Cổ phiếu điện - Cho một đời an nhiên, bài học đầu tư cơ bản

, , , , , ,

Những ngày này, trên báo chí đang âm thầm len lỏi những thông tin về điện chầu chực tăng giá trong năm tới, nhân chủ đề này. Tôi gửi đến những góc nhìn về cổ phiếu điện cũng như ngành điện nói chung để mọi người tham khảo và xem xét đưa vào danh mục đầu tư của mình. Bài viết không thể hiện góc nhìn của môi giới mà dưới góc nhìn của người hiểu về ngành điện.

1. Điện năng có quan trọng không
Điện cũng như các năng lượng khác, là dòng máu của nền kinh tế, không có điện thì không có quốc gia mà chỉ có bộ lạc và bộ tộc thôi :grin:

2. Ngành điện ở nước ta đang như thế nào?
Nói một cách rất vắn tắt thì sản xuất tiêu thụ điện năng của nước ta chia làm 3 khâu: Sản xuất - Truyền Tải - Phân Phối.
Phân phối là các Tổng Cty/Công ty điện lực tỉnh và thành phố (như chúng ta đang mua điện của các cty phân phối). (110kV - 0.4 kV)
Truyền tải thì có Tổng cty Truyền tải điện (500kV - 220kV )
Sản xuất là nhiệm vụ của các nhà máy điện
Ngành điện là ngành độc quyền tự nhiên trong nền kinh tế, và hiện cho tư nhân tham gia vào khâu phát điện trong thị trường điện (xây dựng nhà máy điện), đây là chủ đề chính

3. Những chỉ trích tăng giá lên top Comment
Khi chỉ có nhen nhóm việc tăng giá, Comment đầu tiên các bạn đọc được là: Hãy xóa bỏ độc quyền, hãy cho tư nhân tham gia, hãy học viễn thông abc abc…
image
Nhìn chung đa số họ đọc cái title rồi comment thôi chứ thực không mấy ai đọc nội dung, các bố đi làm lương hàng năm vẫn đòi tăng, giá xăng dầu tăng ầm ầm mấy năm qua, giá than cũng cao chót vót, vậy mà họ vẫn muốn ông nhà đèn ko đc tăng giá liên 3 năm, vcl sự suy nghĩ thiển cận và vị kỷ. Là những nhà đầu tư có tri thức, chúng ta biết vật giá vẫn tăng theo lạm phát tự nhiên chứ làm gì có thứ giá cả gì mãi đứng yên. Phải không?

3. Giá điện có cao không, có xóa bỏ độc quyền như viễn thông được không?
Hiện nay, nguồn điện của chúng ta phụ thuộc vào thủy điện, nhiệt điện, phong điện và quang điện. Với tỷ trọng thủy điện và nhiệt điện cao (do nhu cầu ổn định hệ thống) nên giá điện không cao hơn các nước khác (đcm nếu điện mà đóng gói được gửi sang châu Châu thì giàu to)
Có một số ít các bạn không não lên tiếng rằng hãy xóa bỏ độc quyền, hãy học tập viễn thông. Vấn đề 3 khâu như tôi đã đề cập thì đã có nhà máy điện tham gia vào hệ thống nhằm mục đích đầu tư thu lợi nhuận,
Các bạn có thể suy nghĩ như này, viễn thông họ đầu tư nhiều trạm BTS rồi các thuê bao xung quanh bán kính nhất định sử dụng (không dây), nhưng nếu bây giờ một thành phố có hai ba công ty bán điện, và kéo hai ba cặp dây chờ đến nhà bạn để bạn lựa chọn, nhà bạn sẽ có hai ba đầu công tơ, đó là một nguồn lực khủng khiếp trong xây dựng và không ai bỏ tiền ra đâu, việc kéo dây viễn thông là đi nhờ cột điện và dây viễn thông ít nguy hiểm hơn dây điện. Vậy thì bà con nông thôn, vùng sâu vùng xa thì làm loz gì có lợi nhuận để kéo dây đến? Cũng như đường dây truyền tải 500kV, có ông tư nhân nào cần thiết phải bỏ tiền ra xây dựng không? Đó là cả một công trình quốc gia
Đó là vì sao mà ngành điện nhìn chung vẫn là độc quyền tư nhiên
image

