SAI THÌ ĐÃ SAO
Ngay cả Buffett – người cẩn trọng đến từng xu và cực kỳ hiếm khi sai lầm – thì phần lớn tài sản ông sở hữu thực chất chỉ đến từ khoảng 4% số lần đặt cược trong suốt sự nghiệp đầu tư. Nói cách khác, cứ 25 lần xuống tiền thì chỉ có 1 lần là thực sự “đổi đời”.
Và nếu ngay cả một người như Warren Buffett còn chấp nhận sai lầm tới 96% số lần đầu tư, thì ta mới thấy đầu tư là một trò chơi kỳ lạ.
Nó cho phép bạn sai rất nhiều, miễn là… bạn đúng một lần đủ lớn. Nhưng để điều đó xảy ra, bạn phải đủ kiên nhẫn và bản lĩnh để giữ chặt những khoản mình tin tưởng — trong một thời gian rất, rất dài.
Một ví dụ còn “gắt” hơn là Shelby Davis — một nhà đầu tư người Mỹ, cũng là người khởi đầu của gia tộc Davis nổi tiếng trên phố Wall. Ông này đầu tư rất sớm vào các công ty bảo hiểm quốc tế. Cách chơi của ông không phải là kiểu “tất tay” vào một mã, mà mua rải rác rất nhiều mã, đa số chiếm chưa đến 1% danh mục. Gần như tất cả đều thất bại. Nhưng có một mã — AIG — lại thành công rực rỡ. Và nhờ ông… không bán, cứ để yên đó, nên cổ phiếu AIG ban đầu chỉ chiếm chưa đến 2% danh mục, sau nhiều năm đã trở thành 80–90% tổng tài sản của gia đình. Một vụ nổ chậm, nhưng rất lớn.
Ngẫm lại với thị trường Việt Nam, đây là điều mà phần đông nhà đầu tư cá nhân không quen, thậm chí không chấp nhận.
Chúng ta thường có tư duy ăn xổi: mua hôm nay, mai tăng là bán, hoặc “lướt sóng” bằng margin, mỗi vòng lời 3–5% đã mừng húm.
Trong khi bản chất của đầu tư dài hạn là bạn phải… sai rất nhiều, rồi kiên trì chờ đúng một lần thật lớn. Và phần lớn những cú sai đó, bạn buộc phải giữ — giữ cả thành công lẫn thất bại — chứ không phải mỗi lần đỏ tài khoản là cắt lỗ, hay xanh nhẹ là “chốt lời non”.
Đó cũng là lý do vì sao các quỹ đầu tư chuyên nghiệp ở Việt Nam thường gặp khó khăn khi bị so sánh với chỉ số VNIndex. Họ phải giải trình NAV từng quý, bị áp lực dòng vốn vào ra liên tục. Họ không thể nắm giữ dài hạn một mã trong 10 năm như cách mà index “vô tình” làm được. Và chính vì sự “ngu ngơ” đó mà chỉ số lại… thắng. VNIndex không biết khi nào nên bán VNM, FPT, hay khi nào nên cắt MWG — nó cứ giữ mãi, và rồi chính những doanh nghiệp như vậy trở thành trụ cột kéo thị trường đi lên.
Bạn có thể gọi đó là may mắn. Nhưng thực chất, đó là sự may mắn dành cho những ai kiên định, và đủ kiên nhẫn để cho thời gian làm việc của nó.
Đầu tư không đòi hỏi bạn phải đúng 100 lần.
Bạn chỉ cần đúng một lần, miễn là bạn còn nắm giữ nó tới cuối cùng.
(Mr. H.H)







