VIX: Lợi nhuận 2026 giảm 48% – “cú phanh” sau năm kỷ lục hay điểm rơi tích lũy mới?
Trong nhóm cổ phiếu chứng khoán, VIX luôn là một cái tên rất đặc biệt: tăng nhanh khi thị trường thuận, biến động mạnh khi thị trường rung lắc, và luôn gắn liền với kỳ vọng tự doanh – margin – tăng vốn. Chính vì vậy, thông tin VIX đặt kế hoạch lợi nhuận sau thuế năm 2026 giảm 48% so với năm 2025 không đơn thuần là một con số kế hoạch. Đây là tín hiệu buộc nhà đầu tư phải nhìn lại: VIX đang bước vào giai đoạn “nghỉ lấy đà” sau một năm bùng nổ, hay chu kỳ lợi nhuận đỉnh cao đã đi qua?
1. Điểm nhấn đầu tiên: kế hoạch giảm nhưng không hẳn là tin xấu
Theo tài liệu chuẩn bị ĐHĐCĐ thường niên 2026, VIX đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế 3.500 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 2.800 tỷ đồng. Nếu so với mức lợi nhuận sau thuế kỷ lục 5.410 tỷ đồng của năm 2025, kế hoạch này giảm khoảng 48%.
Nhìn bề mặt, đây là một con số tiêu cực. Tuy nhiên, với doanh nghiệp chứng khoán, đặc biệt là doanh nghiệp có tỷ trọng tự doanh lớn như VIX, lợi nhuận không nên nhìn theo một đường thẳng đều đặn như ngân hàng hay tiêu dùng. Lợi nhuận của VIX có độ nhạy rất cao với thị trường chung, biến động danh mục FVTPL, thanh khoản thị trường và hiệu quả sử dụng vốn.
Nói cách khác, năm 2025 là một năm “đột biến cao”, còn kế hoạch 2026 có thể đang phản ánh sự thận trọng của ban lãnh đạo trước bối cảnh thị trường không còn dễ kiếm tiền như giai đoạn bùng nổ.
2. Quý I/2026 cho thấy vấn đề cốt lõi: tự doanh là con dao hai lưỡi
Quý I/2026, VIX ghi nhận lợi nhuận trước thuế 156 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 138 tỷ đồng, giảm lần lượt 66% và 63% so với cùng kỳ. Nguyên nhân chính đến từ hoạt động tự doanh kém hiệu quả: VIX lỗ tự doanh gần 82 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước lãi hơn 330 tỷ đồng.
Đây là điểm rất quan trọng. Với VIX, nhà đầu tư không chỉ mua một công ty chứng khoán thông thường, mà đang mua một doanh nghiệp có tính “beta cao” với thị trường. Khi thị trường thuận, danh mục tự doanh có thể tạo ra lợi nhuận rất lớn. Nhưng khi thị trường điều chỉnh, cùng một danh mục đó có thể kéo lợi nhuận đi xuống rất nhanh.
Vì vậy, câu hỏi quan trọng nhất với VIX trong năm 2026 không phải là “kế hoạch lợi nhuận giảm bao nhiêu?”, mà là: sau đợt tăng vốn lớn, VIX sẽ phân bổ vốn mới như thế nào để tạo lợi nhuận bền vững hơn?
3. Năm 2025 quá rực rỡ nên 2026 bị đặt lên bàn cân rất khó
Năm 2025, VIX đạt lợi nhuận trước thuế 6.717 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 5.410 tỷ đồng, gấp nhiều lần năm 2024. Đây là mức nền rất cao. Khi một doanh nghiệp đi từ mức lợi nhuận bình thường lên mức kỷ lục, thì năm kế tiếp gần như chắc chắn sẽ bị thị trường soi rất kỹ.
Nếu năm 2026 VIX chỉ cần không đạt kỳ vọng tăng trưởng tiếp, cổ phiếu cũng có thể bị định giá lại. Nhưng nếu nhìn ở góc độ tuyệt đối, kế hoạch lợi nhuận sau thuế 2.800 tỷ đồng vẫn là con số lớn đối với một công ty chứng khoán.
Vấn đề nằm ở chất lượng lợi nhuận. Lợi nhuận 2.800 tỷ này đến nhiều hơn từ môi giới, margin, lãi cho vay và dịch vụ tài chính, hay tiếp tục phụ thuộc lớn vào tự doanh? Nếu lợi nhuận đến từ mảng ổn định hơn, thị trường có thể chấp nhận P/E cao hơn. Ngược lại, nếu lợi nhuận vẫn chủ yếu phụ thuộc vào danh mục tự doanh, cổ phiếu sẽ bị chiết khấu vì rủi ro biến động lớn.
