VINGROUP – CHAEBOL ĐẦU TIÊN CỦA VIỆT NAM ĐANG THÀNH HÌNH?
Chaebol không phải là một doanh nghiệp, mà là một hệ sinh thái kinh tế
Khi nhắc đến Samsung, Hyundai hay LG, nhiều người nghĩ ngay đến điện thoại, ô tô hay thiết bị điện tử. Tuy nhiên, điều tạo nên sức mạnh thực sự của các Chaebol Hàn Quốc không nằm ở một sản phẩm cụ thể mà nằm ở khả năng xây dựng một hệ sinh thái kinh doanh đa ngành, nơi mỗi công ty thành viên đóng một vai trò riêng trong chiến lược phát triển dài hạn của tập đoàn. Nếu nhìn theo định nghĩa này, Vingroup có lẽ là doanh nghiệp niêm yết đầu tiên tại Việt Nam đang sở hữu những đặc điểm gần nhất với mô hình Chaebol.
Vinhomes – “cỗ máy tạo vốn” cho toàn bộ hệ sinh thái
Trong bất kỳ Chaebol nào cũng tồn tại một lĩnh vực đóng vai trò tạo dòng tiền chủ lực. Với Samsung là điện tử, với Hyundai là ô tô. Còn với Vingroup, vai trò đó hiện nay thuộc về Vinhomes. Không chỉ là doanh nghiệp bất động sản lớn nhất Việt Nam, Vinhomes còn là nguồn lợi nhuận và dòng tiền quan trọng giúp tập đoàn có khả năng đầu tư vào những lĩnh vực đòi hỏi vốn lớn như xe điện, công nghệ hay hạ tầng. Có thể nói, nếu không có Vinhomes, sẽ không có VinFast ngày hôm nay. Đây chính là mảnh ghép nền tảng nhất trong mô hình Chaebol của Vingroup.
VinFast – tham vọng đưa Việt Nam lên bản đồ công nghiệp thế giới
Nếu phải chọn một lĩnh vực thể hiện rõ nhất khát vọng Chaebol của Vingroup, đó chính là VinFast. Trong lịch sử, hầu hết các quốc gia công nghiệp hóa thành công đều sở hữu ít nhất một doanh nghiệp sản xuất mang tính biểu tượng. Hyundai là niềm tự hào của Hàn Quốc. Toyota là biểu tượng của Nhật Bản. Tại Việt Nam, VinFast đang được kỳ vọng đảm nhận vai trò tương tự. Dù còn đối mặt với nhiều thách thức về lợi nhuận và quy mô thị trường, VinFast vẫn là doanh nghiệp đầu tiên của Việt Nam đầu tư bài bản vào chuỗi giá trị ô tô điện toàn cầu, từ sản xuất, pin, công nghệ đến hệ thống phân phối quốc tế.
Vinpearl – cánh tay nối dài trong lĩnh vực dịch vụ và du lịch
Một Chaebol không chỉ hoạt động trong công nghiệp mà còn hiện diện trong các ngành dịch vụ thiết yếu. Vinpearl đóng vai trò đó trong hệ sinh thái Vingroup. Với mạng lưới khách sạn, khu nghỉ dưỡng và tổ hợp vui chơi giải trí trải dài trên cả nước, Vinpearl không chỉ tạo doanh thu riêng mà còn góp phần nâng cao giá trị cho các đại đô thị, trung tâm thương mại và hệ sinh thái tiêu dùng của tập đoàn. Đây là mô hình tương tự cách nhiều Chaebol Hàn Quốc mở rộng sang lĩnh vực dịch vụ để gia tăng sức ảnh hưởng trong nền kinh tế.
Vincom Retail – kiểm soát hạ tầng bán lẻ hiện đại
Một trong những đặc điểm nổi bật của Chaebol là khả năng kiểm soát chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu dùng. Trong hệ sinh thái Vingroup, Vincom Retail đảm nhiệm vai trò kết nối người tiêu dùng với các dịch vụ và sản phẩm của tập đoàn. Với hàng chục trung tâm thương mại trên cả nước, Vincom không đơn thuần là doanh nghiệp cho thuê mặt bằng mà còn là hạ tầng thương mại hiện đại giúp Vingroup duy trì hiện diện sâu rộng trong đời sống người dân.
