Trong bối cảnh ngành thép đang dần bước qua giai đoạn khó khăn, kết quả kinh doanh bán niên 2026 của các doanh nghiệp cho thấy một điểm đáng chú ý: tăng trưởng doanh thu đã quay trở lại, nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng chuyển được mức tăng doanh thu thành lợi nhuận tương ứng .
CTCP Sản xuất Thép Việt Long (UPCoM: VLS) là một trường hợp khá điển hình.
Doanh thu và lợi nhuận gộp cùng cải thiện
Theo báo cáo tài chính soát xét bán niên 2026, doanh thu thuần của VLS trong 6 tháng đầu năm tăng khoảng 27,4% so với cùng kỳ . Đáng chú ý hơn, lợi nhuận gộp tăng khoảng 42,1% , tức tốc độ tăng lợi nhuận gộp cao hơn tốc độ tăng doanh thu.
Đây là tín hiệu tương đối tích cực nếu nhìn riêng ở cấp độ hoạt động kinh doanh cốt lõi.
Khi doanh thu tăng nhanh hơn và lợi nhuận gộp cải thiện mạnh hơn, có thể thấy biên lợi nhuận gộp của doanh nghiệp đang có sự chuyển biến theo hướng tích cực. Điều này quan trọng đối với một doanh nghiệp sản xuất thép, bởi biên lợi nhuận thường chịu ảnh hưởng lớn từ giá nguyên liệu đầu vào, giá bán và mức độ cạnh tranh trên thị trường.
Tuy nhiên, câu chuyện của VLS lại chưa dừng ở lợi nhuận gộp.
Vì sao lợi nhuận sau thuế vẫn âm?
Trong 6 tháng đầu năm 2026, VLS vẫn ghi nhận lỗ sau thuế khoảng 2,36 tỷ đồng , trong khi cùng kỳ năm trước lỗ khoảng 1,44 tỷ đồng.
Nói cách khác, doanh nghiệp đã có sự cải thiện đáng kể về quy mô doanh thu và lợi nhuận gộp nhưng kết quả cuối cùng vẫn chưa chuyển sang trạng thái có lãi.
Nguyên nhân nằm chủ yếu ở phần chi phí.
Chi phí tài chính tăng khoảng 77,2% , chi phí quản lý doanh nghiệp tăng khoảng 82,5% , trong khi chi phí bán hàng tăng tới hơn 17 lần so với cùng kỳ.
Đây mới là điểm đáng chú ý nhất trong bức tranh bán niên của VLS.
Nếu chỉ nhìn vào doanh thu, có thể cho rằng doanh nghiệp đang phục hồi khá nhanh. Nhưng khi đi xuống đến lợi nhuận sau thuế, mức tăng chi phí đã hấp thụ phần lớn thành quả tạo ra từ hoạt động kinh doanh.
Điều này đặt ra một câu hỏi quan trọng hơn đối với giai đoạn cuối năm: VLS cần tăng trưởng doanh thu đến mức nào để có thể vượt qua điểm hòa vốn về lợi nhuận?
Tăng trưởng doanh thu chưa phải là toàn bộ câu chuyện
Đối với doanh nghiệp thép, tăng doanh thu trong giai đoạn thị trường phục hồi thường không phải yếu tố quá khó nếu nhu cầu và giá bán cùng cải thiện.
Điều khó hơn là kiểm soát vốn lưu động, chi phí tài chính, chi phí bán hàng và chi phí quản lý khi quy mô kinh doanh mở rộng.
VLS từng ghi nhận doanh thu năm 2025 đạt hơn 1.038 tỷ đồng , cao hơn đáng kể so với khoảng 600 tỷ đồng của năm 2024. Điều này cho thấy quy mô hoạt động của doanh nghiệp đã tăng nhanh trong thời gian tương đối ngắn.
Nhưng khi doanh nghiệp mở rộng quy mô, yêu cầu về vốn lưu động cũng tăng theo. Nếu tốc độ tăng doanh thu nhanh nhưng chi phí tài chính và các khoản chi phí phục vụ bán hàng tăng nhanh hơn, lợi nhuận có thể chưa cải thiện tương ứng.