4. Việt nam đang sử dụng các nguồn điện nào
image
Các bạn có thể thấy, thủy điện và nhiệt điện chiếm tỷ trọng rất lớn, nguyên nhân là vì các nhà máy thủy điện của nước ta có công suất rất lớn và thu về nguồn lợi khổng lồ (nên không có cổ phần hóa đâu nhé), nhưng xét về tính ổn định thì nhiệt điện vẫn là lớn nhất. Điện tái tạo vẫn đang trên đà thay thế điện than truyền thống theo dự thảo quy hoạch điện 8.

5. Cổ điện là cổ không kỳ vọng?
Để trả lời câu hỏi này, bạn cần trả lời mình kỳ vọng những gì. Cổ điện khó ăn bằng lần trong ngắn và trung hạn nhưng tốc độ tăng giá theo thời gian thì rất ấn tượng. Cổ điện thường có thanh khoản thấp, vì ít câu chuyện riêng, rất ít khi tăng vốn, có tiền là chia cho cổ đông, có những cổ điện ở trạng thái bán thì rẻ mua thì đắt, ăn cổ tức là vô cùng no ấm. DRL là một ví dụ, có những thời điểm không có giao dịch, tôi nhận thấy DRL là một thứ sánh ngang BCM, VCF.
Bạn cũng nên nhớ một điều là giá điện chỉ có tăng chứ không có giảm trong trung và dài hạn.


6. Đầu tư vào cổ điện như thế nào
Theo kinh nghiệm của tôi, cổ điện nên có trong tỷ trọng của các bạn để có thể có cổ tức đều và tránh việc ăn giấy nhiều quá từ các cổ khác. Tôi thường hiện thực hóa các khoản lợi nhuận lướt sóng để mua một ít cổ điện theo định kỳ. Cổ điện thường không có chia đôi chia ba tài khoản nên hãy yên tâm nắm giữ

7. Những cổ điện nên quan tâm
POW: Phòng thủ cứng, nhìn chung không nên đầu tư cổ này, vô cùng yếu ớt, tăng ít giảm ít, giấy nhiều, phù hợp đánh lướt sóng hơn. POW nhìn chung mang tính thị trường

NT2: Công ty con của POW, NT2 là một đứa con ngoan, đã từng nằm trong rổ VN30, lợi nhuận được ghi nhận không trích quỹ Đâu tư phát triển, NT2 lại là hot trend khi nằm trong nhóm điện khí được ưu tiên phát triển trong QH8, Tôi không nghĩ ngợi gì nếu mua và nắm giữ NT2 ở mức giá dưới 22 với mức định giá không dưới 35, cổ tức đều

HND, QTP: Cổ điện than cực kỳ đáng quan tâm, hai cổ than này rất ít giao dịch, và bị bỏ rơi vì liên quan tới than, một thứ năng lượng lỗi thời. Theo tôi định giá hai cổ này không dưới 22 với cổ tức đều. Sau 2030 sẽ không phát triển thêm nhà máy điện than, nhà máy điện Ninh Bình tới đây sẽ đóng cửa theo yc của UBND tỉnh Ninh Bình, các công suất này sẽ được bù đắp bởi một số nhà máy điện miền Bắc trong ngắn hạn. Giá than hạ nhiệt sẽ cải thiện lớn biên lợi nhuận của HND QTP, đặc biệt trong hai năm tới, khi trả hết nợ vay trong khi khấu hao còn dài, mọi thứ sẽ rất đẹp. Khi có dòng tài chính ổn định, lượng cổ tức sẽ tăng đáng kể, nếu bạn nào quan tâm, PPC (nhà máy nhiệt điện phả lại) đã hết khấu hao và tiền dư ra cũng đầu tư vào hai nhà máy này

