Ngân hàng Việt Nam đang thoát khỏi cái bóng của một “tiệm cầm đồ”.
Nghe hơi nặng lời, nhưng anh em nào từng cầm hồ sơ đi vay vốn đều hiểu. Suốt nhiều năm, câu hỏi đầu tiên của nhà băng không phải “anh làm ăn ra sao” mà là “anh có gì thế chấp”. Có sổ đỏ thì vay được. Có nhà xưởng, có ô tô thì vay được. Còn có đơn hàng, có khách quốc tế, có dòng tiền đều đặn mà tay trắng tài sản thì mời về.
Tuần vừa rồi có hai tín hiệu Thắng cho là đáng chú ý.
Ngân hàng Nhà nước ban hành Văn bản 7125/NHNN-TD ngày 07/8/2026, yêu cầu các ngân hàng thương mại triển khai chương trình tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng các động lực tăng trưởng, lãi suất ưu đãi thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng đó. Nhóm được ưu tiên: nông nghiệp nông thôn, công nghiệp hỗ trợ, chế biến chế tạo, xuất khẩu, công nghệ cao, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và dự án xanh.
Ngày 10/8, tại cuộc làm việc về tháo gỡ vốn tín dụng, Phó Thủ tướng nêu một ý mà Thắng đọc đi đọc lại: chuyển dần từ tư duy doanh nghiệp có tài sản gì để thế chấp, sang tư duy doanh nghiệp có phương án kinh doanh, dòng tiền và khả năng trả nợ thế nào. Kèm theo đó là định hướng tín dụng phải tạo ra năng lực sản xuất mới, chứ không phải chỉ tạo ra dư nợ mới.
Thắng nghĩ về chuyện này giống một gia đình có hai người con.
Thằng cả đi buôn đất. Mấy chục năm nay cha mẹ dồn gần hết vốn liếng cho nó. Giờ nó lớn rồi, có nhà có xe, tự đứng vững trên đôi chân của mình.
Thằng út mở xưởng. Tay nghề có, đơn hàng có, nhưng trong tay không một mảnh đất nào để mang đi cắm.
Đến lúc này, đồng vốn của gia đình nên chảy về đâu?
Nước chảy chỗ trũng.
Và chỗ trũng của dòng tiền Việt Nam nhiều năm qua là đất. Một nền kinh tế mà tiền in ra chủ yếu để mua đi bán lại chỗ nằm của nhau thì giá tài sản (đất) tăng thật, nhưng không có thêm một chai nước mắm, một chiếc xe máy, một con chip nào được làm ra. Tiền nhiều lên mà hàng không nhiều lên thì đồng tiền mất giá. Tay nghề của cả một thế hệ cũng mai một theo.
Một văn bản hay cuộc họp chưa đổi được thói quen của cả xã hội trong một sớm một chiều. Cho vay theo dòng tiền đòi hỏi năng lực thẩm định cao hơn hẳn, rủi ro cũng cao hơn hẳn so với việc cất cái sổ đỏ trong két. Ngân hàng nào cũng thích sổ đỏ, vì sổ đỏ không biết cãi và ít biến số rủi ro. ![]()
Nhưng hướng đi đã rõ ràng, và làm khó còn hơn không làm.
Đất đai & tài nguyên thì có hạn, và mỗi người rốt cuộc cũng chỉ nằm hết vài mét vuông. Năng lực sản xuất của một dân tộc thì không có trần.
–
Quan điểm cá nhân, không phải khuyến nghị đầu tư.
Mọi copy bài viết vui lòng ghi rõ nguồn: Lê Thắng