống.
Vấn đề đáng quan tâm nhất hiện nay vẫn là chất lượng tài sản. Nợ xấu hình thành ròng trong quý 2 đạt gần 1.400 tỷ đồng, tăng 15% so với quý trước. Tỷ lệ nợ nhóm 2 đạt 2,6%, cao hơn đáng kể mức bình quân 1,6% của nhóm ngân hàng quy mô vừa. Trong khi đó, tỷ lệ bao phủ nợ xấu chỉ khoảng 43,6%, cho thấy bộ đệm dự phòng của VIB vẫn tương đối mỏng. Nếu nợ nhóm 2 tiếp tục chuyển thành nợ xấu, ngân hàng sẽ phải duy trì chi phí dự phòng ở mức cao, qua đó hạn chế tốc độ phục hồi lợi nhuận.
Bước sang quý 3, triển vọng lợi nhuận có cơ sở cải thiện nhưng chưa phải là sự đảo chiều hoàn toàn về chất lượng hoạt động. Lợi nhuận trước thuế được dự phóng đạt khoảng 2.530 tỷ đồng, tăng 6% QoQ và 25% YoY trên nền thấp. Tín dụng có thể tăng lên 8% so với đầu năm, trong khi NIM được kỳ vọng nhích lên khoảng 3,15%. Hai yếu tố này có thể giúp tổng thu nhập hoạt động tăng khoảng 9% YoY.
Điểm cần lưu ý là phần lớn mức tăng trưởng lợi nhuận quý 3 dự kiến đến từ nền so sánh thấp, tín dụng tăng nhanh hơn và NIM cải thiện nhẹ, chứ chưa xuất phát từ việc rủi ro tín dụng đã được xử lý. Nợ xấu hình thành ròng vẫn được dự báo quanh 1.500 tỷ đồng, khiến chi phí dự phòng khó giảm đáng kể.
Cho cả năm 2026, lợi nhuận trước thuế được dự phóng khoảng 10.525 tỷ đồng, tăng 16% YoY nhưng đã được điều chỉnh giảm 5% so với dự báo trước. Nguyên nhân chính là triển vọng thu nhập ngoài lãi kém tích cực hơn và chi phí dự phòng phải tăng để xử lý rủi ro tín dụng. Chi phí hoạt động giảm nhờ tinh gọn nhân sự giúp bù đắp một phần áp lực, nhưng không thay đổi câu chuyện cốt lõi rằng chất lượng tài sản vẫn là yếu tố quyết định khả năng cải thiện lợi nhuận của VIB.
Nhìn tổng thể, VIB đang bước vào giai đoạn lợi nhuận có khả năng phục hồi sau kết quả yếu của quý 2, nhờ tín dụng tăng tốc và NIM được hỗ trợ bởi quá trình tái định giá khoản vay. Tuy nhiên, tăng trưởng bán lẻ vẫn yếu, cơ cấu tín dụng đang nghiêng nhiều hơn về doanh nghiệp và bất động sản, trong khi nợ xấu hình thành mới cùng bộ đệm dự phòng mỏng tiếp tục là rủi ro lớn nhất. Vì vậy, các quý tới cần theo dõi không chỉ tốc độ tăng tín dụng mà quan trọng hơn là diễn biến nợ nhóm 2, nợ xấu hình thành mới và chi phí dự phòng. Đây sẽ là những yếu tố quyết định liệu sự phục hồi lợi nhuận của VIB có thực sự bền vững hay không.
Nếu anh/chị đang nắm giữ hoặc quan tâm đến VIB và muốn trao đổi thêm về triển vọng, các rủi ro cần theo dõi hoặc chiến lược với vị thế hiện tại, có thể liên hệ với em qua thông tin tại trang tiểu sử để được hỗ trợ trực tiếp.