SJD, CHP: Thủy điện Cần Đơn có năm trả cổ tức 45% có mức giá này là quá hời, hiện SJD bị quả nợ của thằng Sông Đà hơi nặng (thế mà tiền vẫn trả đều), nên tôi đánh giá SJD mua giá này và tương lai lên 2x không có suy nghĩ

VSH, GEG: Hai con này ít quan tâm hơn nhưng sẽ mua nếu giá rẻ, VSH sẽ mua ở vùng 24-25, GEG từ 10-12 do thời gian khấu hao dài và nợ vay còn quá lớn

Đầu tư vào cổ điện, tiền sẽ đều đặn, là một bài học đầu tư giá trị rất đích thực, vì phân tích cổ điện khá đơn giản, có thể nói là bài phân tích tài chính cực kỳ cơ bản. Đơn giản luôn là vẻ đẹp

7. Lợi ích của các NMĐ khi giá điện tăng

  • EVN có nguồn tiền dồi dào hơn, các nhà máy điện sẽ ít bị nợ tiền bán, giảm chi phí tài chính cho các nhà máy điện
  • Tuy nhiên lợi thế sẽ thuộc về các nhà máy nhiện điện là than và khí, do giá NVL đang ở mức đỉnh, tương lai sẽ giảm, và biên lợi nhuận của nhà máy nhiệt điện thấp, khi giá bán điện trên hợp đồng được điều chỉnh sẽ khiến mức tăng trưởng lợi nhuận ấn tượng hơn các nhà máy điện tái tạo, hiện nay thủ tướng đang yêu cầu xem xét lại giá điện từ các NMĐ tái tạo do họ đang hưởng lợi khá nhiều
    Thủ tướng: Phải tính lại giá điện gió, mặt trời để hài hoà lợi ích - VnExpress

Các cổ điện mà người viết đang nắm giữ: POW, SJD, HND, QTP
Chúc các bạn tích lũy thành công!

Như vậy những hàng" POW, SJD, HND, QTP" là không nên mua? Vì mua là…dễ bị chốt!? Vậy phải tìm hàng khác

Đúng là không nên mua cho đầu tư ngắn hạn bạn nhé

QTP: Quý IV có thể sáng hơn khi nhiệt điện được huy động trở lại

Điểm đáng chú ý với CTCP Nhiệt điện Quảng Ninh (QTP) lúc này không nằm ở mức tăng trưởng lợi nhuận 9 tháng đã khá cao, mà ở khả năng nhiệt điện than được huy động nhiều hơn trong quý IV. Nhu cầu điện tiếp tục tăng trong khi điều kiện thời tiết có thể khiến nguồn thủy điện suy giảm, tạo cơ hội để QTP nâng sản lượng. Tuy nhiên, lợi nhuận quý IV có thể không tăng tương ứng vì nền so sánh cùng kỳ rất cao.

Quý III cho thấy hoạt động của QTP đã cải thiện nhưng chưa thực sự thuận lợi. Doanh thu đạt 2.815 tỷ đồng, tăng 37% so với cùng kỳ, lợi nhuận sau thuế đạt 75,7 tỷ đồng, tăng 129%. Biên lợi nhuận gộp chỉ đạt 3,3%, cho thấy khả năng sinh lời từ hoạt động sản xuất điện vẫn khá mỏng. Nguyên nhân chính là quý III nằm trong mùa mưa, thủy điện được ưu tiên huy động nên giá điện trên thị trường thấp.