Vinmec – xây dựng nền tảng y tế chất lượng cao
Nếu nhìn vào Samsung hay Hyundai, có thể thấy các Chaebol thường mở rộng sang những lĩnh vực mang tính xã hội như y tế và phúc lợi. Vinmec chính là mảnh ghép đó của Vingroup. Mặc dù chưa phải lĩnh vực tạo ra lợi nhuận lớn, nhưng hệ thống bệnh viện Vinmec giúp hoàn thiện hệ sinh thái dịch vụ, đồng thời nâng cao giá trị thương hiệu và vị thế của tập đoàn trong dài hạn. Đây là chiến lược thường thấy ở các tập đoàn lớn khi chuyển từ mục tiêu kinh doanh sang xây dựng ảnh hưởng xã hội.
Vinschool – đầu tư vào nguồn nhân lực tương lai
Một nền công nghiệp mạnh không thể phát triển nếu thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao. Vinschool được xem là khoản đầu tư dài hạn của Vingroup vào giáo dục và con người. Dù đóng góp tài chính hiện tại chưa đáng kể so với các lĩnh vực khác, nhưng đây là mảnh ghép quan trọng giúp hệ sinh thái Vingroup mở rộng ảnh hưởng sang lĩnh vực đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, tương tự cách nhiều Chaebol Hàn Quốc đầu tư vào giáo dục để phục vụ chiến lược dài hạn.
VinRobotics, VinAI và công nghệ – nền móng cho giai đoạn phát triển tiếp theo
Điều khiến Vingroup khác biệt so với phần lớn các tập đoàn tư nhân tại Việt Nam là tham vọng công nghệ. Thông qua các công ty như VinAI, VinRobotics và các trung tâm nghiên cứu công nghệ cao, tập đoàn đang từng bước xây dựng năng lực trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và công nghệ tương lai. Đây là hướng đi tương đồng với Samsung hay LG, những tập đoàn đã chuyển từ sản xuất truyền thống sang làm chủ công nghệ để duy trì lợi thế cạnh tranh toàn cầu.
Điều gì khiến Vingroup giống Chaebol nhất?
Điểm giống lớn nhất giữa Vingroup và các Chaebol Hàn Quốc không nằm ở quy mô doanh thu hay vốn hóa thị trường. Điểm giống nằm ở cách tập đoàn sử dụng một lĩnh vực kinh doanh tạo dòng tiền mạnh để tài trợ cho các ngành chiến lược có thời gian hoàn vốn dài. Vinhomes tạo dòng tiền để đầu tư cho VinFast. Hệ sinh thái bất động sản hỗ trợ bán lẻ, du lịch, giáo dục và y tế. Các mảng kinh doanh không tồn tại độc lập mà liên kết với nhau thành một cấu trúc thống nhất. Đây chính là đặc điểm cốt lõi của mô hình Chaebol.
Luận điểm
Thị trường hiện nay vẫn chủ yếu định giá VIC thông qua bất động sản và diễn biến của VinFast. Tuy nhiên, nếu nhìn theo góc độ dài hạn, điều đáng chú ý hơn là sự hình thành của một hệ sinh thái đa ngành có khả năng tác động đến nhiều lĩnh vực của nền kinh tế. Không phải mọi dự án của Vingroup đều sẽ thành công, cũng không phải mọi tham vọng đều trở thành hiện thực. Nhưng nếu Việt Nam thực sự xuất hiện một Chaebol theo đúng nghĩa trong 10–20 năm tới, Vingroup hiện là cái tên có nhiều đặc điểm tương đồng nhất với mô hình mà Samsung hay Hyundai từng trải qua trong giai đoạn đầu phát triển.
Bài viết thể hiện quan điểm cá nhân