4. Tăng vốn: lợi thế lớn, nhưng cũng là áp lực lớn
VIX vừa đi qua một đợt tăng vốn rất lớn. Công ty chào bán thêm cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với giá 12.000 đồng/cp, dự kiến thu hơn 11.000 tỷ đồng. Nguồn vốn này được định hướng phân bổ vào ba nhóm chính: tự doanh, cho vay ký quỹ và góp vốn vào VIXEX.
Đây là điểm vừa tích cực vừa cần thận trọng.
Tích cực ở chỗ, trong ngành chứng khoán, vốn là “nguyên liệu đầu vào”. Muốn mở rộng margin phải có vốn. Muốn tự doanh quy mô lớn phải có vốn. Muốn tăng năng lực cạnh tranh, nâng hạn mức cho khách hàng lớn, tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái thị trường vốn, cũng cần vốn.
Nhưng mặt trái là sau tăng vốn, số lượng cổ phiếu lưu hành tăng mạnh. Khi mẫu số tăng lên, EPS sẽ bị pha loãng nếu lợi nhuận không tăng tương ứng. Nói đơn giản: VIX có thêm “đạn”, nhưng thị trường sẽ đòi hỏi công ty phải bắn thật hiệu quả.
5. Định giá nhanh: không còn quá rẻ nếu dùng kế hoạch 2026
Tại vùng giá khoảng 17.000–18.000 đồng/cp, với vốn điều lệ sau tăng vốn khoảng 24.500 tỷ đồng, VIX có lượng cổ phiếu lưu hành xấp xỉ 2,45 tỷ cổ phiếu. Nếu lấy kế hoạch lợi nhuận sau thuế 2026 là 2.800 tỷ đồng, EPS kế hoạch vào khoảng 1.140 đồng/cp.
Như vậy, P/E forward theo kế hoạch 2026 đang quanh 15 lần. Nếu tính thêm cổ tức cổ phiếu 5% dự kiến trong quý III/2026, EPS pha loãng sẽ thấp hơn một chút, khoảng hơn 1.080 đồng/cp.
Điều này cho thấy VIX không còn là câu chuyện “rẻ tuyệt đối” nếu nhìn theo kế hoạch lợi nhuận 2026. Cổ phiếu chỉ thực sự hấp dẫn nếu nhà đầu tư tin rằng VIX có thể vượt kế hoạch, hoặc thị trường chứng khoán bước vào một chu kỳ thanh khoản mạnh mới giúp tự doanh và margin cùng bùng nổ.
Ngược lại, nếu lợi nhuận 2026 chỉ quanh kế hoạch và thị trường không thuận, vùng định giá hiện tại không còn quá dễ chịu.
6. Cổ tức cổ phiếu 5%: không nên xem là động lực chính
VIX dự kiến chia cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu tỷ lệ 5%, tức cổ đông sở hữu 20 cổ phiếu sẽ nhận thêm 1 cổ phiếu mới. Sau phát hành, vốn điều lệ dự kiến tăng từ khoảng 24.503 tỷ đồng lên 25.728 tỷ đồng.
Tuy nhiên, nhà đầu tư cần tỉnh táo: cổ tức bằng cổ phiếu không tạo ra dòng tiền thật cho cổ đông. Đây chủ yếu là nghiệp vụ chia tách vốn chủ sở hữu, làm tăng số lượng cổ phiếu lưu hành. Giá cổ phiếu về lý thuyết sẽ điều chỉnh tương ứng.
Do đó, điểm đáng quan tâm không phải là “được nhận thêm cổ phiếu”, mà là sau khi vốn điều lệ tiếp tục tăng, VIX có duy trì được ROE hấp dẫn hay không.
7. Câu chuyện tích cực của VIX nằm ở đâu?
Thứ nhất, VIX có quy mô vốn lớn, đây là lợi thế rõ ràng trong ngành chứng khoán. Khi thị trường bước vào chu kỳ tăng thanh khoản, các công ty có vốn lớn sẽ có lợi thế trong cho vay margin, tự doanh và dịch vụ tài chính.
Thứ hai, nếu thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục được hỗ trợ bởi kỳ vọng nâng hạng, dòng tiền tổ chức và chính sách phát triển thị trường vốn, nhóm chứng khoán vẫn là nhóm hưởng lợi trực tiếp. Trong đó, VIX là cổ phiếu có độ nhạy cao với sóng ngành.
