Chỉ vài tuần sau khi FTSE Russell phát đi tín hiệu tích cực về việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp, câu chuyện đã nhanh chóng chuyển sang một giai đoạn mới: làm gì để biến “danh hiệu” thành dòng vốn thực chất.
Chiều 15/4, tại trụ sở Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), cuộc làm việc giữa cơ quan quản lý và FTSE Russell không còn dừng ở việc ghi nhận thành quả cải cách, mà tập trung vào những bước đi cụ thể trong giai đoạn hậu nâng hạng - giai đoạn mang tính quyết định đối với chu kỳ phát triển tiếp theo của thị trường.
Từ cải cách thể chế đến chuẩn hóa theo “luật chơi toàn cầu”
Việc được nâng hạng không phải là điểm kết thúc, mà là kết quả của một quá trình cải cách kéo dài, từ hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao tính minh bạch đến cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài.
Nhưng theo cách nhìn của giới đầu tư quốc tế, nâng hạng chỉ là “tấm vé vào cửa”. Điều quan trọng hơn là thị trường có đủ điều kiện vận hành theo chuẩn quốc tế hay không.
Trong cuộc làm việc, UBCKNN nhấn mạnh các trọng tâm cải cách tiếp theo:
- Đơn giản hóa thủ tục đầu tư
- Cắt giảm điều kiện kinh doanh
- Hoàn thiện cơ chế pháp lý
- Đẩy nhanh hệ thống thanh toán bù trừ theo mô hình CCP (Central Counterparty)
Đây đều là những “nút thắt kỹ thuật” mà các quỹ ngoại quan tâm nhiều hơn cả danh xưng thị trường.
FTSE Russell: Việt Nam đang đặt ra một “chuẩn mới”
Điểm đáng chú ý không nằm ở việc Việt Nam được nâng hạng, mà ở cách FTSE Russell nhìn nhận sự kiện này.
Theo ông Gerald Toledano, đại diện tổ chức này, việc Việt Nam được nâng hạng không chỉ mang ý nghĩa nội tại mà còn tạo ra một benchmark mới cho các thị trường đang trong lộ trình nâng hạng.
Nói cách khác, Việt Nam không còn là “người theo sau”, mà đang trở thành một case study cho các thị trường frontier khác.
Đồng thời, FTSE Russell cũng xác nhận lộ trình đưa cổ phiếu Việt Nam vào các bộ chỉ số toàn cầu như FTSE All-World Index - yếu tố mang tính bản lề để kích hoạt dòng vốn thụ động (passive funds).
Dòng vốn ngoại: Cơ hội lớn nhưng không tự đến
Việc lọt vào rổ chỉ số toàn cầu đồng nghĩa với khả năng tiếp cận hàng nghìn quỹ đầu tư bám theo chỉ số. Nhưng dòng vốn này không tự động chảy vào, mà phụ thuộc vào mức độ “đầu tư được” (investability) của thị trường.
Theo FTSE Russell, hệ thống chỉ số toàn cầu đóng vai trò như một “cầu nối”, giúp nhà đầu tư tiếp cận thị trường thông qua các quỹ ETF và quỹ thụ động.
Tuy nhiên, để chuyển hóa thành dòng tiền thực, Việt Nam vẫn phải giải bài toán quen thuộc:
- Room ngoại
- Thanh khoản
- Minh bạch thông tin
- Chuẩn mực công bố
- Hạ tầng giao dịch
Giai đoạn hậu nâng hạng: Cuộc chơi của sản phẩm và chiều sâu thị trường
Một điểm nhấn khác trong cuộc làm việc là định hướng hợp tác sâu hơn giữa hai bên, đặc biệt trong:
- Xây dựng bộ chỉ số mới
- Phát triển sản phẩm đầu tư
- Chuẩn hóa theo thông lệ quốc tế
Đây chính là bước chuyển từ “thị trường tăng trưởng” sang “thị trường có chiều sâu” - nơi dòng tiền không chỉ đến từ đầu cơ mà từ các chiến lược phân bổ tài sản dài hạn.
Kết luận: Nâng hạng là điểm khởi đầu của một chu kỳ mới
Thị trường chứng khoán Việt Nam đã đi qua giai đoạn khó nhất - đạt được sự công nhận từ các tổ chức xếp hạng toàn cầu.
Nhưng phía trước mới là phần quan trọng hơn:
chuyển hóa nâng hạng thành thanh khoản, thành dòng vốn, và cuối cùng là thành giá trị thực cho thị trường.
Trong chu kỳ này, vai trò của cơ quan quản lý, hạ tầng thị trường và chất lượng doanh nghiệp niêm yết sẽ quyết định liệu Việt Nam có thực sự bước vào “sân chơi mới nổi” - hay chỉ dừng lại ở danh xưng.