Điểm tích cực là nền tài chính của QTP đang tốt hơn đáng kể. Doanh nghiệp không còn chi phí lãi vay trong quý III, trong khi thu nhập tài chính tăng nhờ lượng tiền gửi lớn. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận sau thuế đạt gần 600 tỷ đồng, tăng hơn 51% và lợi nhuận trước thuế đã vượt kế hoạch cả năm.

Nhưng câu chuyện đáng quan tâm hơn nằm ở quý IV.

Sản lượng điện toàn hệ thống trong 9 tháng tăng 9,3% và nhu cầu quý IV được dự kiến tiếp tục tăng hai chữ số. Trong khi đó, El Nino được kỳ vọng duy trì sang năm 2027, có thể làm lượng nước về các hồ thủy điện thấp hơn và tăng nhu cầu huy động nhiệt điện than. Đây là điều kiện thuận lợi trực tiếp cho QTP vì nhà máy có tổng công suất 1.200 MW.

Rủi ro thiếu nhiên liệu cũng phần nào được giảm bớt khi nguồn than cho các nhà máy điện trong quý IV đã được cam kết đảm bảo. Nếu nhu cầu điện tăng đúng kỳ vọng và thủy điện suy yếu, QTP có cơ sở để tăng sản lượng, qua đó cải thiện hiệu quả sử dụng nhà máy và hỗ trợ lợi nhuận từ hoạt động chính.

Tuy nhiên, nhà đầu tư cần nhìn đúng bản chất con số lợi nhuận quý IV. Cùng kỳ năm trước QTP từng ghi nhận khoản chênh lệch tỷ giá lớn, tạo nền lợi nhuận bất thường rất cao. Vì vậy, lợi nhuận quý IV năm nay có thể giảm mạnh so với cùng kỳ dù hoạt động sản xuất điện thực tế vẫn cải thiện. Đây là trường hợp con số lợi nhuận giảm nhưng chưa chắc hoạt động kinh doanh xấu đi.

Ở chiều ngược lại, áp lực tài chính có thể quay trở lại từ năm 2027. QTP đã ký hợp đồng nâng cấp hệ thống xử lý khí thải với tổng mức đầu tư gần 3.800 tỷ đồng, trong đó khoảng 2.800 tỷ đồng dự kiến sử dụng vốn vay. Dự án cần thiết để nhà máy đáp ứng tiêu chuẩn môi trường và duy trì hoạt động dài hạn, nhưng cũng có thể khiến chi phí lãi vay tăng trở lại.

Nhìn trong 1–2 quý tới, điểm quyết định câu chuyện QTP vẫn là mức độ huy động nhiệt điện. Nếu nhu cầu điện duy trì cao, thủy điện suy yếu và nguồn than được đảm bảo, QTP có cơ sở bước vào giai đoạn vận hành thuận lợi hơn so với quý III. Điều cần tránh là chỉ nhìn vào mức giảm lợi nhuận so với nền cao năm trước rồi kết luận hoạt động kinh doanh đang xấu đi.

Nhà đầu tư muốn xem sâu hơn về triển vọng, rủi ro và định giá của QTP có thể vào trang tiểu sử để nhận phân tích chi tiết.

VSH: Giá điện tăng mạnh vẫn chưa đủ bù cú giảm sản lượng

CTCP Thủy điện Vĩnh Sơn - Sông Hinh (VSH) đang cho thấy một đặc điểm rất rõ của doanh nghiệp thủy điện: giá bán điện tốt có thể hỗ trợ lợi nhuận, nhưng khi nước về hồ giảm mạnh, sản lượng vẫn là yếu tố quyết định. Trong quý III/2026, giá bán điện bình quân tăng tới 34% so với cùng kỳ nhưng lợi nhuận sau thuế vẫn giảm 43%. Điều này khiến triển vọng quý IV phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng phục hồi sản lượng thay vì kỳ vọng giá điện tiếp tục tăng.