Thứ ba, mảng margin có thể trở thành động lực ổn định hơn nếu công ty sử dụng vốn mới hiệu quả. Quý I/2026, dù lợi nhuận giảm mạnh do tự doanh, doanh thu từ các khoản phải thu và cho vay vẫn tăng tốt. Đây là điểm cần theo dõi trong các quý tiếp theo.
Thứ tư, việc VIX dự kiến triển khai hoạt động bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán theo cơ chế đối tác bù trừ trung tâm là một câu chuyện dài hạn đáng chú ý. Nếu thị trường phái sinh, bán khống có kiểm soát, giao dịch trong ngày hoặc các sản phẩm mới phát triển mạnh hơn, những công ty chứng khoán có năng lực vốn và hạ tầng tốt sẽ có thêm dư địa tăng trưởng.
8. Rủi ro cần đặt lên hàng đầu
Rủi ro lớn nhất của VIX là rủi ro tự doanh. Danh mục FVTPL chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản, đồng nghĩa lợi nhuận có thể biến động rất mạnh theo thị trường. Một quý thị trường không thuận có thể làm kết quả kinh doanh đổi màu rất nhanh.
Rủi ro thứ hai là pha loãng. Sau nhiều lần tăng vốn, quy mô vốn điều lệ của VIX đã tăng rất mạnh. Nếu lợi nhuận không tăng tương xứng, EPS và ROE sẽ chịu áp lực.
Rủi ro thứ ba là kỳ vọng thị trường. VIX từng có năm 2025 quá nổi bật, nên thị trường có thể đã quen với một mức lợi nhuận rất cao. Khi công ty đặt kế hoạch giảm, nhà đầu tư ngắn hạn dễ phản ứng tiêu cực.
Rủi ro thứ tư là biến động giá cổ phiếu. VIX không phải cổ phiếu phòng thủ. Đây là mã có biên độ biến động lớn, phù hợp với nhà đầu tư chấp nhận rủi ro cao và có kỷ luật giao dịch rõ ràng.
9. Góc nhìn kỹ thuật và chiến lược giao dịch
Với VIX, không nên mua chỉ vì “tin giảm đã ra hết” hoặc vì cổ tức cổ phiếu 5%. Cách tiếp cận hợp lý hơn là chia thành các kịch bản.
Kịch bản tích cực: thị trường chung giữ xu hướng hồi phục, thanh khoản cải thiện, nhóm chứng khoán hút tiền trở lại, VIX giữ được nền giá và vượt các vùng cản gần với khối lượng thuyết phục. Khi đó, cổ phiếu có thể được định giá lại theo kỳ vọng vượt kế hoạch 2026.
Kịch bản trung tính: giá đi ngang tích lũy, thị trường chờ thêm kết quả kinh doanh quý II và quý III. Đây là kịch bản cần quan sát chất lượng lợi nhuận: margin có tăng không, tự doanh có phục hồi không, chi phí vốn có được kiểm soát không.
Kịch bản tiêu cực: thị trường chung suy yếu, tự doanh tiếp tục lỗ hoặc lợi nhuận không cải thiện sau tăng vốn. Khi đó, VIX có thể tiếp tục bị chiết khấu vì câu chuyện pha loãng và chất lượng lợi nhuận.
10. Kết luận: VIX không dành cho người thích an toàn, nhưng vẫn là mã đáng theo dõi
VIX năm 2026 không còn là câu chuyện đơn giản “lợi nhuận tăng bằng lần” như năm 2025. Đây là giai đoạn thị trường sẽ kiểm chứng năng lực thật sự của doanh nghiệp sau tăng vốn: vốn lớn có chuyển hóa thành lợi nhuận bền vững hay không?
Ở vùng giá hiện tại, VIX không quá rẻ nếu nhìn theo kế hoạch lợi nhuận 2026. Nhưng cổ phiếu cũng chưa mất hoàn toàn sức hấp dẫn, bởi đây vẫn là một trong những mã chứng khoán có độ nhạy cao nhất với sóng ngành, đặc biệt nếu thị trường bước vào chu kỳ thanh khoản mạnh.
Quan điểm cá nhân: VIX phù hợp để theo dõi theo hướng cổ phiếu chu kỳ – beta cao – hưởng lợi khi thị trường thuận, hơn là một khoản đầu tư phòng thủ dài hạn. Nhà đầu tư nên tập trung vào ba biến số: kết quả tự doanh, tăng trưởng margin và hiệu quả sử dụng vốn sau phát hành.
VIX có thể không còn dễ chơi như giai đoạn trước, nhưng nếu thị trường chứng khoán bước vào sóng lớn, đây vẫn là một cái tên khó bỏ qua trong nhóm chứng khoán.
Bài viết chỉ phục vụ mục đích tham khảo, không phải khuyến nghị mua bán.