Mấy phiên gần đây mình có ngồi xem lại một số doanh nghiệp thép quy mô vừa và tình cờ chú ý đến VLS – CTCP Sản xuất Thép Việt Long. Đây không phải cái tên quá quen thuộc nếu so với Hòa Phát, Hoa Sen hay Nam Kim, nên mình thử đọc kỹ hơn BCTC xem doanh nghiệp này đang có câu chuyện gì.
Điểm đầu tiên khá dễ nhận ra là quy mô doanh thu của VLS đã thay đổi khá nhanh. Năm 2024 doanh thu khoảng 600,3 tỷ đồng, sang năm 2025 đã lên hơn 1.038,6 tỷ đồng, tức tăng khoảng 73%. Sang nửa đầu năm 2026, doanh thu tiếp tục tăng khoảng 27,4% so với cùng kỳ. Lợi nhuận gộp cũng tăng khoảng 42,1%.
Đọc đến đây thì chắc nhiều người sẽ nghĩ: doanh thu tăng, lợi nhuận gộp tăng, vậy lợi nhuận sau thuế chắc cũng phải cải thiện?
Nhưng thực tế lại không như vậy.
6 tháng đầu năm 2026, VLS vẫn lỗ sau thuế khoảng 2,36 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước lỗ khoảng 1,44 tỷ đồng.
Đây mới là chỗ mình thấy đáng để bàn.
Một doanh nghiệp có doanh thu tăng hơn 27%, lợi nhuận gộp tăng hơn 42%, nhưng lợi nhuận cuối cùng lại chưa cải thiện tương ứng. Vậy phần giá trị tạo ra trong hoạt động kinh doanh đang bị “ăn mòn” ở đâu?
Nhìn xuống báo cáo thì có một số nguyên nhân khá rõ. Chi phí tài chính tăng khoảng 77%, chi phí quản lý doanh nghiệp tăng khoảng 82%, còn chi phí bán hàng cũng tăng rất mạnh so với cùng kỳ.
Nói cách khác, câu chuyện của VLS có vẻ không còn nằm đơn thuần ở việc “bán được bao nhiêu hàng”, mà là bán được rồi giữ lại được bao nhiêu lợi nhuận.
Đây là điểm mình thấy khá thú vị khi nhìn một doanh nghiệp thép quy mô vừa.
Ngành thép vốn đã có biên lợi nhuận không quá dễ chịu, lại phụ thuộc khá nhiều vào giá nguyên liệu, giá bán, tồn kho, công nợ và chi phí vốn. Khi doanh nghiệp mở rộng doanh thu nhanh, nhu cầu vốn lưu động cũng có thể tăng theo. Nếu doanh thu tăng nhưng chi phí tài chính và các chi phí vận hành tăng nhanh hơn, quy mô càng lớn chưa chắc hiệu quả càng cao.
VLS hiện tại có vẻ đang đứng đúng giữa hai câu chuyện này: một bên là tăng trưởng doanh thu khá mạnh, một bên là khả năng chuyển tăng trưởng đó thành lợi nhuận vẫn chưa thực sự rõ ràng.
Mình nghĩ đây cũng là điểm cần phân biệt khi nhìn các doanh nghiệp thép. Không phải cứ sản lượng tăng, doanh thu tăng là lợi nhuận sẽ tăng tương ứng. Với những doanh nghiệp lớn, lợi thế quy mô có thể giúp hấp thụ một phần chi phí. Còn với doanh nghiệp quy mô nhỏ hơn, biến động của từng khoản chi phí có thể tác động khá rõ đến lợi nhuận cuối cùng.
Với VLS, mình sẽ quan tâm nhất đến các quý tiếp theo chứ không chỉ nhìn vào một kỳ báo cáo. Liệu biên lợi nhuận gộp có tiếp tục duy trì? Chi phí tài chính có hạ nhiệt không? Dòng tiền kinh doanh có cải thiện tương ứng với doanh thu? Hàng tồn kho và phải thu khách hàng sẽ đi theo hướng nào? Và quan trọng nhất, bao giờ doanh nghiệp có thể chuyển mức doanh thu trên 1.000 tỷ đồng thành lợi nhuận một cách ổn định?
Nếu làm được những điều này thì câu chuyện sẽ rất khác.
Còn nếu doanh thu tiếp tục tăng nhưng lợi nhuận vẫn lẹt đẹt, thậm chí dòng tiền không cải thiện, thì rõ ràng tăng trưởng doanh thu lúc đó chưa chắc đã mang nhiều ý nghĩa.
Một điểm nữa mình khá tò mò là quy mô hiện tại của VLS liệu đã đủ lớn để tạo ra lợi thế kinh tế theo quy mô hay chưa. Nếu doanh thu tiếp tục tăng, các chi phí cố định có được phân bổ hiệu quả hơn không? Hay doanh nghiệp lại phải tăng thêm vốn, tăng thêm chi phí bán hàng và vốn lưu động để duy trì tốc độ tăng trưởng?
Đây có lẽ là câu hỏi cần thêm vài quý nữa mới có câu trả lời.
Mình đưa case VLS lên đây chủ yếu vì thấy có một sự tương phản khá rõ giữa tăng trưởng doanh thu và kết quả lợi nhuận, chứ không phải để đưa ra quan điểm mua bán gì.
Anh em trên F247 có ai từng theo dõi VLS chưa? Nếu đã soi BCTC rồi thì mình khá muốn nghe thêm góc nhìn về biên lợi nhuận, dòng tiền và cơ cấu vốn của doanh nghiệp này.
Theo mọi người, với một doanh nghiệp thép quy mô như VLS, yếu tố nào sẽ quyết định khả năng cải thiện lợi nhuận trong 1–2 năm tới: tăng sản lượng, cải thiện biên gộp hay kiểm soát chi phí tài chính và vốn lưu động?
Có thể mỗi người sẽ nhìn một góc khác nhau, nên mình nghĩ case này khá đáng để cùng mổ xẻ.