Do đó, giai đoạn tiếp theo của VLS có lẽ không đơn thuần là câu chuyện “doanh thu có tăng nữa hay không” , mà là “doanh thu tăng thêm có tạo ra bao nhiêu lợi nhuận” .
Bối cảnh ngành đang thuận lợi hơn
Ở góc độ ngành, triển vọng của thép năm 2026 đang có nhiều tín hiệu tích cực hơn so với giai đoạn trước.
Sản lượng thép thô của Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 24,7 triệu tấn, tăng khoảng 12% so với năm trước. Các dự báo cho năm 2026 cũng cho thấy nhu cầu thép có khả năng tiếp tục tăng khi đầu tư công, xây dựng hạ tầng và bất động sản dần phục hồi.
Đặc biệt, tiến độ các dự án hạ tầng lớn có thể tạo thêm dư địa cho nhóm thép xây dựng và các sản phẩm thép phục vụ xây dựng.
Với VLS, hoạt động chính tập trung vào sản xuất các sản phẩm ống thép, trong đó có ống thép đen và ống thép mạ kẽm. Vì vậy, việc thị trường xây dựng và đầu tư hạ tầng phục hồi sẽ là yếu tố cần theo dõi trong những quý tới.
Tuy nhiên, ngành thuận lợi chỉ tạo ra điều kiện cho tăng trưởng. Khả năng chuyển hóa điều kiện đó thành lợi nhuận vẫn phụ thuộc vào nội lực của từng doanh nghiệp.
VLS cần chứng minh điều gì trong nửa cuối năm?
Sau báo cáo bán niên, có thể nói VLS đang đứng ở một điểm khá thú vị.
Một mặt, doanh thu tăng mạnh và lợi nhuận gộp cải thiện nhanh hơn doanh thu. Đây là nền tảng tích cực.
Mặt khác, doanh nghiệp vẫn chưa giải quyết được bài toán chi phí. Đặc biệt, mức tăng mạnh của chi phí bán hàng và chi phí tài chính khiến lợi nhuận cuối cùng chưa thể bắt kịp tốc độ tăng trưởng của hoạt động kinh doanh.
Vì vậy, các báo cáo quý tiếp theo sẽ đáng theo dõi ở ba chỉ tiêu:
Thứ nhất, biên lợi nhuận gộp. Nếu tiếp tục duy trì xu hướng cải thiện, đây sẽ là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp tiến tới điểm hòa vốn.
Thứ hai, chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp. Nếu tốc độ tăng các khoản chi phí này giảm đáng kể so với doanh thu, hiệu quả hoạt động có thể cải thiện nhanh.
Thứ ba, chi phí tài chính và dòng tiền. Với doanh nghiệp sản xuất có quy mô doanh thu tăng nhanh, khả năng quản trị vốn lưu động sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận.
Từ “tăng trưởng” đến “hiệu quả”
Điểm đáng chú ý ở VLS hiện tại không nằm ở việc doanh nghiệp có tăng trưởng hay không.
Các con số bán niên đã cho thấy tăng trưởng doanh thu đang hiện hữu .
Vấn đề là tăng trưởng đó chưa chuyển hóa đầy đủ thành lợi nhuận.
Vì vậy, nếu ngành thép tiếp tục thuận lợi trong nửa cuối năm, điều đáng chờ đợi ở VLS không đơn thuần là một con số doanh thu cao hơn, mà là khả năng thu hẹp khoản lỗ, kiểm soát chi phí và từng bước cải thiện hiệu quả trên mỗi đồng doanh thu .
Nếu làm được điều này, câu chuyện của VLS sẽ chuyển từ một doanh nghiệp đang mở rộng quy mô sang một doanh nghiệp bắt đầu chứng minh được chất lượng của tăng trưởng .
Và đây mới có thể là yếu tố quyết định cách thị trường nhìn nhận VLS trong những quý tiếp theo