Quý III là giai đoạn khó khăn nhất của VSH từ đầu năm khi điều kiện thủy văn bất lợi khiến sản lượng điện chỉ đạt 314 triệu kWh, giảm 44% so với cùng kỳ. Giá bán điện bình quân tăng lên 1.334 đồng/kWh đã phần nào giảm bớt tác động, nhưng không thể bù được mức sụt giảm quá lớn của sản lượng. Doanh thu vì vậy giảm 25% xuống 419 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế còn 121 tỷ đồng, giảm 43%. Biên lợi nhuận gộp cũng thu hẹp xuống 45,8%.

Điểm đáng chú ý là kết quả lũy kế 9 tháng vẫn chưa suy giảm quá mạnh. VSH đạt 1.398 triệu kWh sản lượng điện, giảm 18%, nhưng giá bán điện bình quân tăng 17% lên 1.154 đồng/kWh. Nhờ vậy doanh thu chỉ giảm 4% xuống 1.613 tỷ đồng, còn lợi nhuận sau thuế đạt 628 tỷ đồng, giảm 3%. Biên lợi nhuận gộp vẫn duy trì ở mức khá cao 53,8%. Nói cách khác, giá điện tốt đang đóng vai trò như một “tấm đệm”, giúp VSH giữ lợi nhuận ổn định hơn mức giảm của sản lượng.

Tuy nhiên, đây cũng chính là điểm cần thận trọng khi nhìn sang quý IV. Sau 9 tháng, doanh thu và lợi nhuận sau thuế đã lần lượt hoàn thành khoảng 76% và 78% mức dự phóng cả năm, nhưng sản lượng điện mới chỉ đạt 61%. Khoảng cách này cho thấy kết quả hiện tại phụ thuộc khá nhiều vào mặt bằng giá bán điện thuận lợi, trong khi yếu tố cốt lõi là sản lượng vẫn đang hụt đáng kể.

Vì vậy, khả năng tăng tốc mạnh trong quý IV chưa thật sự rõ ràng nếu lưu lượng nước về hồ không cải thiện đáng kể. Với thủy điện, doanh thu tăng thêm từ sản lượng thường có chất lượng cao vì phần lớn chi phí cố định đã được hấp thụ. Ngược lại, khi sản lượng giảm sâu, giá bán điện dù cao cũng khó bù hoàn toàn tác động lên lợi nhuận. Quý III đã thể hiện khá rõ mối quan hệ này.

Điểm tích cực là VSH vẫn duy trì được nền lợi nhuận tương đối ổn định trong 9 tháng nhờ giá điện cao và biên lợi nhuận tốt. Tuy nhiên, câu chuyện đầu tư trong 1–2 quý tới sẽ chuyển từ “giá bán hỗ trợ” sang “sản lượng có phục hồi hay không”. Nếu thủy văn thuận lợi hơn, lợi nhuận có thể cải thiện khá nhanh nhờ đặc tính đòn bẩy vận hành của thủy điện. Ngược lại, nếu sản lượng tiếp tục thấp và giá bán điện không còn duy trì mức cao, dư địa tăng trưởng lợi nhuận sẽ bị thu hẹp đáng kể.

Nhìn chung, VSH chưa cho thấy sự suy yếu lớn về nền tảng kinh doanh, nhưng quý III cho thấy giá điện cao không thể thay thế hoàn toàn vai trò của sản lượng. Biến số quan trọng nhất trong quý IV và đầu năm 2027 vẫn là lượng nước về hồ và khả năng phục hồi sản lượng phát điện.

Nhà đầu tư muốn xem sâu hơn về triển vọng, rủi ro và định giá của VSH có thể vào trang tiểu sử để nhận báo cáo phân tích chi tiết.

QTP theo mình không nên đầu tư dài hạn vì nó là nhiệt điện than, không hợp thời, là lỗi thời. Ngành điện nên quan tâm những con thuỷ điện, ví dụ như DRL tỷ suất cổ tức bằng tiền gần như cầm chắc trên 10% ở giá 4X.